ABD Savunma Bakanlığı, İran’a karşı başlatılan savaşla ilişkili kayıpların sayısını güncelledi. The Washington Post gazetesinin haberine göre; Savunma Zayiat Analiz Sistemi’ne (DCAS) girilen asker ölümlerinin sayısı 21’e yükseldi. Güncellenen verilere daha önce rapor edilmeyen muharebe dışı iki asker ölümü de dahil edilirken, bunların 6 Mart’ta Kuveyt’te hayatını kaybeden 46 yaşındaki Ulusal Muhafız mensubu Binbaşı Sorffly Davius ve eylül ayında intihar eden kimliği açıklanmayan bir ABD Deniz Kuvvetleri mensubu olduğu kaydedildi. Ayrıca, İran’a yönelik operasyonlar sırasında 865 ABD askerinin yaralandığı aktarıldı.

Eğitim kazasında bir asker daha hayatını kaybetti

ABD ordusu yetkilileri ayrıca İran ile yaşanan gerilimden bağımsız olarak meydana gelen bir eğitim kazasında başka bir askerin daha yaşamını yitirdiğini doğruladı. 26 yaşındaki Çavuş Devin A. Seibel’in mayıs ayında Irak’ta hayatını kaybettiği ve ölümün, ordunun terör örgütü DEAŞ’a karşı uzun süredir yürüttüğü "Doğal Kararlılık Operasyonu" (Operation Inherent Resolve) zayiatları kapsamında kayıtlara geçtiği bildirildi.

Demokratlardan Pentagon’a tepki

ABD Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi’nin Demokrat üyesi Adam Smith ile Askeri Personel Alt Komitesi’nin Demokrat üyesi Chrissy Houlahan ise yaptıkları ortak açıklamada, Pentagon’un zayiat rakamlarında yaptığı "kamuya açık düzeltmeyi" memnuniyetle karşıladıklarını ifade etti. Buna rağmen yaşanan gecikmeyi eleştiren ikili, "Bu büyüklükte bir hatanın hiçbir mazereti olamaz" ifadelerini kullandı.

Pentagon’dan "şeffaflık" açıklaması

ABD Savunma Bakanlığı’ndan The Washington Post’a yapılan açıklamada ise güncellenen ölü sayısına doğrudan değinilmedi. Henüz inceleme aşamasında olan dosyalar için "karar bekleyenler" kategorisinin oluşturulması da dahil olmak üzere zayiat raporlama sisteminde yapılan değişikliklere vurgu yapılarak, "Pentagon, tüm askeri personel zayiatlarının şeffaf ve doğru bir şekilde kayıt altına alınması konusundaki sarsılmaz kararlılığını sürdürmektedir" denildi.

Kayıp sayısının daha fazla olduğu öne sürülmüştü

The Washington Post gazetesi, geçen ay yayımladığı 6 ABD’li yetkiliye dayandırdığı haberinde İran savaşında kaybedilen asker sayısının Pentagon’un resmi veri tabanı DCAS’de yer alandan daha fazla olduğunu öne sürmüştü. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, söz konusu iddiayı "tamamen yalan" olarak nitelemişti.

Yemen’deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad yakınlarındaki Kral Halid Uluslararası Havalimanı’na düzenlediği balistik füze saldırısının bilançosu netleşti. Suudi Arabistan Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, saldırıda en az 12 kişinin hayatını kaybettiğini ve 309 kişinin yaralandığını açıkladı. Hayatını kaybedenler arasında 4 Suudi Arabistan vatandaşının, 2 Bangladeşlinin ve ABD, Mısır, Ürdün, Suriye, Filistin ve Sudan vatandaşı birer kişinin bulunduğu kaydedildi. Yaralılardan bazılarının durumunun kritik olduğu aktarıldı. Saldırının ayrıca maddi hasara yol açtığı ve hasar tespit çalışmalarının sürdüğü ifade edildi.

Kral Halid Uluslararası Havalimanı füze saldırısına hedef olmuştu

Yemen’deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad yakınlarında bulunan Kral Halid Uluslararası Havalimanı’ndaki bir terminale yönelik balistik füze saldırısı düzenlediği bildirilmişti. Suudi Arabistan Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, ilk belirlemelere göre saldırıda yaralananların olduğunu duyururken, havalimanındaki faaliyetler geçici olarak askıya alınmıştı.

Husiler daha önce de havalimanlarını vurmuştu

Suudi Arabistan Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, Husilerin 8 Ekim’de Kral Halid Uluslararası Havalimanı’na düzenlediği iki saldırıda 3 Suudi Arabistan vatandaşının hayatını kaybettiğini ve çok sayıda kişinin yaralandığını duyurmuştu. Husilerin Kral Halid Uluslararası Havalimanı ile Abha Uluslararası Havalimanı’na 6-7 Ekim tarihlerinde düzenlediği saldırılarda ise 3 kişinin daha hayatını kaybettiği ve 36 kişinin yaralandığı bildirilmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da gazetecilere açıklamalarda bulundu. Ağustos ayı sonunda görevinden ayrılan Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt’in yerine geçecek ismin belli olduğunu ifade eden Trump, bu göreve iletişim danışmanlarından biri olan Katie Zacharia’nın getirileceğini söyledi. Trump, "Katie basın sözcüsü olacak. O zaten çoğunuzun arkadaşı. İnsanları sevdiğini biliyorum. Hepinizi seviyor, aslında bu iyi mi kötü mü bilmiyorum. Ama yeni bir basın sözcüsü görevlendirdik ve bence harika olacak" şeklinde konuştu.

"Rusya ile yapılan petrol anlaşması büyük bir olay"

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesine atıfta bulunan Trump, "Sanırım Rusya ile varılan petrol anlaşmasını duydunuz. Bu büyük bir olay. Ülkemize devasa miktarlarda petrol gelmesi demek. Açıkçası, Başkan Putin’e teşekkür etmek istiyorum" ifadelerini kullandı. Dünyanın petrole ihtiyacının olduğunu ifade eden Trump, "Bu ise tam ihtiyacımız olan şey, yani dizel. Bu yüzden onu aldığımız için çok mutluyuz. Petrol fiyatları şimdiden hızla düşüyor" diye konuştu.

"İran çok kötü durumda"

Trump, İran hakkında sorulan "Askerî seçenek neden ara seçimlere bağlı? Neden şimdi harekete geçilmiyor?" sorusuna, "Göreceğiz, olabilir" yanıtını verdi. İran’ı büyük ölçüde yenilgiye uğrattıkları iddiasını tekrarlayan Trump, "Ülkeleri fena halde çöküyor. Orduları yenildi. Donanmaları yok. Hava kuvvetleri yok. Yüzde 300 enflasyonları var. Ve İran çok kötü durumda" dedi.

Bosna Hersek’te bugün gerçekleştirilen genel seçimlerde halk, Devlet Başkanlığı Konseyi üyeleri ile ulusal, entite ve kanton düzeylerinde parlamento üyelerinin seçimi için oy kullandı. Oyların yüzde 95’ine yakının sayılmasıyla ortaya çıkan ilk resmi sonuçlara göre, Devlet Başkanlığı Konseyi’nin mevcut Boşnak üyesi Denis Becirovic ve mevcut Sırp üyesi Zeljka Cvijanovic, yeniden seçildi. Konseyin Hırvat üyeliğine ise Darijana Filipovic seçildi.

Yayımlanan ilk sonuçlara göre Devlet Başkanlığı Konseyi üyeliği için yarışan Boşnak adaylardan Denis Becirovic, yaklaşık yüzde 38 oranında oy aldı. Demokratik Eylem Partisi’nin (SDA) adayı Bakir İzzetbegoviç’in oy oranı ise yaklaşık yüzde 34 oldu. Bosna Hersek Partisi’nin (SBiH) adayı Semir Efendic’in oy oranı yaklaşık yüzde 26, Daha İyi Bir Gelecek İçin Birlik (SBB) Partisi’nin adayı Fahrudin Radoncic’in oy oranı ise yaklaşık yüzde 2 seviyesinde kaldı.

Cvijanovic konseyin Sırp üyeliğine yeniden seçildi

Devlet Başkanlığı Konseyi’nin Sırp üyeliğine yeniden seçilen Bağımsız Sosyal Demokratlar İttifakı’nın (SNSD) adayı Zeljka Cvijanovic, Sırpların yoğun olarak yaşadığı Sırp Cumhuriyeti entitesinde kullanılan oyların yaklaşık yüzde 55’ini aldı.

Devlet Başkanlığı Konseyi’nin Hırvat üyeliğine ise Bosna Hersek Hırvat Demokratik Birliği’nin (HDZ) adayı Darijana Filipovic seçildi. Filipovic, oyların yüzde 46’sından fazlasını alarak açık farkla kazandı. Başkanlık Konseyinin mevcut Hırvat Üyesi Zeljko Komsic liderliğindeki Demokratik Cephe (DF) tarafından desteklenen aday Slaven Kovacevic’in oy oranı yüzde 30 seviyesinde kaldı.

Parlamento seçimlerinde SDA önemli çıkış elde etti

Bosna Hersek’te ulusal düzeydeki parlamento seçimlerinde ülke genelinde en çok oyu Demokratik Eylem Partisi (SDA) aldı. Oyların yüzde 90’ından fazlasının sayılmasıyla ortaya çıkan duruma göre Temsilciler Meclisi seçiminde SDA, yaklaşık yüzde 20 oranında oy alarak en büyük Boşnak partisi unvanını korudu.

Sırp partisi SNSD yüzde 16,44 ile ikinci, Sosyal Demokrat Parti (SDP) yüzde 9,39 ile üçüncü ve en büyük Hırvat partisi konumundaki HDZ ise yüzde 8 oranında oyla üçüncü sırada yer aldı.

Demokratik Eylem Partisi (SDA), Boşnak ve Sırpların yoğun olarak yaşadığı Bosna Hersek Federasyonu (FBiH) entitesindeki parlamento seçimlerinde açık ara farkla önde yer aldı.

Becirovic: "Bölgemizin geleceği, Rus modelini benimsemekte değil, Avrupa modelinde"

Sonuçların kesinleşmesinin ardından zaferini ilan eden Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi mevcut Boşnak üyesi Denis Becirovic, "Özgürlükçü, antifaşist ve sivil Bosna Hersek yaşıyor. Dokuz ay önce benden çekilmemi, vazgeçmemi istiyorlardı. Vazgeçmedim ve kazandık" dedi.

Dış politikadaki siyasi stratejik yönelimlerde değişiklik olmayacağını açıklayan Boşnak siyasetçi, "AB ve NATO yolunda ilerlemeye devam etmeli, bölgesel iş birliğini teşvik etmeli ve bunun için çalışmalıyız" dedi.

Bölgeye de bir mesaj veren Becirovic, "Bölgemizin geleceği Rus modelini benimsemekte değil, Avrupa modelindedir. AB’ye mesajım ise Bosna Hersek’e yardım etmeleridir. AB’nin değerleri, Bosna Hersek’te savunuluyor" ifadelerini kullandı.

İzzetbegovic: "Maalesef kaybettim ama SDA kazandı"

SDA Başkanı Bakir İzzetbegoviç, seçim sonuçlarını değerlendirdiği açıklamasında SDA’nın aldığı sonuçlardan memnun olduğunu ve 2022 genel seçimlerine nazaran daha iyi bir sonuç elde ettiklerini söyledi. İzzetbegoviç, "Maalesef kaybettim ama SDA kazandı. Bu kez aldığım sonuç, SDA’nın elde ettiği sonuca kıyasla biraz daha düşük. Durumu değerlendirecek ve bunun nedenlerini inceleyeceğiz. SDA’nın Devlet Başkanlığı üyesi çıkarması için elimden gelen her şeyi yaptım" dedi.

İzzetbegoviç, SDA’nın parlamento seçimlerinde elde ettiği sonuçların adından hükümet kurulması sürecinde vazgeçilmez bir ortak olacağını söyledi.

Ayrılıkçı Sırp lider Dodik zafer ilan etti

İlk sonuçların belli olmasının ardından ayrılık yanlısı Sırp lider Milorad Dodik, liderliğini üstlendiği Bağımsız Sosyal Demokratlar İttifakı’nın (SNSD) tüm düzeylerde zafer kazandığını ilan etti. Partililere seslenen Dodik, "Tüm düzeylerde zaferimizi ilan ediyorum. Herkese teşekkür ediyorum. 20 yıl önceki sonuca benzer bir sonuç" dedi.

Partisinin başarısını ABD Başkanı Donald Trump’a atfeden Sırp lider, "Trump’ın muhteşem zaferi olmasaydı, bugün muhtemelen siyaseten ölü durumda olurduk. Ancak yeni ortam sayesinde siyasi galipler biziz" ifadelerini kullandı.

Dodik liderliğindeki SNSD, Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyinin Sırp üyesi, Bosna Hersek Parlamentosu, Sırp Cumhuriyeti (RS) Entite Başkanlığı ve RS Entite Parlamentosu seçimlerinde de Sırp seçmenler arasında en fazla oyu elde eden parti oldu.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Kiev’e yaptığı resmi ziyaret kapsamında Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile bir araya geldi. Merz ve Zelenskiy, Alman ve Ukraynalı şirketlerin savunma alanında 15 anlaşma imzaladığı görüşmelerin ardından ortak basın toplantısı düzenledi. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, ülkesinin Ukrayna’ya olan desteğindeki kararlılığı tekrar ederek, "Alman halkı Ukrayna’nın arkasında, Alman hükümeti de Ukrayna hükümetinin arkasında. Bu korkunç savaş nihayet sona erene kadar Ukrayna’ya yardım etmek için elimizden geleni yapacağız. Moskova’dan gelen tehditlere rağmen Kiev’e geldim. İnsansız hava aracı (İHA) saldırısından korkmayacağız. Tehdidin ziyaretimle ilgili olup olmadığını bilmiyorum ve eğer öyleyse bundan korkmayacağım" diye konuştu.

Ukrayna’ya yaklaşık 1,3 milyar euro yardım

Merz, Kiev ziyareti kapsamında Alman ve Ukraynalı şirketler arasında çeşitli iş birliği anlaşmaları imzalandığını kaydederek, bunlar arasında hava savunma füzesi, uydu teknolojileri konusunda işbirliği ve İHA konusunda yapılacak geliştirme ve üretim anlaşmaları olduğunu vurguladı. Merz, Ukrayna’ya yaklaşık 1 milyar euro askeri yardım ve Rusya tarafından sık sık bombalanan enerji altyapısı için de 350 milyon euro kaynak aktarılacağını ifade ederek, "Bugün bana eşlik eden savunma sanayi girişimcileri Ukrayna savaş deneyiminden ders çıkarıyorlar, elbette bunun tersi de geçerli. Alman ve Ukraynalı şirketler son derece yenilikçi ortak girişimler kuruyor. Ayrıca İHA savunması alanındaki Ukrayna uzmanlığından da daha fazla faydalanacağız" dedi.

"Ukrayna’ya yardım Almanya’nın ulusal çıkarları doğrultusunda"

Merz, Almanya’da Ukrayna’ya yönelik verilen desteklere yönelik eleştirilere ve kamuoyu anketlerine ilişkin de, "Ukrayna’ya özellikle bu yıl ve kış öncesinde yardım sağlamak, Almanya’nın derinden önem verdiği ulusal çıkarları doğrultusunda" ifadelerini kullandı.

Merz, Rusya’nın Almanya’ya yönelik hibrit saldırılarını hatırlatarak, "Ukrayna’ya yardım etmeyi bırakırsak bunların hiçbiri durmayacak. Aksine durum daha da kötüleşecek. En önemli amaç sadece Ukrayna’da değil, Avrupa genelinde tehdit altında olan mevcut siyasi düzeni korumak. Bu, Almanya’da vermemiz gereken siyasi görüş savaşıdır" dedi.

Merz, ülkesinin Ukrayna’ya desteğinin daha sağlam gerekçelerle, daha iyi, daha ayrıntılı, iç siyasi gerekçeler de içeren bir şekilde sunulması gerektiğini ifade etti. Almanya Başbakanı, "Ukrayna barış istiyor, Almanya barış istiyor, tüm Avrupa barış istiyor. Bu barış müzakere edilmelidir, Ukrayna’ya da, Avrupa’ya da dayatılmamalıdır" ifadelerini kullandı.

"Ortak üretim ve sanayiye yönelik büyük siparişler söz konusu"

Zelenskiy de yaptığı açıklamada, "Almanya Başbakanı Merz ile birlikte Ukrayna-Almanya İş Forumu temsilcileriyle görüştük. Savaş sırasında önemli bir sonuç elde ediyoruz. Alman ve Ukraynalı şirketler arasında 15 anlaşma imzalandı. Bu çok önemli; ortak üretim, istihdam ve sanayiye yönelik büyük siparişler söz konusu. Öncelikle Alman sanayisi, ancak aynı zamanda Ukrayna sanayisi için de" dedi.

Taraflar arasındaki mutabakatları "güçlü anlaşmalar" olarak nitelendiren Zelenskiy, "Önemli olan şu ki Ukrayna da Almanya’ya yardımcı oluyor. Deneyimlerimizi, teknolojilerimizi ve üretim kapasitemizi paylaşıyoruz. Ukrayna ve Almanya halihazırda ortaklaşa İHA’lar üretiyor. Ukrayna, Almanya’dan daha fazla silah ve teçhizat satın alacak. Almanya’da İHA birimleri oluşturulmasına yönelik ortak çalışmalar da şimdiden başladı. Eğitim ve deneyim konusunda destek vermeye hazırız. Bugün bunu da görüştük. Enerji altyapısının korunmasına yönelik teknolojilerimizin kullanımını genişletmek için de çalışmaya hazırız" ifadelerini kullandı.

Yemen’de uluslararası toplum tarafından tanınan Yemen hükümeti ile İran destekli Husiler arasındaki savaşta gerilim yükseliyor. Yemen Cumhurbaşkanlığı Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi, Husilerin kontrolündeki bölgeleri geri almaya yönelik geniş kapsamlı bir askeri operasyon başlatıldığını duyurdu. El-Alimi yaptığı açıklamada, "Bugün, cumhuriyetin topraklarının geri alınması, devletin ve kurumlarının yetkisinin ülkenin tamamına yayılması amacıyla askeri operasyonların başladığını duyuruyorum" dedi.

El-Alimi, Husilere yönelik karşı saldırı başlatma kararının bölgedeki gerilimi azaltmaya yönelik tüm seçeneklerin tükenmesinin ardından alındığını söyledi. Cumhurbaşkanlığı Konseyi Başkanı, Husileri çatışmaları sona erdirmeye yönelik çabalara seferberlik ilan ederek ve gerilimi daha da artıran faaliyetlerde bulunarak karşılık vermekle suçladı. El-Alimi, "Gerilimi azaltmaya yönelik tüm imkanların tükenmesinin ardından bugün geldiğimiz noktada ulusal sorumluluğumuz, Husi milisleriyle mücadele etmektir" ifadelerini kullandı.

Ayrıca hükümete verdiği destek nedeniyle Suudi Arabistan’a teşekkürlerini ileten El-Alimi, Suudi Arabistan’ın "en karanlık şartlar altında Yemen’in yanında yer aldığını" söyledi. El-Alimi, Yemen’in bölgedeki bütün müttefikleri ve uluslararası ortaklarına ülkeyi, silahlı kuvvetlerini ve devlet kurumlarını desteklemeye yönelik çağrıda bulundu.

Husiler: "Riyad ve Khurais’te Aramco tesislerini vurduk"

Husiler ise Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad ve Khurais bölgelerinde Suudi Arabistan devlet petrol şirketi Aramco’ya yönelik tesislere balistik füze ve insansız hava araçları (İHA) ile saldırılar düzenlendiğini açıkladı. Husilerin silahlı kanadı sözcüsü Yahya Saree, saldırılar sonucunda bölgede büyük yangınlar çıktığını öne sürdü. Sözcü Saree, bu saldırıların Suudi Arabistan tarafından son 12 saat içinde Yemen’e düzenlenen 50 hava saldırısına karşılık gerçekleştirildiğini söyledi.

Suudi Arabistan’dan henüz saldırıya ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

"Husiler, Taiz-Aden karayoluna doğru ilerliyor"

Güvenlik kaynaklarına göre Husiler, son 48 saat içinde Yemen’in Taiz bölgesindeki yüksek kesimlerde Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon güçlerine karşı önemli ilerleme kaydetti. Bölgedeki son gelişmeler doğrultusunda Husilerin Taiz kenti ile Yemen hükümetinin merkezi olan Aden arasında kalan son karayoluna doğru ilerlediği bildirildi.

Uzmanlar, Husilerin Taiz-Aden karayolu üzerinde kontrol sağlamasının Yemen’in üçüncü büyük şehri olan ve yüz binlerce sivilin yaşadığı Aden’in büyük ölçüde kuşatma altına alınması anlamına geleceğini belirtiyor.

Husiler, Yemen kıyılarında ilerleme kaydetmişti

Husiler, eylül ayının başında gerçekleştirdikleri askeri operasyonda ülkenin batı kesiminde büyük ilerleme kaydetmişti. Husi milisler, Kızıldeniz’in güney çıkışında bulunan stratejik Babülmendep Boğazı’nın kontrolünü ele geçirmişti. Babülmendep Boğazı ve Kızıldeniz, ABD-İran arasındaki çatışmalar nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin durma noktasına gelmesinin ardından petrol ürünleri başta olmak üzere küresel enerji ticareti için önemli bir alternatif güzergah haline gelmişti. Ancak Husilerin Babülmendep Boğazı’nda kontrolü ele geçirmesi, küresel enerji piyasası için büyük bir tehdit olarak değerlendirilmişti. Husiler ayrıca, ülkenin nüfusunun büyük bir kısmının bulunduğu kuzeybatı kesimlerindeki bölgelerde hakimiyet sürdürüyor.

Suudi Arabistan 2015’te iç savaşa müdahil olmuştu

Suudi Arabistan, Yemen’de 2014’te başlayan iç savaşa 2015 yılında uluslararası toplum tarafından tanınan Yemen hükümetini destekleyen bir Arap koalisyonuna öncülük ederek müdahil olmuştu. ABD, Riyad yönetimine Yemen’deki operasyonlarında halihazırda istihbarat desteği sağlarken, bazı bölge ve Avrupa ülkelerinin de savunma alanında Suudi Arabistan’a askeri destek sağladığı değerlendiriliyor.

İç savaşta 2022 yılında sağlanan ve bu yıla kadar devam eden ateşkes, İran’daki savaşın bölgeye yayılmasının ardından Husilerin Suudi Arabistan’ın denizcilik ve petrol altyapısına yönelik füze ve İHA saldırıları düzenlemesiyle bozulmuştu.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Colorado eyaletindeki Colorado Spring şehrinde gazetecilere açıklamalarda bulundu. ABD’nin askeri operasyonlarının yıl sonuna dek bitip bitmeyeceği yönündeki soruya yanıt veren Hegseth, bu konudaki nihai kararın ABD Başkanı Donald Trump’a ait olduğunu vurgulayarak, "Başından beri belirttiğimiz gibi, İran asla nükleer bombaya sahip olmayacak, nokta. Bu, ABD’nin hayati bir ulusal çıkarıdır" dedi. ABD’nin bu konudaki kararlılığını İran’a yönelik "Midnight Hammer" ve "Epic Fury" operasyonları ile ortaya koyduğunun altını çizen Hegseth, "İran Hürmüz Boğazı gibi konularda oyun oynamak istiyor. Ancak boğazı onlar değil, biz kontrol ediyoruz" diye konuştu.

"Çok güçlü bir konumdayız"

ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasının etkili bir şekilde devam ettiğini ve Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin neredeyse savaş öncesi seviyelerde sürdüğünü iddia eden Hegseth, "Geçiş hacmi açısından bunu görüyorsunuz. Yani çok güçlü bir konumda olduğumuzu düşünüyoruz. İran doğru seçimi yapmalı. Yapmazlarsa, tüm seçenekler Başkan’ın masasında. Ama o, bu işlerin gereksiz yere uzamasına izin vermeyecek. Çünkü o misyonun ne olduğunu anlıyor" değerlendirmesinde bulundu.

"İran’ın seçenekleri tükeniyor"

İran konusunda askeri bir çözüme inanıp inanmadığı sorulan Hegseth, "Yani, birden fazla yolla çözülebilir. Başkan, İran’a bunu masada yapması için her türlü fırsatı verdi. Ancak askeri olarak saldırılarımızın ne kadar yıkıcı olduğunu defalarca ortaya koyduk" dedi. İran’ın askeri kapasitesine verilen zarar ile deniz ablukası birlikte düşünüldüğünde Tahran rejiminin "seçeneklerinin tükendiğini" ifade eden Hegseth, "Ablukayı istediğimiz kadar uzatabiliriz. İnanın bana, gerektiğinde bunu yapabiliriz; ki bunun İran için kötü haber olduğunu ve seçeneklerini sınırladığını biliyorum. Yani asla nükleer bir silaha sahip olamayacaklar ve bunu sağlamak için ne gerekiyorsa karar verip yapacağız" şeklinde konuştu.

"Hürmüz Boğazı’nı biz kontrol ediyoruz"

Hegseth, İran’ın askeri kapasitesini yeniden inşa etmeye çalıştığı yönündeki haberler hakkında ise, "Elbet yeniden inşa etmeye çalışacaklar. Onlar bir terör devleti, ekonomileri bir terör devleti ekonomisi, bu yüzden her zaman yeniden toparlanmaya çalışacaklar" dedi. Buna rağmen ABD’nin İran’a verdiği zarar düşünüldüğünde Tahran’ın toparlanma çabalarının çok yavaş olacağını ifade eden Hegseth, "Böylesine yok edildiğinizde ve zayıflatıldığınızda, bu çok yavaş ve çok sinir bozucu bir süreçtir. Biz bunu görüyoruz ve anlıyoruz. Yani anlaşılır bir şekilde toparlanmayı deneyecekler. Ama bizim askeri kapasitemiz çok güçlü. Yani donanmaları yokken, sürat tekneleri yokken ve hava kuvvetleri yokken Hürmüz Boğazı’nı kontrol etmeleri onlar için oldukça zor. Onların Hürmüz Boğazı’nı görme ve algılama yeteneklerine öyle inanılmaz bir hasar verdik ki boğazı hem asimetrik hem de konvansiyonel anlamda biz kontrol ediyor ve domine ediyoruz" diye konuştu.

"Başkan Trump’ı ciddiye almazlarsa, bu kendi zararlarına olur"

Hegseth, "İran’a bir mesajınız var mı?" sorusuna ise, "Mesaj çok basit. İran asla, asla, ama asla nükleer bir silaha sahip olmayacak" yanıtını verdi. ABD Başkanı Trump’ın bunu sağlamaya kararlı olduğunu kaydeden Hegseth, "Eğer bunu hafife alıp onun ciddi olmadığını düşünmek isterlerse, bu kendi zararlarına olur. Yani şimdi, ellerindeki hiçbir koz olmadan, bundan gerektiği gibi vazgeçmeye karar verebilecekleri bir andayız. Aksi takdirde bu, zor yoldan gerçekleşmek zorunda kalabilir" uyarısında bulundu.

ABD ve İran arasındaki savaşı kalıcı olarak sona erdirmeye yönelik çabalar sürerken, ABD merkezli haber sitesi Axios dikkat çeken bir iddiayı gündeme taşıdı. İsmini gizli tutan ABD’li yetkililere dayandırılan "Trump, somut nükleer tavizler karşılığında İran’a ekonomik rahatlama teklif ediyor" başlıklı haberde; ABD Başkanı’nın nükleer programına ilişkin somut adımlar atması karşılığında İran’a yönelik yaptırımları hafifletmeye ve dondurulmuş İran varlıklarını serbest bırakmaya istekli olduğu öne sürüldü. ABD ve İran arasındaki dolaylı görüşmeler hakkında bilgi sahibi olan ABD’li bir yetkili, söz konusu görüşmeleri "olumlu ve yapıcı" olarak nitelendirerek, İran’ın nükleer konusunda "esnek" olduğunu ifade etti. Buna rağmen taraflar arasında halen görüş ayrılıkları bulunduğuna dikkat çeken yetkili, "nükleer konusu ele alınmadıkça" bir anlaşma yapılmayacağını vurguladı.

"Görüş ayrılıkları sürüyor"

Tarafların taahhütlerin zamanlaması ve kimin hangi adımları ilk önce atacağı konusunda da hâlâ görüş ayrılığı yaşadığını kaydeden yetkili, "Abluka ve yaptırımlar İran’ın konumunu zayıflatmaya devam ediyor. ABD’nin konumu her geçen gün güçleniyor. Başkan Trump sabırlı davranmaya devam ediyor ve İran’ın nükleer silaha sahip olmasını engelleme hedefine bağlılığını sürdürüyor" ifadelerini kullandı. ABD yönetiminin İran’ın vaatlerine şüpheyle yaklaştığını söyleyen yetkili, Washington’ın Tahran’ın "ciddi olduğunu" ve "sadece içinde bulunduğu zor durumdan kurtulmaya çalışmadığını" kanıtlayacak garantilere ihtiyaç duyduğunu aktardı.

Trump’tan iddialara yanıt gecikmedi

ABD Başkanı Donald Trump ise Truth sosyal medya platformu üzerinden yaptığı açıklamada Axios’un haberini yalanlayarak İran’a bu konuda somut hiçbir vaatte bulunmadığının altını çizdi. Trump, "Bu doğru değil. Onlara hiçbir şey teklif etmedim. Axios’un haberi, diğer benzer haberlerin çoğu gibi yalnızca ‘Trump Karşıtlığı Sendromu’nu tatmin etmek amacıyla kullanılan bir yalan haberdir. Bu yalan haberi derhal geri çekmeliler!" ifadelerini kullandı.

İsrail’in Gazze Şeridi’nde varılan ateşkese rağmen bölgeye yönelik saldırılarında bilanço ağırlaşmaya devam ediyor. Filistin Sağlık Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, İsrail saldırıları nedeniyle Gazze’de son 48 saat içinde 7 kişi hayatını kaybetti, 38 kişi ise yaralandı. Açıklamada, 19 Eylül tarihinde yapılan güncellemeden bu yana verileri tamamlanarak ve yetkililer tarafından onaylanan 81 kişinin cenazesinin de toplam can kaybı istatistiklerine eklendiği belirtildi.

Bölgede ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025 tarihinden bu yana İsrail saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısının bin 415’e, yaralananların sayısının ise 4 bin 953’e yükseldiği kaydedildi. Bakanlık ayrıca, İsrail’in saldırılarının başladığı 7 Ekim 2023 tarihinden bu yana hayatını kaybedenlerin toplam sayısının 74 bin 16’ya, yaralananların sayısının ise 175 bin 68’e yükseldiğini bildirdi.

KKTC’den TDT ile New York’ta kritik görüşme

KKTC Dışişleri Bakanı Tahsin Ertuğruloğlu, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu çalışmaları kapsamında bulunduğu New York’ta, Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev ile bir araya geldi. Görüşme Türk Evi’nde gerçekleştirildi. 

“KKTC, Türk dünyasının ayrılmaz bir parçası”

Görüşmede taraflar, KKTC ile Türk Devletleri Teşkilatı arasındaki mevcut iş birliğini ve önümüzdeki dönemde atılabilecek adımları değerlendirdi. Ertuğruloğlu, KKTC’nin Türk dünyasının ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı. 

İzolasyonlara karşı destek vurgusu

Ertuğruloğlu ayrıca Kıbrıs Türk halkına uygulanan izolasyonlara değinerek, bu kısıtlamaların kaldırılması yönünde TDT’nin desteğinin önem taşıdığını ifade etti. Görüşmede bölgesel gelişmeler hakkında da fikir alışverişinde bulunuldu. 

Ömüraliyev’in görev süresi sona eriyor

Ertuğruloğlu, görev süresi sona yaklaşan Ömüraliyev’e TDT çatısı altında Türk dünyasındaki iş birliğinin güçlendirilmesine ve KKTC’ye verdiği desteklere katkılarından dolayı teşekkür etti. 

Lübnan Başbakanı Bakanı Nawaf Salam, ABD’nin New York kentinde BM 81. Genel Kurulu’na hitap etti. Salam hitabında, İsrail’in Lübnan’ın güney kesimlerinde sürdürdüğü işgaline, taraflar arasındaki müzakere sürecine ve Hizbullah’a ilişkin başlıklara değindi.

Lübnan’ın egemenliğinin pazarlık konusu olmayacağını vurgulayan Salam, "Egemenlik bir yerde dokunulmaz, başka bir yerde ise pazarlık edilebilecek bir şey değildir. Aynı şekilde, uluslararası hukukun da bazıları için geçerli olması ancak başkalarının bundan muaf olması mümkün değil" ifadelerini kullandı.

Salam, konuşmasında Lübnan hükümetinin üç önemli önceliği bulunduğunu belirterek, bunlardan birinin 2020 yılında Beyrut Limanı’nda meydana gelen patlamanın ardından yeniden güven ortamının tesis edilmesi olduğunu söyledi. Salam ayrıca, hükümetin "ulusal karar alma mekanizmasını yeniden tesis etmek, hiçbir otoritenin devletin üzerinde yer almamasını, silahlı kuvvetlerin kontrolü dışında hiçbir silahın bulunmamasını ve savaş ile barış kararlarının anayasal kurumlar dışında alınmamasını" istediğini kaydetti.

Lübnan’daki iç savaşın ardından hükümetin ülkenin güneyindeki kontrolünü yeniden tesis eden 1989 tarihli Taif Anlaşması’na değinen Salam şu ifadeleri kullandı:

"Hükümet üçüncü olarak ise İsrail işgali altındaki tüm topraklarını geri almayı ve Taif Anlaşması’nı uygulayarak, Lübnan’a ilişkin ilgili uluslararası kararlara samimi şekilde riayet etmek suretiyle, kendi güçleri aracılığıyla ulusal topraklarının tamamı üzerindeki egemenliğini yeniden tesis etmek istiyor."

Salam, İsrail ile yakın zamanda varılan ve İsrail’in işgal ettiği Lübnan topraklarından tamamen çekilmesi karşılığında Lübnan’ın Hizbullah’ın silahsızlandırılmasını denetlemeyi taahhüt ettiği anlaşmaya da değindi. Salam, yalnızca Lübnan hükümetinin ülke adına konuşabileceğinin altını çizerek, "Silahlar yalnızca devletin elinde olmalı, savaş ve barışa ilişkin kararlar ise yalnızca anayasal kurumlar tarafından alınmalı" dedi.

Bölgesel istikrarın sağlanmasında Filistin vurgusu

Salam ayrıca İsrail’in bölgede varılan ateşkese rağmen saldırılarını sürdürdüğü Gazze Şeridi’ndeki gelişmelere de değindi. Lübnan Başbakanı, bölgede kalıcı istikrarın Filistinlilerin haklarına saygı gösterilmesiyle mümkün olabileceğini vurguladı. Salam, "Bölgemizde kalıcı istikrar olmadan Lübnan’da kalıcı istikrar olamaz. Bu kurum, dünyadaki diğer tüm halklar gibi Filistin halkının da kendi geleceğini tayin etme hakkını kullanmasını mümkün kılmadığı sürece bu bölgede de istikrar sağlanamaz" dedi.

Salam, Birleşmiş Milletler Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı’nın (UNRWA) yaşadığı mali ve siyasi sıkıntılara da değinerek, "Burada özellikle vurgulamak isterim ki UNRWA’nın finansmanının kesilmesi veya görev alanının zayıflatılması, Filistinli mültecilerin haklarını ortadan kaldırmaz" ifadelerini kullandı. Salam ayrıca, BM Güvenlik Konseyi’nde veto yetkisinin, özellikle "soykırım, savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve uluslararası insani hukukun ciddi ihlalleri" söz konusu olduğunda ölçülü şekilde kullanılması çağrısında bulundu.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, BM 81. Genel Kurulu’na hitap etti. Ziyareti New York’ta sokakların trafiğe kapanması ve 100’den fazla kişinin gözaltına alındığı kalabalık protesto gösterilerine neden olan İsrail Başbakanı Netanyahu’nun BM Genel Kurulu’na hitabı da protestoyla başladı.

Birçok Filistinlinin hayatını kaybettiği Gazze Şeridi’nde yaklaşık üç yıldır sürdürülen soykırım politikalarının bir numaralı mimarı olan Netanyahu konuşma yapmak üzere salona girerken, heyetlerden birçok yetkili salondan ayrıldı. Ayrıca salondaki birçok delege de Netanyahu’yu yuhaladı. Delegelerin kalabalık gruplar halinde salondan ayrılması sonrasında Netanyahu, salondan ayrılanlara karşı eleştiride bulundu.

ABD ziyaretini birkaç saat ile sınırlandıran Netanyahu, konuşmasında İsrail’in "İran’ın nükleer kapasitesini ortadan kaldırdığını" savundu. Çevre ülkelere yayılan işgal eylemleri nedeniyle İsrail’in "sömürgecilikle" suçlanmasına da tepki gösteren Netanyahu, "Peki bizi suçlayanlar kim? Aralarında İngiltere ve Fransa’dan insanlar var. Bu terimi icat edenler bunlar. Sömürgeleri bütün dünyayı sardı. Bizi rahat bırakın" dedi.

Netanyahu, 28 Şubat’ta ABD ile birlikte İran’a yönelik başlatılan ortak saldırılara ilişkin, "Büyük Amerikalı dostlarımızla birlikte İran’ın ordusunu, donanmasını, hava kuvvetlerini ve nükleer tesislerini ezdik" ifadelerini kullandı.

İşgal altındaki Batı Şeria’da Filistinlileri terörize ederek yaşadıkları yerlerden çıkarmaya çalışan şiddet yanlısı yerleşimcileri savunan Netanyahu, saldırganları "150 kişiden oluşan, taş atan ve zeytin ağaçlarını kesen bir avuç genç suçlu" olarak nitelendirdi.

"Trump’tan daha büyük bir partnerimiz olmadı"

Netanyahu, "Kazanmayı sürdüreceğiz çünkü başka seçeneğimiz yok. Verdiğimiz bu savaşta ABD Başkanı Donald Trump’tan daha büyük bir partnerimiz olmadı. Kendisine teşekkür ediyorum. Cesur liderliği için teşekkür ediyorum. Amerika, İsrail ve dünya açısından büyük bir tehditle cesurca yüzleşti" dedi.

Gazze’de kitlesel katliamlar, yaşam şartlarının sistematik olarak yok edilmesi, kitlesel açlık ve temel ihtiyaçlardan yoksun bırakma, zorla yerinden etme ve bizzat üst düzey İsrailli yetkililerin açıklamalarından oluşan delillere rağmen Netanyahu, BM Genel Kurulu’nda soykırım suçlamalarını reddetti.

ABD ziyareti sırasında New York polisi tarafından tutuklanması için çaba gösteren New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’yi de hedef alan Netanyahu, Mamdani’yi Yahudi karşıtı olmakla suçladı.

İran yönetiminin ülkede muhtemel bir halk ayaklanmasından korktuğunu ve internet kesintilerinin sebebinin de bu olduğunu öne sürdüğü konuşmasında Netanyahu, İran halkının günün birinde rejimi devireceği iddiasında de bulundu. Netanyahu, "İran’da inanılmaz bir şeyin yaşanması yalnızca an meselesi" şeklinde konuştu.

ABD Başkanı Donald Trump, yapay zekaya yönelik artan endişelere ve ABD’nin yapay zeka politikasına ilişkin dikkat çeken bir açıklama yaptı. Trump sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Yıllar boyunca radikal solcu demokratlar tarafından ülkemizi ortadan kaldırmak amacıyla ortaya atılan pek çok sahte olay ve aldatmaca gördük. Rusya, Ukrayna, küresel ısınma, iki azil sahtekarlığı, kadın sporlarında erkekler ve şimdi de yapay zekanın yıkım ve tahribatı. ABD Başkanı olarak bunun gerçekleşmesine izin vermeyeceğim" dedi.

Trump, "Her şey veri merkezlerine yönelik saldırılarla başladı. Ta ki insanlar, bu merkezlerin inşa edildikleri topluluklar için ne kadar zenginlik ve prestij sağladığını fark edene kadar. Bunların sonucu daha yüksek maaşlar, daha düşük vergiler ve daha güvenli sokaklar oldu" ifadelerini kullandı.

Veri merkezlerine yönelik saldırıların büyük ölçüde başarısızlığa uğradığını söyleyen Trump, "Şimdi tıpkı ‘küresel ısınma’ terimini, çok daha geniş bir şüphe alanını kapsayan ‘iklim değişikliğine’ çevirdikleri gibi, doğrudan yapay zekanın üzerine gidiyorlar. Biz bu inanılmaz sektörün büyümesini hiçbir şekilde engellemeyecek veya baskılamayacağız. Aksine, onu destekleyecek, yardım edecek ve büyümesini yakından takip edeceğiz" dedi.

"Yapay Zeka Kuvvetleri’ni kuruyorum"

ABD Başkanı, tüm bunlara rağmen potansiyel kötülükleri de gözetleyeceklerinin altını çizerek, "Bunu halihazırda mevcut olan ceza ve hukuk sistemimiz aracılığıyla çok kolay bir şekilde yapabiliriz. Bu amaçla, tıpkı ilk başkanlık dönemimde kurduğum ve muazzam bir başarı elde eden ABD Uzay Kuvvetleri gibi, Yapay Zeka Kuvvetleri’ni kuruyorum. Bu doğrultuda, yakın gelecekte ‘Yapay Zeka Çarı’nı’ (Güvenlik Sorumlusunu) açıklayacağım. Yalnızca yüksek IQ’ya sahip kişiler başvurmalı" dedi.

"Çin’in ve dünyanın geri kalanının önündeyiz"

Yapay zekanın sanayi devrimi veya internetin keşfi kadar önemli olduğunu kaydeden Trump, "Yapay zeka, bir sonraki Sanayi Devrimi ya da internet olacak; hatta bunlardan çok daha büyük ve etkili olacak. Ülkemizin GSYH’sinin yüzde 25’ine kadarını oluşturması mümkün. Çin’in ve dünyanın geri kalanının önündeyiz ve bunu böyle sürdürmeye kararlıyım" ifadelerini kullandı.

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, Ukrayna’nın ev sahipliği yaptığı bir uluslararası zirve ile Orta ve Doğu Avrupa’daki Karpat Bölgesi’nden sekiz ülkenin yer aldığı yeni bir bölgesel girişim başlattı. Ukrayna’nın yanı sıra Romanya, Sırbistan, Polonya, Slovakya, Çekya, Avusturya, Macaristan ve Avrupa Birliği’nin (AB) yer aldığı "Karpatlar Sekizlisi" grubunun ilk zirvesinde enerji, güvenlik, ticaret ve ulaşım alanında yeni bölgesel iş birliği girişimlerine ilişkin başlıklar ele alındı.

Zirveye katılan isimler arasında Polonya Başbakanı Donald Tusk, Romanya Cumhurbaşkanı Nicusor Dan ve Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic yer aldı.

Zirvede gerçekleştirilen ortak basın toplantısında konuşan Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, "Enerji alanında, malların ihracat ve ithalat güzergahları alanında birlikte çalışıyoruz ve bu çok önemli. Lojistik, özellikle savaş döneminde temel önceliklerimizden biri. Avrupa Birliği düzeyinde de etkileşim içindeyiz. Dolayısıyla bunu başka bir seviyeye, daha güçlü bir ortak çalışma ve koordinasyon seviyesine taşıyoruz" dedi.

Bölgesel iş birliğinin Rusya ile savaş sonrası dönemde çok daha fazla önem kazandığını ifade eden Zelenskiy, zirve kapsamında düzenlenen iş forumuna iş dünyasından yaklaşık 550 temsilcinin katılmasının beklendiğini ve toplam değeri 1 milyar euroyu bulan yatırım ve ticaret anlaşmalarının imzalanmasının öngörüldüğünü söyledi.

Basın toplantısında Romanya Cumhurbaşkanı Nicusor Dan ise Ukrayna öncülüğündeki yeni girişime ilişkin olarak, "Bunun ülkelerimiz ve aynı zamanda bütün bölge açısından son derece önemli bir girişim olduğuna inanıyorum. Bu formatın, söylediğim gibi, durumumuzu istikrara kavuşturacak ve bölgemizi daha müreffeh hale getirecek somut sonuçlar sağlayacağı konusunda iyimserim" ifadelerini kullandı.

Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic ise Ukrayna ve Sırbistan arasındaki üst düzey temasların ardından iki ülke arasındaki ticaretin bu yılın ilk altı ayında ticaretin yüzde 42 oranında arttığını duyurdu. Vucic, "Bölgesel entegrasyon açısından enerji sektörü, demiryolları, karayolları ve diğer altyapı projeleri çerçevesinde birbirimize daha fazla bağlanmamızın hepimiz açısından önemli olduğuna inanıyorum" dedi.

Tusk: "Anti-Balistik Füze Koalisyonu’na katıldık"

Polonya Başbakanı Tusk ise Rusya’nın sadece Ukrayna’ya değil, tüm bölge ülkelerine yönelik bir tehdit oluşturduğunu söyledi. Tusk, "Bugün Ukrayna savaşıyor ama hepimizin bütün muhtemel senaryolara hazır olması gerekiyor" dedi.

Ukrayna ile dayanışma içinde olduklarını ifade ettiği açıklamasında Tusk, Karpatlar formatının AB yolunda Ukrayna’ya yardımcı olabileceğini de ifade etti. Tusk, sosyal medyada zirveden yayımladığı bir paylaşımda ise Polonya’nın temmuz ayında aralarında Fransa ve Ukrayna’nın da yer aldığı on Avrupa ülkesi tarafından kurulan Anti-Balistik Füze Koalisyonu’na katıldıklarını duyurdu. Görüntülü paylaşımında Tusk, "Bugünden itibaren Polonya, büyük bu büyük projenin bir parçası haline gelmiştir. Bu iş birliğinin biçimleri ve çerçevesi konusunda mutabakata vardık" dedi.

Tusk ayrıca Ukrayna için yeni ve "oldukça önemli" destek paketleri hazırladıklarını da açıkladı ancak paketlerin içeriği ve finansal büyüklüğüne ilişkin ayrıntı vermedi.

İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto, Yemen’deki İran destekli Husilerin son saldırılarının ardından Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı çevresinde artan güvenlik risklerine ilişkin açıklama yaptı. Crosetto, İtalya’nın bölgeden geçen ticari gemilerinin güvenliğini sağlamak amacıyla bir deniz misyonu oluşturulmasına yönelik hazırlık yaptığını açıkladı.

İtalya Genelkurmay Başkanı Luciano Portolano ile İtalyan gemilerinin bölgeden güvenli geçişini garanti altına almak için "gereken her şeyin yapılması" konusunda mutabık kaldıklarını belirten Crosetto, İtalyan Donanması’nın bu doğrultuda harekete geçirilmesi talimatını verdiğini söyledi.

Crosetto, denizcilik faaliyetlerine yönelik artan risklere müdahalede yaşanabilecek gecikmelerin ülke ekonomisi ve tüketiciler açısından doğrudan sonuçlar doğurabileceğine de dikkat çekti.

"Bürokratik gecikmelere izin veremeyiz"

İtalyan bakan, "İtalya Donanması’nı, İtalyan gemilerinin geçiş güvenliğinin garanti altına alınması için gerekli olan her şeyi hazırlamak üzere harekete geçirmeye karar verdim. Ekonomimiz ve halkımızın hayatlarını doğrudan etkileyen, halihazırda karmaşık olan bir durumu daha da kötüleştirecek bürokratik gecikmelere izin veremeyiz" ifadelerini kullandı.

Savunma Bakanı, alınması planlanan önlemler veya bölgeye gönderilebilecek askeri unsurlar hakkında ayrıntı vermedi. Crosetto, önemli uluslararası ticaret güzergahlarındaki aksaklıkların taşımacılık maliyetlerini artırabileceğini ve sevkiyatlarda gecikmelere yol açabileceğini belirterek, bunun aileler ve işletmeler açısından daha yüksek fiyatlar anlamına gelebileceğini ifade etti. Savunma Bakanı, "Her ekonomik kriz, en çok en hassas kesimleri vurur, sosyal uyum ve ülkenin istikrarını riske atar" dedi.

Crosetto, deniz altındaki internet kabloları ve enerji bağlantıları gibi kritik altyapıların da korunması gerektiğini vurgulayarak, "İtalya gibi büyük bir denizcilik ülkesi için denizleri hem su üstünde hem de altında izlemek ve korumak, güvenliğimizi, refahımızı ve geleceğimizi korumak anlamına geliyor" dedi.

Almanya’nın Frankfurt Havalimanı’nda Temmuz ayında 6 kişinin enfekte olmasıyla başlayan sıtma salgınında can kaybı artmaya devam ediyor. Bu sabah ölümcül salgın uyarısı yapan Frankfurt Sağlık Dairesi’nden akşam saatlerine doğru yapılan açıklamada, bir kişinin daha sıtma nedeniyle öldüğü bildirildi.

Açıklamada, Frankfurt Havalimanı’na çok yakın konumda bulunan Schwanheim bölgesinde geçtiğimiz günlerde enfekte olan 2 kişiden birinin hayatını kaybettiği kaydedildi. Ölen kişi ile durumu hala takip edilen diğer hastanın sıtmanın yaygın olduğu bir bölgeye seyahat etmedikleri ve havalimanında çalışmadıkları belirtildi. Bu gelişmeyle birlikte Frankfurt’taki sıtma salgını sonucu hayatını kaybedenlerin sayısı 3’e yükseldi.

"Korunun ve tıbbi yardım alın" çağrısı

Frankfurt Havalimanı ve enfekte olmuş hastaların yaşadığı bölgelere sivrisinek kapanları yerleştiren Sağlık Dairesi, kent sakinlere sivrisineklerden korunmaları çağrısı yaptı. Daire, "Kovucu maddeler ve vücudu kapatan kıyafetlerle sivrisinek koruması öneriyoruz. Havalimanı yakınlarında yaşayan veya çalışan vatandaşlardan herhangi bir semptom yaşamaları halinde tıbbi yardım almalarını istiyoruz" açıklamasında bulundu.

Sağlık Dairesi, vatandaşlar için bir yardım hattının kurulduğunu da duyurdu. Daire, kentteki hastanelerden de havalimanı kaynaklı sıtma salgınını göz önünde bulundurmalarını ve buna göre tedbirlerini almalarını istedi.

"Salgın, tropikal bölgeden kalkan uçakla taşınan sivrisinekler nedeniyle yaşandı"

Frankfurt Havalimanında ve çevresinde salgına dönüşen sıtma, sivrisinekler tarafından bulaştırılan ve yaşamı tehdit eden bir hastalık olarak tanımlanıyor. Tropikal bir hastalık olan sıtma için erken teşhis ve tedavi gerekiyor.

Sıtmanın en çok bilinen belirtileri ise ateş, titreme, baş ağrısı, uzuvlarda ağrı ve mide-bağırsak sorunları. Her sıtma türü ölümcül olmasa da bazıları erken teşhis konulmadığı ve tedavi olunmadığı durumda ölümcül olabiliyor. Hastalık insandan insana bulaşmıyor, bulaşma için enfekte bir sivrisineğin ısırığı gerekiyor.

Hastalık endemik bir bölge içinde yayılmak yerine sivrisinekler aracılılığıyla başka ülkelere bulaştığında, bu durum "havaalanı sıtması" olarak adlandırılıyor. Uzmanlar, Frankfurt Havaalanında ortaya çıkan sıtma salgınını da bu kapsamda değerlendiriyor. Uzmanlar, 3 kişinin ölümüne neden olan salgının, sivrisineklerin tropikal bölgeden kalkan uçakla Frankfurt’a taşınmış olması nedeniyle yaşandığını düşünüyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Filistin Yönetimi (PA) yetkilileri ve Filistin Kurtuluş Örgütü (PLO) üyelerine yönelik vize yaptırımlarının uzatılacağı duyuruldu. Açıklamada, "ABD’ye verdikleri taahhütlere aykırı olarak reform yapmamaları ve barış umutlarını baltalayan devam eden faaliyetleri sonucu ABD, Filistin Kurtuluş Örgütü üyelerine ve Filistin Yönetimi yetkililerine vize verilmesini engelleyen yaptırımları uzatacaktır" ifadeleri kullanıldı. ABD Dışişleri Bakanlığı, Filistin Yönetimi’ni doğrudan müzakerelerin dışında Filistin devletinin uluslararası tanınmasını sağlamaya çalışarak, İsrail ile olan anlaşmazlığını uluslararası mahkemelere taşıyarak ve ABD ile İsrail’in hüküm giymiş saldırganlar ve aileleri olarak nitelendirdiği kişilere ödeme yaparak ABD yasalarını ihlal etmekle suçladı.

Abbas’ın vize talebi bu yıl da reddedildi

ABD Dışişleri Bakanlığının yaptırım açıklamasının ardından çıkan haberlere Filistinli kaynaklar, ABD yönetiminin Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın gelecek hafta New York’ta düzenlenecek BM Genel Kurulu’na katılabilmesi için yaptığı giriş vizesi talebini reddettiğini aktardı. Abbas, ülkeye girişine art arda ikinci yıl izin verilmemesiyle BM Genel Kurulu’na video konferans yöntemiyle hitap etmek zorunda kalacak.

Filistin Devleti şu anda İngiltere, Fransa, Kanada ve Avustralya da dahil olmak üzere BM’nin 193 üye devletinin yaklaşık yüzde 75’i tarafından tanınıyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 5 daimi üyesinden yalnızca ABD, Filistin devletini tanımıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, bir etkinliğe katılmak üzere gittiği Kuzey Carolina eyaletine varışının ardından Charlotte Douglas Uluslararası Havalimanı’nda gazetecilere açıklamalarda bulundu. ABD Merkez Bankası’nın (Fed) 3 yılın ardından ilk kez politika faizini artırma kararına değinen Trump, "Faiz oranları çok yüksek. Bu uygun değil" ifadelerini kullandı. Fed üyelerinin "düşmanca" davrandığını öne süren Trump, "Çok politikler. Yanlış yapıyorlar. Onlar bir grup politikacı ya da politikacılar tarafından oraya getirilmiş kişiler. Gerçekten çok yazık, çünkü faiz oranı çok yüksek. Buna rağmen ülkemiz her engeli aşıyor, çünkü çok iyi durumdayız" değerlendirmesinde bulundu.

"Faiz oranları çok yüksek"

ABD’nin dünyadaki en düşük faiz oranlarına sahip olması gerektiğinin altını çizen Trump, "Çünkü en güçlü kredi notuna biz sahibiz" dedi. Trump, "Bütçe açıklarından kurtulmak isteseydik, ki bunu diğer ülkelerle atacağımız tek bir imzayla yapabilirdik, yılda 1,5 trilyon dolar kazanırdık. Borcumuzu öderdik. Her türlü şeyi yapardık, ancak bunu yapmayı seçmedik. Fakat bir noktada yapacağız. Faiz oranları çok yüksek" şeklinde konuştu.

"Faiz artırımı Trump yönetimine karşı yapıldı"

Bir soru üzerine Fed’in kendisini zor durumda bırakmak için faiz oranlarını artırdığını öne süren Trump, "Ancak karşılaştıkları sorun şu ki, tarihteki en harika ekonomiye sahibiz. Bu ülkeye yapılan 21 trilyon dolardan fazla yatırım var ki bu, daha önce sahip olduğumuzun 5 katı. Yani oranları yalnızca siyasi sebeplerle artırıyorlar ve bu, şu anda doğrudan Trump yönetimine karşı yapılan bir artış" diye konuştu.

"İran bir anlaşma yapmayı gerçekten çok istiyor"

İran’la devam eden askeri gerilime de değinen Trump, "Savaşın sonuna yaklaştığımızı umuyorum. İran bir anlaşma yapmayı gerçekten çok istiyor. Bunun nasıl sonuçlanacağını göreceğiz" ifadelerini kullandı. Trump, İran’la temasların aracılar vasıtasıyla mı yoksa doğrudan mı sürdüğü yönündeki soruya "doğrudan" yanıtını verdi.

Kosova’da 7 Haziran’da yapılan erken genel seçimi ilk sırada tamamlayan Kendin Karar Al Hareketi (Vetevendosje) lideri Albin Kurti öncülüğündeki yeni hükümet, Kosova Meclisi’nden güvenoyu aldı. 120 sandalyeli Kosova Meclisi’ndeki oturumda hazır bulunan 70 milletvekilinden 62’si yeni hükümet için "evet" oyu kullanırken, 8 milletvekili de "hayır" oyu kullandı. "Hayır" oyları Kosovalı Sırp milletvekillerinden gelirken, Kosova Demokratik Partisi (PDK), Kosova Demokratik Birliği (LDK) ve Kosova’nın Geleceği İçin İttifak (AAK) partili milletvekilleri oturuma katılmadı. Oylama sonrasında meclisteki oturumda Kosova milli marşı çalındı. Marş öncesinde Sırp milletvekilleri salonu terk etti. Ardından Kurti, dördüncü dönemine ilişkin hükümet programını ve şubat ayında kurulan hükümetteki bakanların makamlarını koruduğu yeni kabinesini açıkladıktan sonra yemin etti.

Peş peşe yaşanan siyasi ve anayasal krizlerle gündeme gelen Kosova’da Başbakan Albin Kurti liderliğindeki dördüncü hükümetin kurulması, siyasi krizin tamamen çözüldüğü anlamına gelmiyor. Ülkede en büyük anlaşmazlığı, meclisin yeni cumhurbaşkanını seçme konusunda uzlaşı sağlayamıyor olması oluşturuyor. Meclisin 60 günlük süre içinde cumhurbaşkanını seçememesi durumunda ülke yeniden erken seçime gitmek zorunda kalacak ve bu Kosova’nın iki yıl içinde gerçekleştirdiği dördüncü erken seçim olacak.

15-16 Eylül tarihlerinde İtalya’nın başkenti Roma’da yapılması planlanan 8. tur İsrail-Lübnan müzakerelerinin Ekim ayına ertelendiği bildirildi. Haber sitesi Axios’a konuşan ABD’li yetkililer, resmi müzakere turunun ertelenmesine gerekçe olarak yaklaşan Yahudi bayramlarını, Lübnan Silahlı Kuvvetlerine destek amacıyla düzenlenecek Paris Konferansı’nı ve Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu hazırlıklarını gösterdi. Yoğun diplomatik takvimin kilit katılımcıların Roma’da planlandığı gibi toplanmasını imkansız hale getirdiği kaydedildi. Kaynaklar, erteleme kararına rağmen iki ülkenin büyükelçilerinin Washington’daki ABD Dışişleri Bakanlığı’nda temasları sürdüreceğini belirtti. Bu temaslarda Hizbullah’ın silahsızlandırılması ve İsrail Savunma Kuvvetlerinin (IDF) Lübnan’ın güneyinden kademeli olarak çekilmesini öngören çerçeve anlaşmasının uygulanmasının masaya yatırılacağı aktarıldı.

İsrail ve Lübnan 7 tur müzakere gerçekleştirmişti

İsrail ve Lübnan 14 Nisan’dan bu yana ABD’nin başkenti Washington’da 5 tur, İtalya’nın başkenti Roma’da 2 tur olmak üzere 7 tur müzakere gerçekleştirmişti. Hizbullah ise ABD arabuluculuğunda yapılan müzakerelere tepki göstererek Lübnan hükümetine bunları durdurma çağrısı yapmıştı. İsrail devlet televizyonu son olarak 8. tur İsrail-Lübnan müzakerelerinin 15-16 Eylül tarihlerinde İtalya’nın başkenti Roma’da yapılmasının beklendiğini duyurmuştu.

Suudi Arabistan’daki Doğu-Batı Ham Petrol Boru Hattı’nın Irak’tan fırlatıldığı tespit edilen insansız hava araçları (İHA) ile vurulmasının yankıları sürerken, Irak yönetiminden dikkat çeken bir hamle geldi. İngiltere merkezli haber ajansı Reuters’ın güvenlik kaynaklarına dayandırdığı haberine göre; Irak hükümeti tedbir amacıyla Irak-İran arasındaki Şelemçe sınır kapısının kapatılması talimatını verdi. Kaynaklar, Suudi Arabistan’ı hedef alan saldırıların faillerini bulmak üzere geniş çaplı operasyon başlatıldığını aktardı.

Suudi Arabistan Irak kaynaklı saldırılara hedef olduğunu açıklamıştı

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, Doğu-Batı Ham Petrol Boru Hattı’nın Irak’tan fırlatıldığı tespit edilen İHA’lar ile vurulduğunu açıklamış, buna rağmen şimdilik saldırılara misilleme yapılmayacağı belirtilmişti. Bu kararın Iraklı yetkililere kendi topraklarından Suudi Arabistan ve komşu ülkelere yapılan saldırıları önlemek için gerekli tedbirleri alma fırsatı tanımak amacıyla alındığı kaydedilmişti. Saldırılardan kimin sorumlu olduğuna ilişkin detaylı bilgi verilmemişti.

Irak hükümeti saldırıları kınamıştı

Irak Başbakanlık Ofisi’nden yapılan açıklamada ise Suudi Arabistan’a yönelik saldırılar kınanarak, "Irak hükümeti, topraklarının ve hava sahasının herhangi bir ülkeye yönelik saldırılar için üs olmayacağını bir kez daha yinelemektedir" ifadeleri kullanılmıştı. Saldırılarla ilgili yürütülen soruşturma sonucunda ülkenin Meysan eyaletinde görev yapan Iraklı bir komutanın görevden alındığı bildirilmişti.

Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Kırgızistan’ın 31 Ağustos Bağımsızlık Günü dolayısıyla Talas şehrinde gerçekleştirilen bir törene katıldı. Caparov burada yaptığı konuşmada, son yıllardaki önemli başarılardan birinin ekonomik büyüme olduğunu belirterek, "Son 4 yılda ülkemizin ekonomisinin yıllık ortalama büyümesi yüzde 10,2 oldu. 2026 yılının ilk 7 ayında ise gayrisafi yurtiçi hasılamız yüzde 11,1 oranında büyüdü. Bu, sadece Orta Asya’da değil dünyadaki en yüksek ekonomik büyüme oranlarından biridir. Ekonomik istikrarımız uluslararası kredi derecelendirme kuruluşları tarafından da teyit edildi. 2025 yılında uluslararası kredi derecelendirme kuruluşları tarafından Kırgızistan’ın kredi notu ‘+’ seviyesine yükseltildi" dedi.

"Bugün Kırgızistan gözümüz önünde değişiyor"

Ülkesinin altın rezervlerinin de arttığını söyleyen Caparov, konsolide bütçenin güçlendiğini ve geçtiğimiz yıl 1,1 trilyon somu aştığını kaydetti. Cumhurbaşkanı Caparov, "Böylece bugün Kırgızistan gözümüz önünde değişiyor. Ülke genelinde binlerce kilometre yol yapıldı. Havalimanları modernize edildi, uçuş pistleri ve terminaller yenilendi, navigasyon ve uçuş güvenliğine modern standartlar uygulanmaya başlandı. Ülke genelinde tüm havalimanları hizmete aldık, yenilerini de inşa ediyoruz" diye konuştu.

Büyük projeler hayat geçirmekte olduklarını söyleyen Caparov, "Bunlardan biri de Çin-Kırgızistan-Özbekistan demir yolu. Bu proje, Avrasya’nın ekonomik haritasını değiştirerek, ülkemizi önemli uluslararası lojistik merkezlerinin birine dönüştürecek stratejik bir arter olacaktır. Bu projenin bir parçası olan Balıkçı-Koçkor demiryolu inşaatı da tamamlanarak, hizmete sunuldu. Kırgızistan zamanla denize çıkışı olmayan ülkeden Avrasya’nın önemli ulaştırma ve lojistik merkezlerinden birine dönüşecektir" ifadelerini kullandı.

"Tüm Orta Asya bölgesinin enerji istikrarına katkı sağlayan bir ülkeye dönüşeceğiz"

Enerji alanındaki projelere de değinen Cumhurbaşkanı Caparov, "Kambar-Ata 1 hidroelektrik santralinin inşaatını tamamlarsak Kırgızistan enerjide açığımızı kapatmakla kalmayıp, tüm Orta Asya bölgesinin enerji istikrarına katkı sağlayan ve elektrik enerjisi ihraç eden bir ülkeye dönüşeceğiz. Bugün enerjimizde açık var, 30 yıl boyunca adeta uyuduk. 30 yılda en azından yılda bir hidroelektrik santrali inşa edip devreye almış olsaydık, bugün elektrik konusunda böyle bir sıkıntı yaşamazdık" dedi.

Uluslararası toplum tarafından tanınan Yemen hükümetinden bir askeri yetkili, İran destekli Husilerin bölgedeki son askeri faaliyetlerine ilişkin değerlendirmede bulundu. Fransa merkezli AFP haber ajansına konuşan yetkili, Husilerin ülkenin Kızıldeniz kıyısını tamamen ele geçirdiğini açıkladı. Yetkili, "Batı kıyısında kontrolümüz altında bulunan bütün bölgeler düştü" ifadelerini kullandı.

Söz konusu açıklama, Husi milislerin Kızıldeniz’deki Mayyun (Perim) Adası ile Büyük Haniş ve Küçük Haniş Adaları’nı ele geçirdiklerini açıklamalarının ardından geldi.

ABD ve Meksika arasında ticaret müzakereleri devam ederken, Trump, ABD’ye ait çeşitli haritaların görsellerini paylaşarak New Mexico’nun bulunduğu bölgenin adını "New America" olarak değiştirdi.

Trump yaptığı açıklamada, New Mexico eyaletinin adının değiştirilmesine yönelik öneriler aldığını ve bu fikri beğendiğini söyledi. Trump, "Potansiyel olarak inanılmaz, bu eyaletin halkı için çok daha prestijli ve güzel. Vay canına, bayıldım" ifadelerini kullandı. ABD’de federal hükümetin bir eyaletin adını değiştirme yetkisi bulunmuyor.

Trump, daha önce Kanada ile ticaret müzakerelerinde anlaşma sağlanamamasının ardından Ontario Gölü’nün adını "Lake America" olarak değiştirmişti.

"ABD var olmadan önce de bu isim bizimdi"

New Mexico Valisi Demokrat Michelle Lujan Grisham ise Trump’a sosyal medya hesabı üzerinden verdiği cevapta, "New Mexico’nun adı tartışmaya açık değil; ABD var olmadan önce de bu isim bizimdi" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner, dün Moskova’nın ardından bugün Ukrayna’nın başkenti Kiev’e gelerek, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile görüştü. Zelenskiy ve ABD’li temsilciler, temasları sonrasında ortak basın açıklaması gerçekleştirdi.

Ukrayna’nın başkenti Kiev’de Zelenskiy ve Avrupalı ulusal güvenlik uzmanlarının da katıldığı üst düzey görüşmelerin ardından gerçekleştirilen basın toplantısında Witkoff, "Başkan Trump, Jared ile benden buraya gelmemizi ve görüşmelerle müzakereleri yeniden başlatmamızı istedi. Çünkü bu kendisi için son derece önemli bir konu. Başkan’ın, Başkan Yardımcısı’nın (James David Vance) ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun talimatıyla geldik. Moskova’daki görüşmelerin ve şimdi Kiev’deki görüşmelerin gidişatı konusunda kendimizi gerçekten iyi hissediyoruz" dedi.

Kushner: "Her iki tarafla da konuştuk, yakın zamanda ilerleme kaydetmeyi umuyoruz"

Jared Kushner ise Moskova ve Kiev’de son birkaç gündür silahların susmuş olmasının olumlu olduğunu ifade ederek, "Diğer yandan Başkan’ın gerçekten ulaşmak istediği sonuç, ülkeler arasında hiçbir çatışmanın olmadığı ve her iki ülkenin de potansiyelini gerçekleştirmeye odaklanabildiği bir ortamdır" dedi.

Kushner, "Başkan Trump, Steve ile beni gerçek anlamda kapsamlı bir barış paketi oluşturmakla görevlendirdi. Bu uzun, zorlu ve duygusal bir mücadele. Çözüme ulaşacaksak, bunu birlikte yapmalı ve sonradan ayakta kalabilecek kalıcı bir çerçeve oluşturmalıyız" dedi.

Dün Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gerçekleştirdikleri görüşmeyi değerlendiren Kushner, "Başkan Putin ile dün çok yapıcı ve kapsamlı bir görüşme gerçekleştirdik" ifadelerini kullandı.

Putin ile çok güçlü bir diyalog gerçekleştirdiklerini ve bugüne kadar değerlendirilmeyen fikirleri masaya yatırdıklarını ifade eden Kushner, "Biz çok sayıda soru sorduk. O da çok sayıda soru sordu. Bunların şimdi tartışılıyor olması son derece önemli. Steve ile düşüncemiz, yaklaşık altı ay önceki üçlü formata dönmenin verimli olacağı. Her iki tarafla da konuştuk ve yakın zamanda ilerleme kaydetmeyi umuyoruz. Üçlü görüşmelerde herkes birbiriyle doğrudan konuşuyor ve bizim Rusya’nın tutumunu Ukraynalılara ve Ukrayna’nın tutumunu Ruslara iletmemiz gerekmiyordu. Herkes birbiriyle Rusça konuşuyor ve meseleleri oldukça dostane bir şekilde tartışabiliyordu. Bunun verimli olduğunu düşünüyorum" dedi.

Sürece katkı sağlayacak birçok yeni fikir ortaya koyduklarını söyleyen Kushner, hem Rus hem de Ukrayna tarafı ile iletişimin sürdüğünü ifade ederek, "Bir yol ve diyalog mevcut ancak çözülmesi zor bir sorunla karşı karşıyayız" dedi.

"Başarıya ulaşacağımız kesin değil, yine de bunun için çaba göstermek çok önemli"

Savaşın bedelinin çok ağır ve yürek parçalayıcı olduğunu vurgulayan Kushner, görüşmelerin sürmesinin önemine dikkat çekerek, "Süreç hızlı da ilerleyebilir, yavaş da. Fakat bu toplantılar ve diyalog olmazsa gerçekleşmesi mümkün değildir. Doğru şartları oluşturabilmek için perde arkasında çok çalışıyoruz. Bu son derece zor bir sorun, ama deneyeceğiz. Başarıya ulaşacağımız kesin değil ama yine de bunun için çaba göstermek çok önemli" dedi.

Kushner, "Putin’in ulaşmak istediğini ifade ettiği belirli hedefleri olduğunu düşünüyorum. Ancak bu süreç tamamlandığında ülkesiyle ilgili başka beklentileri de karşılanabilir. Oraya ulaşacak yolu bulmak için olumlu diyaloğu sürdüreceğiz" şeklinde konuştu.

Basın toplantısında ABD’nin Rusya üzerindeki baskıyı artırmaya hazır olup olmadığı sorusuna Kushner, "En iyi sonucun ne olabileceğini ve bütün insanlara fayda sağlayacak şeyin ne olduğu ilkelerinden hareket ederek düşünmemiz gerekiyor. Başkan Trump, iş dünyasından gelen bir isim. İş dünyasında meseleler, ‘kazan-kazan’ anlayışıyla değerlendirilir. Her iki tarafın da çıkarına olanı yapabileceği fırsatlar oluşturmaya çalışılır. Savaşta herkes kaybeder. İş dünyası ve barış ise herkesin kazanabileceği sonuçlar üretir" şeklinde cevap verdi.

Zelenskiy: "Üçlü toplantıların gerçekleştirilmesi için her şey yapılmalı"

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy de ABD’li temsilcilerin üçlü görüşmelerin yeniden başlatılması teklifine destek vererek, "Üçlü toplantıların gerçekleştirilmesi için her şey yapılmalı. Bu, üçlü bir toplantı veya Avrupalı ortakların da katıldığı genişletilmiş bir toplantı olabilir. Ancak Rusya’nın hangi formatı kabul edeceğini göreceğiz" dedi.

Ukrayna’nın balistik füze savunması konusunda zayıf olduğunu ve buna acilen çözüm arayışı içinde olduklarını da ifade eden Zelenskiy, "Son günlerde yaşananlar gerçekten korkunç. Putin’in bunu kendi seçimlerinden önce yaptığından kesinlikle eminim. Saldırıların sayısını artırıyor. Gördüğünüz gibi çocuklarımıza dehşeti yaşatıyorlar. Sabahtan geceye kadar saldırıyorlar. Bu yeni bir taktik ve biz de şimdiden aynı şekilde karşılık veriyoruz" dedi.

Barış görüşmelerinde gerçekten yeni olan bazı fikirler ortaya konulduğunu ve Ukrayna, ABD ve Avrupa’nın önümüzdeki haftalarda bazı ayrıntıları ele alacağını da ifade eden Zelenskiy, bunları derinlemesine analiz ederek bunların Ukrayna’yı barışa yaklaştırıp yaklaştırmayacağını anlamaya çalışacaklarını söyledi.

Ukrayna’nın savaş alanındaki konumunun güçlendiğini ve Donbas bölgesinin birçok açıdan Ukrayna’nın kalesi konumuna geldiğini söyleyen Zelenskiy, "Rusya’daki seçimlerin ardından özellikle Donbas cephesi için bir seferberlik yapılacağını düşünüyorum. Orada birçok jeopolitik mesele belirleniyor. Askerlerimiz çok iyi direniyor ve bu, bize diplomaside fırsat sağlıyor" dedi.

Savaşın önümüzdeki kış da devam edebileceğine dikkat çeken Zelenskiy, "Kış, büyük bir sınama olacak. Bu nedenle finansman konusunu da görüşüyorum. Finansman açığı, ordumuz, insani ihtiyaçlarımız ve savunma üretimi açısından ciddi bir sorun" dedi.

Witkoff: "Moskova’da büyük ilerleme kaydettiğimizi düşünüyorum"

Basın toplantısında Özel Temsilci Witkoff, Rusya Devlet Başkanı Putin’in bu yıl Trump ve Zelenskiy ile bir zirve gerçekleştirmeye hazır olup olmadığı yönünde bir soruya doğrudan cevap vermemeyi tercih etti. Witkoff, "Moskova’da büyük ilerleme kaydettiğimizi düşünüyorum. Yeni fikirler duyduk. Başkan Zelenskiy’in de sözünü ettiği üçlü görüşme formatının yakında açıklanmasını umuyoruz. Moskova’da birçok önemli ve makul fikri görüştük ve bunları Kiev’e getirdik. İş birliğinin kritik olduğuna inanıyoruz. E3 grubu ülkelerinin (İngiltere, Fransa ve Almanya) ulusal güvenlik danışmanlarının bugün burada olmasının nedeni de budur" dedi.

Yunanistan’ın Selanik kentinde çiftçiler, işçi sendikaları ve sol görüşlü gruplar, Başbakan Kiryakos Miçotakis’in ülkenin en büyük yıllık ticaret fuarında hükümetinin ekonomi planlarını açıklaması öncesinde kent merkezindeki üç ayrı noktada araya geldi.

Yunanistan Komünist Partisi ile bağlantılı işçi oluşumu PAME, Hanth Meydanı’nda miting düzenledi. Savaş karşıtı, Filistin destekçisi ve ırkçılık karşıtı gruplar, kentin simge noktalarından Beyaz Kule’de bir araya gelirken, sol görüşlü ve anarşist gruplar ise Kamara Meydanı’nda ayrı bir gösteri düzenledi.

Yunanistan’ın kuzey ve orta kesimlerinden gelen çiftçiler, balıkçılar ve arıcılar, temsilcilerinin konuşmalarının ardından PAME’nin mitingine yürüdü. Göstericiler, ürettikleri ürünler için asgari fiyat belirlenmesini, üretim maliyetlerinin düşürülmesini ve kendilerine gelir desteği sağlanmasını talep etti. Polisle yapılan anlaşma kapsamında 20 traktörün kent merkezine girmesine izin verilirken, traktörler Beyaz Kule yakınlarında park edildi.

Yürüyüş sırasında bazı göstericiler Filistin bayrakları taşıyarak, "Özgür Filistin" sloganları attı ve Filistin’e destek mesajlarının yer aldığı dövizler taşıdı. Bazı göstericiler de Başbakan Miçotakis hükümeti karşıtı sloganlar attı. Binlerce göstericinin, kent merkezindeki sahil yolunu kapattığı kaydedildi.

Yoğun güvenlik önlemleri alındı

Polis, kent merkezinde yaklaşık 60 çevik kuvvet ekibi, çevre bölgelerden gelen polisler ve uzman birimlerin de aralarında bulunduğu 3 bin 500’den fazla polisin görevlendirildiğini açıkladı. Dronlar, canlı görüntüleri polis merkezindeki operasyon merkezine aktarırken, operasyonu denetlemek üzere iki savcı görevlendirildi.

Bir polis yetkilisi, protestolar başlamadan önce önleyici kontroller kapsamında 12 kişinin gözaltına alındığını ve bunlardan 6’sının tutuklandığını söyledi. Polis, 8 metro istasyonunu kapattı, trafik kısıtlamaları uyguladı ve Miçotakis’in konuşma yapmasının planlandığı Uluslararası Fuar Merkezi’nin çevresini protestocuların alana yaklaşmasını engellemek amacıyla minibüsler ve bariyerlerle çevirdi. Bir tazyikli su aracı da hazır bekletildi.

Miçotakis’in 90. Selanik Uluslararası Fuarı’nda yapacağı konuşma, Yunan hükümetlerinin geleneksel olarak ekonomik önceliklerini ortaya koyduğu, vergi ve sosyal yardım tedbirlerini açıkladığı etkinlik olarak öne çıkıyor. Etkinlik, uzun süredir taleplerini gündeme taşımak isteyen grupların protestolarına sahne oluyor.

Bosna Hersek Savunma Bakanı Zukan Helez, Srebrenitsa Soykırımı ve savaş suçlarından hüküm giyen ve 27 Ağustos’ta Lahey’de tutulduğu hapishanede ölen eski Sırp General Ratko Mladiç’in Sırbistan’da resmi törenlerle anılmasını eleştirdi.

Sosyal medya hesabından paylaştığı açıklamada Helez, "Soykırım ve savaş suçlarından kesinleşmiş hüküm giyen Ratko Mladiç için bugün Sırbistan Orduevi’nde anma töreni düzenleniyor. Burası, Mladiç’in Bosna Hersek’te gerçekleştirilen öldürme, tecavüz, sürgün, kundaklama ve yıkım emirlerini aldığı devlet kurumu. Biz, gün gelir onlar da savaş suçlarından utanır diye beklerken, onlar bu kişileri yüceltiyor. Mladiç’in yüceltilmesi, Sırbistan’ın Srebrenitsa Soykırımı’ndaki dahlinin en büyük kanıtıdır" dedi.

Helez, "Soykırım, cinayet, zulüm, sivillere yönelik terör ve rehin alma suçlarından mahkumiyet kararı almış bir insanı yüceltmek normal mi? Değil. (Eski Sırbistan Cumhurbaşkanı Slobodan) Miloşeviç dönemindeki Sırbistan ile (Cumhurbaşkanı Aleksandar) Vucic dönemindeki Sırbistan arasında esaslı bir fark yok. İktidarlar ve sloganlar değişiyor ancak, savaş suçlarına ilişkin tutum aynı kalıyor. Miloşeviç dönemindeki Sırbistan, politikaları nedeniyle yaptırımlara maruz kaldı. Bugünkü Sırbistan’ın da hüküm giymiş savaş suçlularını yüceltmenin uluslararası bir siyasi bedel ödenmeden geçiştirilemeyeceğini bilmesi gerekiyor" dedi.

Mladiç için Sırbistan Orduevi’nde tören düzenlendi

Savaş suçlusu Mladiç için bugün Belgrad’daki Sırbistan Orduevi’nde anma töreni düzenlendi. Bosna Hersek’teki savaş sırasında Srebrenitsa Soykırımı ve Saraybosna kuşatması dahil birçok savaş suçu ve zulmün başlıca sorumlularından olan Mladiç, anma töreni sırasında "Sırp halkının tarihine geçecek büyük lider" olarak anıldı. Törene Sırbistan Adalet Bakanı Nenad Vujic ve Bosna Hersek dahilindeki Sırp Cumhuriyeti entitesi Başkanı Sinisa Karan gibi isimler de katıldı.

Cesedi Perşembe günü Sırbistan’a ait devlet uçağı ile Hollanda’nın Lahey kentinden Belgrad’a getirilen Mladiç’in Pazartesi günü, Belgrad’daki Topcider Mezarlığı’nda askeri törenle gömülecek.

Mladiç için düzenlenen törenler uluslararası alanda tepki toplamıştı

Mladiç için Sırbistan’da düzenlenen anma törenleri uluslararası tepkiye neden oldu. AB’nin Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, yaşananlara tepki amacıyla gelecek hafta Sırbistan’a yapacağı ziyareti iptal etti. Kos, Sırbistan’ın cenaze töreni sırasındaki eylemlerinin bu ülke için önemli bir test olacağını söyledi.

Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkovic, savaş suçları ve soykırım nedeniyle hüküm giyen Mladiç’i devlet düzeyinde onurlandıran Sırbistan’ın AB’ye üye olamayacağını söylemişti.

Bosna Hersek Dışişleri Bakanı Elmedin Konakovic ise savaş suçluları ve işledikleri suçların yüceltildiğini görmenin son derece rahatsız edici ve hayal kırıklığı nedeni olduğunu söylemişti.

Sırbistan Cumhurbaşkanı Vucic, cenaze töreninin nasıl düzenleneceğine ailesinin karar vereceğini söylemiş, cenazeye katılıp katılmayacağı sorusuna ise o gün Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ile dört ay önceden planlanan bir görüşmesi olduğu cevabını vermişti.

Ratko Mladiç, müebbet hapis cezasını çektiği Lahey’deki hapishanede 27 Ağustos’ta ölmüştü.

Mladiç, 1992-95 yılları arasındaki savaşta Bosnalı Sırp ordusunun Genelkurmay Başkanı sıfatıyla işlediği suçlar nedeniyle Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından 2017 yılında ömür boyu hapis cezasına çarptırılmıştı. Karar, temyiz sürecinin ardından 2021’de onanarak kesinleşmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından Hürmüz Boğazı’ndaki duruma ilişkin paylaşım yaptı. Trump, Hürmüz Boğazı’nın ABD’nin kontrolü altında olduğuna yönelik söylemlerini yineleyerek, "Artık burayı ABD kontrolü altında tuttuğumuza göre adını Trump Boğazı olarak değiştirmeli miyiz? Tıpkı Amerika gibi, eskisinden çok daha popüler olurdu" ifadelerini kullandı.

Trump’ın açıklaması, Beyaz Saray’ın sosyal medya hesabı üzerinden de "Kulağa hoş geliyor" ifadeleriyle yeniden paylaşıldı.

ABD Başkanı, daha önce yaptığı açıklamalarda Hürmüz Boğazı’nı ABD toprağı olarak gördüğünü söylemişti.

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Devlet Başkanları Zirvesi kapsamında bulundukları Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te bir araya geldi. Görüşmede son dönemde gerilimin yükseldiği Ermenistan-Rusya ilişkilerinin yanı sıra Erivan’ın Avrupa Birliği’ne (AB) katılım hedefi ve Ermenistan’ın Rusya öncülüğündeki Avrasya Ekonomik Birliği’ndeki (AEB) üyeliği ele alındı. Putin, görüşmenin başlangıcında Ermenistan’ın AB’ye katılma yönündeki hedefinin ülkenin meşru hakkı olduğunu söylerken, bu tercihin Ermenistan’ın AEB üyeliği açısından sorunlar oluşturabileceğini belirtti.

"Kararınızı en kısa sürede vermenizi rica ediyoruz"

Putin, Ermenistan halkının vereceği her türlü karara saygı göstereceklerini belirtirken, muhtemel bir AB üyeliği kararının ardından Rusya’nın Ermenistan’la ticari ve ekonomik politikalarını yeniden düzenlemesi gerekeceğini söyledi. Putin, "Ermenistan halkının yapacağı her türlü seçime saygı duyacağız. Ermenistan neye karar verirse öyle olacak. Ancak bu muhtemel kararlar doğrultusunda ticari ve ekonomik politikalarımızı yeniden düzenlememiz gerekiyor ve bu kararı mümkün olan en kısa sürede vermenizi rica ediyoruz" dedi.

Ermenistan’da AB üyeliği konusunda referandum yapılması gerektiğine ilişkin Paşinyan’ın daha önceki açıklamalarını hatırlatan Putin, bu tutumu desteklediğini de belirtti. Putin, "Bu konuda referandum yapılmasının gerekli olduğunu kamuoyu önünde açıkladığınızı hatırlıyorum. Ben de son AEB zirvesinde bu tutumunuzu destekledim" ifadelerini kullandı.

"İlişkilerimizi nasıl geliştireceğimizi de anlamamız gerekiyor"

Kararın mümkün olduğunca erken alınmasının Moskova açısından önem taşıdığını vurgulayan Putin, "Ne kadar erken karar verirsek o kadar iyi. Çünkü ekonomik alan başta olmak üzere Ermenistan’la ilişkilerimizi nasıl geliştireceğimizi de anlamamız gerekiyor" dedi.

Ermenistan’da AB’ye katılım sürecini başlatmaya yönelik yasanın kabul edilmesinin, AEB’den ayrılma yönünde bir deklarasyon anlamına geleceğini savunan Putin, bu konuyu sakince görüşmeleri gerektiğini söyledi.

Paşinyan: "Rusya ile ilişkilerimize büyük değer veriyoruz"

Paşinyan ise Ermenistan’ın AEB’den ayrılma niyetinde olmadığını yineledi. Ermenistan Başbakanı, AEB’nin kuruluş belgelerinde bir üye ülkenin diğer üyeler tarafından birlikten çıkarılmasına ilişkin bir prosedür bulunmadığını, üyelikten ayrılma kararının ancak ilgili ülke tarafından alınabileceğine işaret etti. Paşinyan, Rusya ile ilişkilerin Ermenistan açısından büyük önem taşıdığını belirterek, "Rusya ile ilişkilerimize büyük değer veriyoruz. Bu ilişkilerin Rusya için de önemli olduğunu umuyoruz" ifadelerini kullandı.

"AB üyeliği için henüz referandum aşamasında değiliz"

Ermenistan’ın AB üyeliği konusunda henüz referandum düzenlenebilecek bir aşamaya gelmediğini belirten Paşinyan, bunun nedeninin ülkede halka AB üyeliğine alternatif olarak sunulabilecek somut bir seçeneğinin henüz bulunmaması olduğunu açıkladı.

Paşinyan’a göre Ermenistan halkı, ancak AB üyeliğine somut bir alternatif ortaya çıktığında bu konuda karar verebilecek.

Bunun üzerine Putin, halkın önünde mutlaka bir tercih bulunması gerektiğini belirterek, "Halka gerçekten bir seçenek verin ve konuyu kapatalım. İnsanlara ’Ne istiyorsunuz, bunu mu yoksa şunu mu?’ diye sormak en basit şey" dedi. Daha sonra ise görüşmenin basına kapalı kısmına geçildi.

"İlişkileri yeniden değerlendirmemiz gerekiyor"

Görüşmenin ardından sosyal medya hesabından paylaşım yapan Paşinyan, Putin ile görüşmesini "çok iyi" olarak nitelendirdi. Paşinyan, Putin ile "samimi ve yapıcı diyaloğun" sürdürülmesi konusunda mutabık kaldıklarını ve bunun yakın gelecekte gerçekleştirilmesi beklenen Moskova ziyareti sırasında devam edeceğini söyledi.

Ermenistan Başbakanı, Ermenistan-Rusya ilişkilerinin iki ülke açısından da "son derece önemli" olduğunu vurgularken, değişen şartlar nedeniyle ilişkilerin yeniden değerlendirilmesine ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

Paşinyan, "Bu yeniden değerlendirmenin sonucunda ilişkilerin daha iyi, daha yapıcı, karşılıklı olarak daha faydalı ve daha sıcak hale geleceğine inanıyorum" dedi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD’nin İran’a yönelik yeni saldırılarına karşılık vermeye başladıklarını bildirdi. DMO tarafından yapılan açıklamada, ABD’nin hava saldırılarında sivil bölgeleri de hedef aldığı belirtilerek, "ABD, kör ve çaresiz saldırılarında sivil bölgeler dahil olmak üzere birçok bölgeyi bombaladı. Saldırılar, Hürmüz Boğazı’ndaki ablukayı sıkılaştırdı ve savaşçıların yabancı kuvvetlere karşı mücadeleyi sürdürme kararlılığını güçlendirdi" denildi.

Açıklamada, "DMO, saldırganlara pişman edici karşılıklar vermeye başladı, ilk eylem olarak ise yeni hava savunma sistemlerini kullanarak işgalci Amerikan ordusuna ait 50. MQ-9 İHA düşürdü" ifadelerini kullandı.

Sirik kenti yakınlarında düğüne saldırı: 4 ölü

İran basınında yer alan haberlerde, ABD’nin İran’ın Hürmüzgan eyaletindeki Sirik kenti yakınlarında dağlık bir bölgede düzenlenen düğün etkinliğine saldırı düzenlediği bildirildi. Saldırı sonucunda 4 kişinin hayatını kaybettiği ve yaklaşık 50 kişinin yaralandığı kaydedildi.

ABD saldırıları nedeniyle İran’ın Pakistan sınırı yakınlarındaki Çabahar kenti çevresinde de patlama sesleri duyulduğu bildirildi.

ABD saldırılarında ayrıca, İran’ın Kirman eyaletindeki Ciruft Havalimanı’nın da hedef alındığı aktarıldı. Kirman eyaleti yetkilileri tarafından yapılan açıklamada, tesiste durumun kontrol altında olduğu, altyapıda hasar oluşmadığı ve herhangi bir can kaybı ve yaralanma yaşanmadığı bildirildi.

İran merkezli Fars Haber Ajansı, İran’ın Larak Adası yakınlarında patlama sesleri duyulduğunu bildirdi. Olayın kaynağının henüz belli olmadığı belirtildi.

Katar merkezli Al Jazeera haber ajansı da, ABD’li yetkililere dayandırdığı haberde ABD ordusunun bölgede konuşlu iki füze fırlatma sistemine hava saldırısı düzenlendiğini öne sürdü. Habere göre yetkili, füze rampalarının Hürmüz Boğazı’na doğru deniz mayını taşıyan füzeler ateşlemeye hazırlandığını belirtti.

Olayda can kaybı veya yaralanma yaşanıp yaşanmadığı belirtilmezken, henüz duruma ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.

Kırgızistan, başkent Bişkek’te düzenlenecek Şanghay İşbirliği Örgütü Devlet Başkanları Zirvesi’ne ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Kırgızistan Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan yazılı açıklamaya göre, 1 Eylül’de yapılacak zirvede uluslararası ve bölgesel gündemin güncel konularının yanı sıra örgütün daha da geliştirilmesine yönelik öncelikle alanlar ele alınacak. Zirvede ayrıca siyasi, ticaret-ekonomik, ulaştırma ve lojistik, dijitalleşme, çevre ile kültür ve insani alanlarda işbirliği derinleştirilmesine ilişkin konular görüşülecek.

Toplantı sonrasında ŞİÖ’nün 25. Yılı Bişkek Deklarasyonu’nun kabul edilmesi ve çok yönlü işbirliğinin daha da geliştirilmesine yönelik kararlar alınması bekleniyor.

Genişletilmiş "ŞİÖ+" formatındaki üst düzey toplantıda ise Birleşmiş Milletler’in (BM) merkezi koordinasyon rolü ile uluslararası hukukun güçlendirilmesinin yanı sıra sürdürülebilir kalkınmanın desteklenmesi ve karşılıklı yarara dayalı işbirliğinin geliştirilmesi konularında görüş alışverişinde bulunulacak.

Zirveye katılacak isimler

Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov’un başkanlığında Bişkek’teki Irıs Ordo Devlet Kongre Merkezi’nde düzenlenecek etkinliğe Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Belarus Devlet Başkanı Aleksandr Lukaşenko, Hindistan Başbakanı Narendra Modi, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Moğolistan Cumhurbaşkanı Khurelsukh Ukhnaa, Laos Devlet Başkanı Thongloun Sisoulith, Togo Bakanlar Konseyi Başkanı Faure Essozimna Gnassingbe ve Vietnam Devlet Başkanı Yardımcısı Vo Thi Anh Huan’ın yanı sıra Mısır Başbakan Yardımcısı Hüseyin İsa’nın katılması bekleniyor.

"Putin, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşecek"

Rusya Devlet Başkanı’nın Dış Politika Danışmanı Yuri Uşakov dün yaptığı açıklamada, Putin’in Bişkek’te Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşeceğini bildirmişti. Uşakov, "Görüşülecek çok konu var; tabii ki bunlar arasında Karadeniz’deki durum ve genel olarak Ukrayna konusu da ele alınacak" ifadelerini kullanmıştı. Uşakov ayrıca, iki liderin ticari ve ekonomik alanda iş birliğinin daha da geliştirilmesine ilişkin konuları da görüşeceklerini belirtmişti.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, “Kazakistan Cumhuriyeti Birinci Dönem Kurultayı’nın İlk Oturumunun Toplanması Hakkında” başlıklı kararnameyi imzaladı.

Kararnameye göre 145 milletvekilinden oluşan Kurultay’ın ilk oturumu, 28 Ağustos 2026 Cuma günü saat 11.00’de başkent Astana’da gerçekleştirilecek.

Kurultay hangi görevleri üstlenecek?

Yeni anayasal düzenlemeye göre Kurultay; anayasal yasalar ile vatandaşların hak ve özgürlükleri, vergi, bütçe, eğitim, sağlık, çevre ve ulusal güvenlik gibi önemli alanlarda yasama faaliyetlerini yürütecek.

Kurultay ayrıca hükümet ve Yüksek Denetim Kurulunun raporlarını dinleyecek, başbakan adayına onay verecek ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı’nın atanmasına ilişkin karar sürecinde rol üstlenecek.

Milletvekilleri, ülke genelini kapsayan tek seçim çevresinde orantılı temsil sistemiyle beş yıllığına seçildi.

Kazakistan tek meclisli sisteme geçti

Kazakistan’da 15 Mart’ta yapılan halk oylamasında kabul edilen yeni anayasa ile ülkenin parlamento yapısı değiştirildi. Böylece 1995’ten bu yana faaliyet gösteren Meclis ve Senatodan oluşan iki kanatlı parlamento sona erdi.

Eski parlamentonun yasal halefi olarak kabul edilen tek meclisli Kurultay, 145 milletvekilinden oluşturuldu.

Kurultay’da beş parti temsil edilecek

Kazakistan’da 23 Ağustos’ta yapılan Kurultay seçimlerinde yüzde 5’lik ülke barajını aşan beş parti parlamentoya girmeye hak kazandı.

Merkez Seçim Komisyonunun açıkladığı kesin sonuçlara göre sandalye dağılımı şöyle gerçekleşti:

• Adilet Partisi: 110 milletvekili
• Auıl Partisi: 10 milletvekili
• Respublica Partisi: 9 milletvekili
• Ak Jol Partisi: 8 milletvekili
• Ulusal Sosyal Demokrat Parti: 8 milletvekili

Kazakistan Halk Partisi ile Baytaq Partisi ise yüzde 5’lik seçim barajını geçemediği için Kurultay’da temsil hakkı kazanamadı.

Kazakistan, Rus petrolünün ülkedeki rafinerilerde işlenmesine yönelik yeni bir adım atıyor. Kazakistan Enerji Bakanı Yerlan Akkenjenov, Rusya’dan getirilecek petrolün Batı Kazakistan bölgesinde bulunan Kondensat Rafinerisi’nde işleneceğini bildirdi.

Akaryakıtın yüzde 70’i Rusya’ya gönderilecek

Başkent Astana’da düzenlenen hükümet toplantısının ardından açıklamalarda bulunan Akkenjenov, rafineride üretilecek benzin ve motorinin yüzde 30’unun Kazakistan’da kalacağını söyledi. Ürünlerin kalan yüzde 70’lik bölümünün ise Rusya’ya gönderilmesi planlanıyor.

Akkenjenov, yapılan anlaşmanın her iki ülke açısından da uygun koşullar taşıdığını belirterek petrolü sağlayacak şirketin yaptırım listelerinde bulunmadığını ifade etti.

Sevkiyat demir yoluyla yapılacak

Rafinerinin Kazakistan veya Rusya’daki petrol boru hattı sistemlerine doğrudan bağlantısının bulunmadığını kaydeden Bakan Akkenjenov, sevkiyatların demir yoluyla gerçekleştirileceğini açıkladı.

Tesiste kapasiteyi artırmaya yönelik çalışmaların sürdüğünü belirten Akkenjenov, projenin Kazakistan’a ilave yatırım getireceğini ve mevcut istihdamın korunmasına katkı sağlayacağını söyledi.

Anlaşmaya göre Rus petrolünün işlenmesi sonucunda elde edilecek akaryakıtın yüzde 30’u Kazakistan’ın iç pazarında kullanılacak.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, iki günlük resmi ziyaret kapsamında başkent Paris’te bulunan Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ı Elysee Sarayı’nda kabul etti. İki lider, görüşmelerin ardından Fransa-Suudi Arabistan Stratejik Ortaklık Konseyi’nin ilk toplantısına başkanlık etti.

İran, Gazze ve Hürmüz Boğazı görüşüldü

Macron ile Selman’ın görüşmelerinde ikili ilişkilerin yanı sıra Orta Doğu’daki gelişmeler de ele alındı. Fransa ve Suudi Arabistan, İran konusunda "müzakere edilmiş bir çözüm" ve Hürmüz Boğazı’nda seyrüseferin geçiş ücreti uygulanmadan yeniden normal şekilde sağlanması çağrısında bulundu.

Gazze Şeridi konusunda ise Hamas’ın silahsızlandırılmasını öngören anlaşmanın uygulanması çağrısı yapıldı. Paris ve Riyad ayrıca İsrail’in yerleşim politikasına son verilmesini isteyerek, söz konusu politikanın iki devletli çözümü tehdit ettiğini vurguladı.

Temaslarda Lübnan’daki gelişmeler de ele alındı. Fransa ve Suudi Arabistan’ın ülkedeki çatışmanın kalıcı şekilde çözülmesine yönelik çabaların yoğunlaştırılması konusunda hemfikir olduğu belirtildi. İki ülkenin Lübnan Silahlı Kuvvetleri’ne destek amacıyla uluslararası bir konferans düzenleme çalışmalarının sürdüğü bildirildi.

Savunma, El Ula ve yatırım anlaşmaları imzalandı

Görüşmelerin ardından Elysee Sarayı’nda iki ülke arasında hazırlanan anlaşmaların imza töreni gerçekleştirildi. Taraflar, Suudi Arabistan’ın tarihi ve turistik El Ula bölgesinin kültürel, çevresel, turistik ve ekonomik gelişimine yönelik mevcut iş birliği anlaşmasının uzatılması ve geliştirilmesi konusunda anlaşmaya vardı.

Savunma alanında Fransa Silahlı Kuvvetler Bakanlığı ile Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı arasında iki ülkenin savunma ortaklığının güçlendirilmesini öngören niyet mektubu imzalanırken, turizm ve yatırım alanlarını kapsayan ayrı bir mutabakat zaptına da imza atıldı. Ziyaret kapsamında Fransız şirketleri CMA CGM ve Alstom’u ilgilendiren ticari anlaşmalar da duyuruldu.

Cergy-Pontoise’a 6 milyar euroluk tema parkı yatırımı

Ziyaretin dikkat çeken ekonomik açıklamalarından biri de Paris’in kuzeybatısındaki Cergy-Pontoise bölgesinde hayata geçirilmesi planlanan tema parkı projesi oldu. Suudi Arabistan merkezli Qiddiya yatırım şirketi tarafından finanse edilmesi planlanan proje kapsamında bölgede 3 tema parkının oluşturulması öngörülüyor. Yatırımın toplam büyüklüğünün 6 milyar euroya ulaşması ve 22 bin doğrudan istihdam oluşturması bekleniyor. Projenin birkaç yıla yayılması beklenirken, şu aşamada kesin bir açılış takvimi bulunmuyor.

Elysee kaynaklarına göre proje fikri, Macron ile Selman’ın Aralık 2024’te Riyad’da gerçekleştirdiği görüşmede gündeme geldi. İki liderin söz konusu görüşmede, Japon çizgi roman ve animasyon türü "manga"ya ortak ilgi duyduklarının ortaya çıktığı belirtildi.

Macron, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada yatırımı "olağanüstü bir duyuru" olarak nitelendirerek, "Suudi Arabistan ile benzeri görülmemiş bir duyuru yapıyoruz. Cergy-Pontoise’da 3 tema parkı hayata geçirilecek. 6 milyar euro yatırım. 22 bin istihdam. Disneyland Paris’ten bu yana görülmemiş" ifadelerini kullandı.

Fransa-Suudi Arabistan ilişkilerinde yeni dönem

Elysee Sarayı, ziyaretin Macron’un Aralık 2024’te Suudi Arabistan’a gerçekleştirdiği ziyaretin devamı niteliğinde olduğunu ve iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın güçlendirilmesini sağladığını açıkladı.

Macron ile Selman’ın ilk kez başkanlık ettiği Stratejik Ortaklık Konseyi ile Paris ve Riyad arasındaki ilişkilerin ekonomi ve yatırımın yanı sıra savunma, enerji, teknoloji ve bölgesel diplomasi alanlarında daha kurumsal bir çerçevede ilerletilmesi hedefleniyor.

Gazze Hükümeti Medya Ofisi, İsrail’in varılan ateşkes anlaşmasına rağmen gerçekleştirdiği ihlallere ilişkin verileri paylaştı. Açıklamada, İsrail’in 318 gün önce yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasını 4 bin 379 kez ihlal ettiği kaydedildi. Bin 286 Filistinlinin öldürüldüğü aktarılan açıklamada, 4 bin 257 Filistinlinin ise yaraladığı bildirildi. İsrail güçlerinin bu sürede 180 Filistinliyi gözaltına aldığı ve enkaz altından da 813 cesedin çıkarıldığı vurgulandı. Tahminlere göre, yıkılan binaların altında 8 bin fazla cesedin olduğu ifade edilen açıklamada, beklenen 189 bin yardım kamyonundan sadece 66 bin 607’sinin Gazze’ye girdiği, bunun da anlaşmanın yüzde 35’ine denk geldiği ifade edildi.

Ayrıca, beklenen 29 bin 800 kişiden yalnızca 11 bin 759 kişinin Refah sınır kapısından geçmesine izin verildiği ve bunun da yüzde 39’una denk geldiği kaydedildi.

ABD’nin Nevada eyaletindeki Reno kenti yakınlarında cumartesi günü başlayan orman yangınıyla mücadele sürerken, felaketin yol açtığı zarar büyüdü. Yerel basında yer alan bilgilere göre; yangında küle dönen alanın boyutu yaklaşık 61 bin dönüme ulaşırken, 42 bin bölge sakinine "derhal tahliye" (GO NOW) uyarısı yapıldı. Alevlerin giderek daha geniş bir alana yayılması nedeniyle 45 bin kişiye ise tahliyeye hazır olma çağrısında bulunuldu. Reno şehrindeki Reno-Sparks Kongre Merkezi evlerini terk etmek zorunda kalan bölge sakinlerine barınak olarak tahsis edildi. Kentteki otellerin de felaketzedelere konaklama indirimleri sağlamaya başladığı bildirildi. Yangının 3’ü sivil, 3’ü yardım görevlisi olmak üzere en az 6 kişinin yaralanmasına ve birçok yapıda maddi hasara yol açtığı aktarıldı.

Halka bölgeyi terk etme çağrısı yapıldı

Washoe County Şerifi Darin Balaam, yangının olağanüstü bir hızla ilerlediğini belirterek sürekli yön değiştiren rüzgarların 800 personelin katılımıyla yürütülen söndürme çalışmalarını zorlaştırdığını söyledi. Balaam, bölge sakinlerine "Yapabiliyorsanız lütfen hemen şimdi bölgeyi terk edin" çağrısında bulundu.

Orman yangını kısa sürede geniş bir alana yayılmıştı

ABD’nin Nevada eyaletindeki Reno kenti yakınlarında bulunan Humboldt-Toiyabe Ulusal Ormanı’ndaki Peavine Dağı çevresinde cumartesi günü başlayan orman yangını kısa sürede yerleşim bölgelerine doğru yayılmıştı. Nevada Valisi Joe Lombardo, Washoe County’de olağanüstü hal ilan ederek, yangınla mücadele çalışmalarına destek amacıyla Ulusal Muhafız birliklerini görevlendirmişti. Birçok yapıda maddi hasara yol açan yangın nedeniyle Washoe County bölgesindeki yaklaşık 10 bin ev ve iş yerinin elektriksiz kaldığı açıklanmıştı.

İran yönetiminden, ABD Başkanı Donald Trump’ın duyurduğu kapsamlı ekonomik yaptırım operasyonu ile ilgili yeni açıklama geldi. Devlet televizyonuna konuşan İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, ülkelere ABD’nin İran’a karşı başlattığı ekonomik savaşa katılmama çağrısı yaparak, "Bize yönelik ekonomik yaptırımlara katılan her ülke düşman olarak kabul edilecektir" dedi. İran’ın savaşı genişletmek niyetinde olmadığının altını çizen Rızai, "Ancak İran’ı çevreleyen ülkeler Amerikalılarla birlikte ekonomik savaşa katılırsa, onların çıkarlarına darbe indireceğiz" ifadelerini kullandı. Rızai, komşu ülkelerin yaptırımlar konusunda ABD ile işbirliği yapması halinde "Basra Körfezi’nden veya Hürmüz Boğazı’ndan tek bir damla petrol bile çıkmayacağı" uyarısında bulundu.

"Trump harekete geçmek isterse, deprem gibi bir güçle karşılık veririz"

İran’ın gerekli olması halinde Basra Körfezi’nden petrol ihracatı için kullanılan diğer rotaları da hedef alabileceğini belirten Rızai, "Trump harekete geçmek isterse, deprem gibi bir güçle aynı şekilde karşılık veririz" dedi. ABD’nin iddiasının aksine Hürmüz Boğazı’nın kapalı olduğunu aktaran Rızai, boğazın "Washington yönetimi davranışlarını düzeltene kadar açılmayacağını" ifade etti. İran’ın körfezdeki kıyı şeridinin yüzde 50’sinden fazlasını oluşturması nedeniyle Hürmüz Boğazı’nı yönetmesi gerektiğini kaydeden Rızai, savaşın sona ermesini istediklerini ve her türlü savaş çığırtkanlığına karşı olduklarını da sözlerine ekledi.

Trump İran’a karşı ekonomik yaptırım operasyonu başlattıklarını duyurmuştu

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a karşı şimdiye kadar dünyanın gördüğü en ezici ekonomik yaptırım operasyonunu başlattıklarını duyurarak, "İran’ı tecrit etmek ve oluşturdukları tehdidi ortadan kaldırmak için tüm müttefiklerimizin ABD’nin yanında durmasına ihtiyacımız var" açıklamasında bulunmuştu. ABD’nin İran’a yönelik yaptırımlarını delen ülkelerin de bedel ödeyeceğini ifade eden Trump, "Ayrıca, finans kuruluşlarının, işletmelerinin, havalimanlarının veya devlet kurumlarının İran’a herhangi bir şekilde can simidi olmasına izin veren ülkelerin de korkunç ekonomik sonuçlarla karşılaşacağını duyuruyorum" demişti.

İran ABD’nin ekonomik yaptırım kararını "hukuka aykırı" olarak nitelemişti

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise, ABD’nin ülkesine yönelik kapsamlı ekonomik yaptırım uygulama kararının "açıkça uluslararası hukuka aykırı" olduğunu belirterek, "Bunun nihai sonucu, Birleşmiş Milletler (BM) merkezli devletler arası sistemin temel dayanağı olan egemenlik hakkının tamamen aşınması ve tam ölçekli klasik sömürgeciliğe geri dönüşe korkunç bir şekilde zemin hazırlanması olacaktır" uyarısında bulunmuştu. Trump’ın İran’a yönelik ekonomik yaptırımları delen ülkelere bedel ödetme tehdidine atıfta bulunan Bekayi, "Hiçbir devlet, bir diğer ülkenin yargı yetkisine tabi yabancı bankaları, şirketleri veya havalimanlarını, üçüncü bir devletle yürüttükleri hukuka uygun ticaretten vazgeçmeye zorlayamaz" ifadelerini kullanmıştı.

Suriye’nin başkenti Şam kırsalındaki Maruna-Et Tel yolu üzerinde İç Güvenlik Güçleri personellerini taşıyan servis otobüsünün geçişi sırasında yol kenarına tuzaklanan bir el yapımı patlayıcı infilak etti. Güvenlik kaynaklarından alınan bilgiye göre, meydana gelen patlamada otobüste bulunan çok sayıda personelin yaralandığı bildirildi. Olay yerine sevk edilen ekiplerin çalışmaları sürerken, yetkili makamlar terör saldırısını gerçekleştiren faillerin yakalanması için geniş çaplı soruşturma başlattı.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, ülkenin batısındaki Kuzey Ren-Vestfalya eyaletindeki Hürtgenwald bölgesinde çıkan ve 2 gün önce tamamen söndürülen orman yangınının ardından bölgeyi ziyaret etti. Yaz tatilinin ardından ilk kez kamuoyunun karşısına çıkan Merz, yangınla mücadele eden itfaiye ve acil durum ekiplerine teşekkür etmek amacıyla gerçekleştirdiği ziyarette protestoyla karşılaştı. Bazı göstericiler Merz’i yuhalayıp ıslıklarla protesto ederken, Alman liderin etkinlikteki konuşması kalabalığın sesleri nedeniyle zaman zaman duyulmakta zorlandı.

Alman Başbakan, yangın bölgesine geç geldiği yönündeki eleştirilere tepki gösterdi. Merz, "Orada durup bağıran insanlardan etkilenmiyorum. Ben bağırmayan, icraat yapan insanlarla konuşuyorum. Yardım eden ve toplumun çıkarları doğrultusunda hareket eden insanlarla konuşuyorum" ifadelerini kullandı.

Merz, Hürtgenwald ve Belçika sınırındaki High Fens bölgesinde çıkan geniş çaplı orman yangınlarını iklim değişikliğinin bir sonucu olarak değerlendirdi. Ancak iklim değişikliğine karşı hangi somut önlemlerin alınması gerektiğine ilişkin ayrıntı vermedi.

Muhalefetten Merz’e yangın bölgesi eleştirisi

Yerel basında yer alan haberlere göre Merz’in yangın bölgesini ziyareti siyasi tartışmalara yol açtı. Orman yangınının devam ettiği süreçte federal hükümetten hiçbir yetkilinin bölgeye gitmediği belirtilirken, Merz gelişmeler hakkında düzenli olarak bilgilendirildiğini ifade etti. Başta Yeşiller Partisi olmak üzere muhalefet partilerinin, Merz’in yangın bölgesini daha erken ziyaret etmemesini eleştirdiği belirtildi. Öte yandan Kuzey Ren-Vestfalya Eyalet Başbakanı Hendrik Wüst’ün, tatilini yarıda keserek yangından etkilenen bölgeye gittiği ifade edildi.

Kuzey Ren-Vestfalya tarihinin en büyük orman yangını

Yakın zamanda yaşanan sıcak hava dalgası sırasında başlayan orman yangını, kuraklık nedeniyle hızla yayılmıştı. Almanya’nın Kuzey Ren-Vestfalya Eyaleti Tarım Bakanlığı’na göre yangında yaklaşık 300 ila 400 hektarlık ormanlık alan zarar gördü veya tamamen yandı. Bunun yaklaşık 420 ila 560 futbol sahasına tekabül ettiği belirtildi. Yetkililer, yangını Kuzey Ren-Vestfalya tarihindeki en büyük orman yangını olarak nitelendirdi.

Yerel kaynaklara göre, yangınla mücadele çalışmalarının en yoğun olduğu dönemde yaklaşık bin 400 acil durum görevlisi ve 10 civarında yangın söndürme helikopteri görev yaptı. Yangının yayılmasını önlemek ve söndürme çalışmalarına destek olmak amacıyla 4 adet zırhlı araç kullanıldı.

Yangın nedeniyle yakınlardaki Gey köyü birkaç kez tahliye edilirken, yaklaşık bin 800 kişi yangından etkilendi. Yangının yaklaşık bir hafta süren çalışmaların ardından tamamen söndürüldüğü kaydedildi.

Öte yandan Hürtgenwald’a yakın konumda bulunan, Belçika’nın doğusundaki High Fens doğa rezervinde 14 Ağustos’ta çıkan orman yangınıyla mücadele sürüyor. Yangında yaklaşık 3 bin hektarlık alanın küle döndüğü biliniyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Güney Carolina eyaletindeki Myrtle Beach bölgesinde düzenlenen bir mitingde yaptığı konuşmada İran’la yaşanan gerilime değindi. İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceklerini vurgulayan Trump, "Buna müsaade edemeyiz. Aksi takdirde çok kötü şeyler yaşandığını görürsünüz" dedi. İran’a düzenledikleri saldırılarla bu tehdidin önüne geçtiklerini kaydeden Trump, "Oraya gittik ve onları durdurduk. Asla nükleer silaha sahip olamayacaklar" ifadelerini kullandı. Trump, İran’ın ABD ile bir anlaşma yapmayı çok istediğini öne sürerek, "Biz ise böyle bir anlaşmayı isteyip istemediğimizden bile emin değiliz. Çünkü şu anda Hürmüz Boğazı’nı Amerikan toprağı olarak görüyorum" şeklinde konuştu.

ABD ordusu: "68 geminin rotası değiştirildi"

ABD Merkez Komutanlığı’ndan (CENTCOM) yapılan açıklamada ise İran limanlarına yönelik deniz ablukasının devam ettiği belirtilerek, "ABD kuvvetleri abluka kapsamında bugüne kadar 68 ticari gemiyi farklı rotalara yönlendirmiş, 3 ticari geminin hareket kabiliyetini engellemiş, 2 ticari gemiye ise çıkarma yapmıştır" denildi.

Irak Başbakanı Ali Zeydi, Bağdat yönetiminin İran yanlısı Haşdi Şabi grubunun Irak Silahlı Kuvvetleri’ne dahil edilmesine yönelik sürece ilişkin açıklama yaptı. Irak Başbakanlık Basın Ofisi’nden yapılan açıklamaya göre Zeydi, Bedir Örgütü Meclis Grubu Başkanı Hemmam Ali Mehdi Temimi ve beraberindeki heyeti kabul etti. Görüşmede Irak’ın siyasi, ekonomik ve güvenlik durumu ile hükümetin reform ve kalkınma programlarının uygulanmasına yönelik çalışmalar ele alındı.

Zeydi, Haşdi Şabi’yi silahlı kuvvetlerin bir parçası ve unsuru olarak düzenleyecek Haşdi Şabi Yasası’nın kabul edilmesi için çalışacaklarını söyledi.

Irak’ın egemenliğini savunmaya yönelik gerekliliklerin yerine getirilmesinin ardından ülkenin bugün yeniden yapılanma sürecine girdiğini belirten Irak Başbakanı Zeydi, yasama organının yolsuzlukla mücadele ve yolsuzluğa karışanların hesap vermesini sağlama konusunda önemli bir role sahip olduğunu ifade etti.

Zeydi, hükümetin güçlü bir ekonomi üzerine kurulu bir devlet inşa etmeyi hedeflediğini belirterek, sorunların ertelenmek yerine yeni ve yenilikçi yöntemlerle köklü şekilde çözülmesi gerektiğini vurguladı.

Bedir Örgütü Başkanı ve üyeleri ise hükümetin reform adımlarına, özellikle yolsuzlukla mücadele ve silahların anayasal mekanizmalar doğrultusunda düzenlenmesine tam destek verdiklerini belirtti.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, ABD merkezli televizyon kanalı CNBC’ye verdiği röportajda İran’a yönelik saldırılar ve ekonomik yaptırımlara ilişkin değerlendirmede bulundu. Bessent, Washington yönetiminin İran ekonomisine yönelik uygulamayı planladığı kapsamlı ekonomik baskının, ABD’nin İran’a karşı yeniden büyük çaplı askeri operasyonlar düzenlemesine gerek bırakmayabileceğini söyledi.

Bessent, ABD’nin İran’a ekonomik baskıyı artıracağını belirterek, Trump yönetiminin Tahran’a "herhangi bir tür can simidi" sağlayan ülkelere ağır ekonomik yaptırımlar uygulayacağını ifade etti. Bessent, planlanan yaptırımların "dünya tarihindeki en büyük koordineli ekonomik izolasyon" olacağını savundu.

Bessent, ABD’nin müttefiklerine "ya bizimlesiniz ya da bize karşısınız" mesajı vereceğini belirterek, "İster para transferi yapın, İran petrolü satın alın, ister deniz yoluyla gemi transferleri gerçekleştirin, İran’la iş yapmaya devam etmekte ısrar ederseniz; ABD Hazine Bakanlığı ve ABD hükümeti size karşı yaptırım uygulamak için tüm gücünü ve imkanlarını kullanacaktır" dedi.

"Tarihin en ağır yaptırımlarını uygulayacağız"

İran’a yönelik ekonomik baskı politikasının, Basra Körfezi’ndeki İran limanlarına yönelik devam eden ABD deniz ablukasıyla birlikte uygulanacağını belirten Bessent, "Bu bir iki aşamalı darbe. Ablukamız var ve tarihin en ağır yaptırımlarını uygulayacağız" dedi.

Bessent, ekonomik baskının İran yönetimini zayıflatacağını savunarak, "Bu rejimi çökerteceğiz" ifadesini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump Truth sosyal medya hesabından İran’la yaşanan gerilime ilişkin açıklamalarda bulundu. İran’a ABD ile bir anlaşma yapması için şimdiye kadarki en büyük fırsatı verdiğini öne süren Trump, "Ancak, kendileri adına trajik bir şekilde bu fırsatı değerlendiremediler. Bu nedenle, İran’a yönelik şimdiye kadar herhangi bir ülkeye karşı yürütülmüş en ezici ekonomik yaptırım operasyonunu duyuruyorum. Bu benzeri görülmemiş ölçekte bir ekonomik savaş ve tecrit olacak" dedi.

Trump’tan İran’a destek veren ülkelere gözdağı

İran’ın askeri yeteneklerinin büyük ölçüde yok edildiğini ve ekonomisinin çok kötü durumda olduğunu kaydeden Trump, "Bugün ayrıca, finans kuruluşlarının, işletmelerinin, havalimanlarının veya devlet kurumlarının İran’a herhangi bir şekilde can simidi olmasına izin veren ülkelerin de korkunç ekonomik sonuçlarla karşılaşacağını duyuruyorum" uyarısında bulundu. İran’la yapılan petrol kaçakçılığı, para takası ve nakit transferleri ile döviz büroları, gemicilik firmaları ve paravan şirketler üzerinden yapılan işlemlerin anında durdurulması çağrısı yapan Trump, bunları yapanların "kendilerini bildiğini" öne sürdü.

Trump, İran’ın köşeye sıkıştığını öne sürdü

Trump, İran’a yönelik kapsamlı ekonomik yaptırım operasyonunu "dönüm noktası" olarak niteleyerek, "İran’ı tecrit etmek ve oluşturdukları tehdidi ortadan kaldırmak için tüm müttefiklerimizin ABD’nin yanında durmasına ihtiyacımız var. Bu manyaklar köşeye sıkışmış durumda ve bu tarihi önlemler İran’ı ve dünya çapındaki terör yayma kabiliyetlerini felç edecek. İran, asla nükleer silah sahibi olmayacak" ifadelerini kullandı.

Kosova’da 1998-1999 yıllarında yaşanan Kosova Savaşı’na ilişkin yeni bir soruşturma başlatıldı. Kazı ve mezar açma çalışmaları sürerken, Kosova Özel Savcılığı, Kosova Polisi ve Adli Tıp Enstitüsü, şüpheli alanlarda sürdürülen çalışmalar sırasında yeni kalıntılara ulaşıldığını bildirdi. Adli Tıp Enstitüsü ekiplerinin ön değerlendirmesine göre, bulunan kemik kalıntılarının en az 23 kişiye ait olduğu değerlendiriliyor. Kalıntıların kesin kimlik tespitinin, adli tıp incelemeleri ve ilgili prosedürlerin tamamlanmasının ardından yapılacağı kaydedildi.

Savaş suçlarıyla bağlantılı 3 kişi tutuklandı

Soruşturma, 1998-1999 Kosova Savaşı sırasında sivil halka karşı işlendiği değerlendirilen savaş suçlarıyla bağlantılı olarak yürütülüyor. Olayla bağlantılı olarak J.R., M.J. ve M.B. isimli üç kişi, "sivil halka karşı savaş suçları" gerekçesiyle tutuklandı.

Yetkili kurumlar, soruşturmanın profesyonel, tarafsız ve belgeli şekilde yürütüleceğini belirterek mağdurların ve kayıp kişilerin ailelerinin onuruna tam saygı gösterileceğini vurguladı.

İsrail, ateşkese rağmen Gazze Şeridi’nde saldırılarını sürdürüyor. Filistin Sağlık Bakanlığı, İsrail ordusunun düzenlediği saldırılar sonucu son 24 saatte 7 kişinin hayatını kaybettiğini, 23 kişinin de yaralandığını bildirdi. Bakanlık, 10 Ekim 2025 tarihinde yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasından bu yana Gazze Şeridi’nde hayatını kaybedenlerin sayısının bin 273’e, yaralı sayısı ise 4 bin 223’e ulaştığını ifade ederek, 813 kişinin cenazesinin enkazdan çıkarıldığını belirtti.

İsrail saldırılarının başladığı 7 Ekim 2023’ten bu yana toplam can kaybı ise 73 bin 407’ye, yaralı sayısı 174 bin 335’e yükseldi.

Fransa, geçtiğimiz ay İran’ın başkenti Tahran’da 2 Fransız diplomatın gözaltına alınarak şiddet uygulanmasına misilleme olarak İranlı diplomatları sınır dışı etme kararı aldı. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, Orta Doğu’da gerilimin arttığı bu dönemde yaşananların başlıca mağdurlarının İran halkı olduğunu belirterek, "Fransa, İran halkının yanında durduğu, sanatçılarını, bilim insanlarını ve araştırmacılarını desteklediği için iki Fransız diplomat 19 Temmuz’da skandal bir şekilde ve kasten saldırıya uğradı. Bu durumun artık bir karşılığı var. Fransa’daki iki İranlı diplomat önümüzdeki günlerde sınır dışı edilecek" dedi.

İran 2 Fransız diplomatı istenmeyen kişi ilan etti

İran Dışişleri Bakanlığı, geçtiğimiz ay yabancı müdahale iddialarına ilişkin yürütülen ulusal güvenlik soruşturması kapsamında kısa süreliğine gözaltına alın 2 Fransız diplomatı istenmeyen kişi ilan etti.

Bakanlık, söz konusu iki diplomatın uluslararası hukuku, özellikle de 1961 Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi’ni ihlal eden faaliyetleri ve yasadışı davranışlarda bulunduğunu belirterek, Fransa hükümetinin bu tür davranışların tekrarını önlemek için hiçbir önlem almadığını vurguladı.

ABD, Gazze’deki soykırım nedeniyle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant aleyhinde yakalama emri çıkaran Uluslararası Ceza Mahkemesi’ni (UCM) bir kez daha yaptırımlarla hedef aldı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, UCM Başkanı olan Japon yargıç Tomoko Akane ile Gazze’de işlenen savaş suçları nedeniyle İsrailli yetkililere karşı yürütülen davada önemli rol üstlenen Senegalli kıdemli dava avukatı Abdoulaye Seye yaptırım uygulandığını açıkladı.

ABD’nin Lahey merkezli uluslararası mahkemeyi hedef almasının nedenine ilişkin açıklamasında Rubio, "Bu şahıslar, UCM’nin yargı yetkisini kabul etmeyen ülkelerin yetkililerinin soruşturulması, tutuklanması, gözaltına alınması ve yargılanması yönündeki UCM girişimlerinde doğrudan rol almıştır" dedi.

"ABD yaptırımları, hukukun üstünlüğünü zedeliyor"

UCM tarafından yayınlanan açıklamada ise, ABD’nin UCM yetkililerine yönelik yaptırımlarının "hukukun üstünlüğünü zedelediği" ifade edildi. Açıklamada, "Yargı mensupları hukuku uyguladıkları için tehdit edildiğinde, uluslararası hukuk düzeni tehlikeye atılmış olur" denildi.

ABD daha öncede UCM yetkililerine yaptırım uygulamıştı

UCM’nin Gazze’deki soykırım nedeniyle 2024 yılında Netanyahu ve Gallant hakkında yakalama kararı çıkarması sonrasında ABD, geçtiğimiz yıl aralarında savcı ve yargıçların bulunduğu bazı UCM yetkililerine yönelik yaptırımlar uygulamıştı.

ABD Dışişleri Bakanı Rubio, geçtiğimiz ay yaptığı bir açıklamada ise, diğer ülkeleri de mahkemeden ayrılmaya ikna etmeye çalışma yönündeki çabalarını artıracaklarını açıklamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, siyasallaşmakla suçladığı UCM aleyhindeki adımlarının İsrailli lider Netanyahu ve diğer kişilerin yargılanmasını engellemeyi amaçladığını söylemişti.

UCM’nin üç yargıcı, ABD yaptırımlarının hukuka aykırı olduğunu savunarak haziran ayında Trump yönetimine karşı dava açmıştı.

Yaptırımlar, söz konusu kişilerin ABD’de bulunan tüm mal varlıklarının dondurulması ve ABD finans sistemiyle yakın ilişki içinde olan uluslararası bankacılık sisteminden fiilen dışlanmaları ile sonuçlanıyor.

ABD, mahkemeye taraf olan ülkeler arasında yer almıyor

UCM, savaş suçları, soykırım ve insanlığa karşı suçların faillerini yargılamak amacıyla uluslararası toplum tarafından 2002 yılında kuruldu. ABD, mahkemeye taraf olan ülkeler arasında yer almıyor. ABD Başkanı Trump, geçtiğimiz yıl mahkemeye karşı yaptırım uygulanmasına izin veren bir başkanlık kararnamesi kabul etmişti.

BAE Savunma Bakanlığı, İran’dan ülke topraklarına 2 balistik füze fırlatıldığını açıklayarak, hava savunma sistemlerinin ilk füzeyi ülkenin karasuları dışında, ikinci füzeyi ise ülkenin karasuları içinde düşürdüğünü bildirdi. Bakanlık, "Savunma Bakanlığı, yüksek alarm durumunda olduğunu ve her türlü tehditle başa çıkmaya tamamen hazır bulunduğunu teyit eder. Devletin güvenliğini zayıflatmaya yönelik her türlü girişime kararlılıkla karşı koyacak" dedi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran Devrim Muhafızları Ordusu ile iletişim halinde olduklarını iddia etti. Trump, ABD basınına yaptığı açıklamada DMO ile aralarında gizli kanallar bulunduğunu belirterek, İran’daki yetkililerle doğrudan görüştüklerini söyledi.

DMO ise Trump’ın iddialarını yalanladı. DMO Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhammedi, İran basınına yaptığı açıklamada, "DMO ve Amerikalılar arasında herhangi bir görüşme yürütülmüyor. Trump’ın bu yalanı, savaşta yaşanan yenilgi ve çaresizliğin yol açtığı sanrılar ve kabuslar nedeniyle gördüğü hayallerden ibarettir" dedi.

DMO’nun İran’ın ve İran halkının gücünün sesi olduğunu ve mesajını savaş alanında ilettiğini belirten Muhammedi, taraflar arasındaki diplomatik temaslara da değindi. Sözcü Muhammedi, "Diplomatik görüşmeler ise İran’ın diğer kurumlarının görev alanındadır. Edindiğimiz bilgilere ve Dışişleri Bakanlığı yetkililerinin açıklamalarına göre bu alanda da ABD’nin verdiği sözleri tutmaması ve anlaşmaları defalarca ve sürekli ihlal etmesinden kaynaklanan kötü deneyimler nedeniyle herhangi bir diyalog yürütülmemektedir" ifadelerini kullandı.

8 ülkenin dışişleri bakanları tarafından yapılan ortak açıklamada, "Türkiye Cumhuriyeti, Birleşik Arap Emirlikleri, Endonezya Cumhuriyeti, Katar Devleti, Mısır Arap Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti, Suudi Arabistan Krallığı ve Ürdün Haşimi Krallığı Dışişleri Bakanları, İsrail’in BM Güvenlik Konseyi’nin 2803 sayılı kararı ile onaylanan, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze ihtilafını sona erdirmeye yönelik kapsamlı Barış Planı’nın uygulanması için yol haritasını ve Filistin Devleti’ni tanımayı açıkça reddetmesini kınarlar. Bu tutum, kapsamlı Plan’ın doğrudan reddi anlamına gelmekte, uygulanmasını tehlikeye atmakta ve adil ve kalıcı barışın tesisine yönelik ortak çabaları temelden baltalamaktadır. Bu ret, Gazze ve işgal altındaki Filistin topraklarının geri kalanına barışı getirmeye yönelik çabaların engellenmesinin sorumluluğunun artık İsrail’e ait olduğunu teyit etmektedir" ifadelerine yer verildi.

Yol haritasının reddedilmesinin kapsamlı Barış Planı’nın uygulanmasına devam edilmesinin reddedilmesi olduğu ifade edilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Filistinli gruplar tarafından kabul edilen yol haritası; arabulucular olan Mısır, Katar, Türkiye, ABD, Gazze Yüksek Temsilcisi ve Barış Kurulu’nun yoğun çabalarının sonucudur ve kapsamlı Plan’da belirtildiği üzere İsrail güçlerinin çekilmesi, Uluslararası İstikrar Gücü’nün konuşlandırılması, idari yetkinin Gazze Ulusal Yönetim Komitesi’ne devredilmesi ve Gazze’nin yeniden inşası ile eşzamanlı olarak silahların bırakılması için hayati bir dönüm noktası teşkil etmektedir. Yol haritasının reddedilmesi, kapsamlı Barış Planı’nın uygulanmasına devam edilmesinin açıkça reddi anlamına gelmekte ve Başkan Trump’ın Gazze’deki savaşa son vermek ve kalıcı barış için şartların tesisine yönelik gösterdiği yoğun çabaları doğrudan sekteye uğratma tehdidi oluşturmaktadır. Bakanlar bu meyanda İsrail’in kapsamlı Barış Planı ve yol haritası kapsamında öngörülen taahhüt ve düzenlemelere bütünüyle riayet etmesini sağlamak ve uygulanmalarının daha fazla engellenmesini önlemek için ABD’nin kesintisiz ve aktif angajmanının öneminin altını çizerler. Ayrıca İsrail’in sahadaki durumun kötüleşmesi ve Gazze’deki savaşın sona erdirilmesi ile çatışmanın nihai olarak sonlandırılmasının sekteye uğraması dahil olmak üzere ortaya çıkabilecek tüm sonuçları kapsayacak şekilde devam eden ret, engelleme, erteleme veya riayetsizlik eylemlerinden kaynaklanan her türlü sonuçtan doğrudan ve tamamen sorumlu olduğunu vurgularlar. Bakanlar; Gazze’deki ağır insani durumun giderilmesi, halkın tamamı için güvenlik ve istikrarın sağlanması, yeniden inşa ve toparlanma sürecinin başlatılmasının ve Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkı ile devlet kurma hakkına dayalı, uluslararası hukuk uyarınca adil ve kalıcı bir barışın ilerletilmesinin yolunun açılması ve bu suretle bölgedeki tüm ülkeler ve halklar için güvenlik ve istikrarın önünün açılması için kapsamlı Barış Planı’nın eksiksiz ve ivedi uygulanmasının aciliyetini bir kez daha teyit ederler."

Adil, kalıcı ve kapsamlı bir barışın yalnızca iki devletli çözümün hayata geçirilmesi ve 1967 sınırları temelinde başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir Filistin Devleti ile olabileceği vurgulanan açıklamada, "Bakanlar, tek taraflı eylemler dahil Filistin Devleti’nin inkâr edilmesine veya engellenmesine yönelik her türlü girişimi kesin bir şekilde reddederler. Adil, kalıcı ve kapsamlı bir barış, yalnızca iki devletli çözümün hayata geçirilmesi, 1967 sınırları temelinde başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen bir Filistin Devleti’nin uluslararası hukuk ve ilgili Birleşmiş Milletler kararları uyarınca vücuda getirilmesiyle mümkün olacaktır. Filistin Devleti’nin reddi veya engellenmesine yönelik herhangi bir adım, bölgedeki barış, güvenlik ve istikrar umutlarını doğrudan baltalamaktadır. Bakanlar, Barış Kurulu’nun süregelen rolünün önemini vurgulamakta ve tüm tarafları, yol haritasının uygulanması ve Başkan Trump’ın kapsamlı Barış Planı’nın ikinci aşamasının ilerletilmesine yönelik çabalarını desteklemeye çağırmaktadır. Bakanlar ayrıca, Amerika Birleşik Devletleri’nin aktif desteği ve katılımıyla Barış Kurulu’nu, kapsamlı Plan’ın bütünlüğünü korumak ve herhangi bir tarafın Plan’ın uygulanmasını engellemesini önlemek amacıyla yetkisi çerçevesinde derhal ve somut tedbirler almaya davet etmektedir" denildi.

İran Silahlı Kuvvetler Genelkurmay Başkanlığı Kayıp Arama Komitesi Komutanı Tuğgeneral Muhammed Bakırzade, Uluslararası Kızılhaç Komitesi Başkanı Mirjana Spoljaric Egger’e mektup gönderdi. Bakırzade mektupta, 28 Şubat’ta Basra Körfezi’nin güney kıyısındaki Arap ülkelerinde konuşlandırılmış hava üslerinden gerçekleştirilen saldırıya karşı İran Hava Kuvvetlerinin ülkenin toprak bütünlüğünün savunulması ilkesi doğrultusunda karşılık verdiği, bu kapsamda 2 Mart’ta iki Su-24 savaş uçağının Katar’da bulunan ABD’ye ait askeri üsse yönelik bir savaş görevi gerçekleştirmek üzere harekete geçtiği ifade edildi. Bakırzade görevlerini başarıyla yerine getiren pilotların dönüş sırasında düşman hava savunma sisteminin saldırısına uğradığını ve uçaktan paraşütle atlamak zorunda kaldıklarını belirtti. Bakırzade 4 İranlı pilottan Mecid Kazemi’nin hayatını kaybettiğini, diğer 3 pilot Cevad Salihi, Abdülmecid Şefiyan ve İmran Behruşiyan’ın Katar güçleri tarafından sağ olarak esir alındığı vurgulandı. Bakırzade, "Maalesef Katar hükümeti aradan 6 ay geçmesine rağmen Cenevre Sözleşmeleri de dahil olmak üzere tüm uluslararası hukuk ve düzenlemelere aykırı biçimde savaş esirlerinin haklarına riayet edilmesi yönündeki yükümlülükleri göz ardı etmiş ve bu esirlerin temel haklarını ihlal etmiştir. Gerçekleştirilen tüm diplomatik girişimlere ve takip çalışmalarına rağmen esirlerin aileleriyle ve bu konuyu takip eden yetkililerle görüşmelerine veya iletişim kurmalarına izin verilmemiştir. Bu durum, savaş suçlarına ilişkin hükümler kapsamında dikkate alınması ve incelenmesi gereken bir husustur" ifadelerini kullandı.

Bakırzade, Uluslararası Kızılhaç Komitesi’nden insani görev ve iki taraf arasındaki iş birliği çerçevesinde mümkün olan en kısa sürede Katar’daki İranlı pilotlarla görüşerek durumlarını incelemesini ve sağlık durumları hakkında İran’a bilgi vermesini talep etti. Bakırzade ayrıca pilotların bir an önce özgürlüklerine kavuşmaları için gerekli şartların sağlanması konusunda girişimde bulunulmasını istedi.

ABD ve İran arasındaki gerilim sürerken, Tahran yönetimine bağlı Basra Körfezi Boğaz Otoritesi’nden Hürmüz Boğazı’nın durumuna ilişkin dikkat çeken bir açıklama geldi. Açıklamada, ABD’li yetkililerin Hürmüz Boğazı’nın kapalı olmadığı yönündeki açıklamalarının gerçeği yansıtmadığı belirtilerek, "Hürmüz Boğazı hala kapalıdır ve İran’ın koşulları kabul edilene kadar yeniden açılmayacaktır" ifadeleri kullanıldı.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Nahçıvan’da Azerbaycan Televizyonu’na açıklamalarda bulundu. Zengezur Koridoru’nu somut projelerle desteklemenin daha geniş bir anlam taşıdığını belirten Aliyev, "Tabii ki, Zengezur Koridoru’nu bu fikri ve bu girişimi ortaya attığımızda, öncelikle ulaşım tarafı kastediliyordu. Ancak biz bugün buna daha geniş bakıyoruz. Örneğin, Azerbaycan’dan Nahçıvan’a Ermenistan toprakları üzerinden elektrik hatlarının çekilmesi projesi hazır. İşgalden kurtarılmış Cebrayıl’da çok büyük bir trafo merkezi inşa edildi. O trafo merkezinin temel işlevi iletim faaliyetidir. Yani böyle trafo merkezlerine dönüştürücü trafo merkezleri deniliyor. Bu, iç tedarik için değil, yani büyük enerji hacimlerinin iletilmesi için inşa edildi. Tam olarak Zengezur elektrik koridoru için inşa edildi. Ermenistan topraklarında uzmanlarımız tarafından yapılan analiz sonucunda, elektrik direklerinin nereye kurulması gerektiği konusunda yerler dahi belirlendi. Umarım Ermenistan tarafı da bu konuyu uzatmayacaktır. Çünkü bu, birincisi onların kendileri için gerekli olabilir. Bugün Ermenistan’ın temel enerji kaynağı nükleer enerji santralidir. Bunun yönetimi de onların elinde değil. İkinci olarak da bu santral eskimiş bir santral ve tüm bölge için bir tehdit kaynağı. Azerbaycan ve Türkiye, farklı uluslararası platformlarda bu konuyla ilgili endişelerini defalarca dile getirdiler. O santralin ömrünün uzatılması sonsuz bir süreç olamaz, er ya da geç kapatılmalıdır. Doğal olarak o kapatılırsa, Ermenistan tamamen enerji krizine sürüklenecektir. Bu nedenle, bir ek kaynağın olması ancak fayda sağlayabilir" dedi.

"Ne kadar çok alternatif olursa, herkes için o kadar iyi"

Azerbaycan’ın enerji hatlarının Rusya, İran, Gürcistan ve Türkiye ile birleştirildiğini belirten Aliyev, "Bu nedenle Ermenistan toprakları üzerinden Nahçıvan’a, oradan da Türkiye’ye ve Avrupa’ya uzanacak enerji koridoru, eğer bir kriz ortaya çıkarsa Ermenistan’ın enerji sisteminin ayakta kalmasına imkan sağlayacaktır. Bu nedenle biz bunu ne kadar erken gerçekleştirirsek o kadar iyi. Biz son beş yılda Kelbecer Dağları’nda, 3 bin 500 metre yükseklikte, karın içerisinde direkler kurduk. Yani eğer bu projeyi hayata geçirmemiz gerekirse, bu maksimum 6 ay sürecek. Ancak Ermenistan’ın tabii ki bunu kendisinin yapması gerekiyor. Bu nedenle bu meselenin en kısa zamanda açıklığa kavuşturulması gerektiğini düşünüyorum. Bu, Zengezur Koridoru’nun ayrılmaz bir parçası olacak. Çünkü bu proje sadece demiryolu, karayolu değil. Hatta buradan fiber optik kablo, ardından elektrik hatları, gelecekte eğer ihtiyaç olursa, petrol ve doğal gaz boru hatları da geçebilir. Çünkü ne kadar çok alternatif olursa, herkes için o kadar iyi" ifadelerini kullandı.

Azerbaycan’ın ihracat imkanlarını Nahçıvan toprakları üzerinden de genişletme planlarının olduğunu belirten Aliyev, "Bulunduğumuz bölgede ister petrol ve doğalgaz, ister elektrik enerjisi temin edebilecek ikinci bir ülke yok. Komşu ülkelere ihracat imkanlarımızı genişleterek aynı zamanda Avrupa pazarına da çıkacağız. Şimdi Avrupa’ya petrolümüzle, doğalgazımızla ulaştık. Ancak biz elektrik enerjisiyle de ulaşmak istiyoruz. Bugün tek güzergah Gürcistan, Türkiye, ardından Avrupa güzergahıdır. Bunu genişletmeliyiz. Bunun yanı sıra Karadeniz enerji kablosu projesinin teknik ve ekonomik fizibilite çalışması hazır" dedi.

Suriye’nin başkenti Şam’daki 4. Ceza Mahkemesi, halka ve insanlığa karşı işlenen suçlar kapsamında görülen davada tarihi bir karara imza attı. Mahkeme, eski rejim lideri Beşar Esad, kardeşi Mahir Esad ve Siyasi Güvenlik Şubesi eski başkanı Atıf Necib’in de aralarında bulunduğu çok sayıda isim hakkında idam cezası kararı verdi. Davanın 9. duruşmasında kararı açıklayan Mahkeme Başkanı Hakim Fahreddin el-Eriyan, soruşturma ve tanık ifadelerinin, Dera kentinde 2011 yılında başlayan protestolarda sivillere yönelik baskı, işkence ve katliamları kanıtladığını belirtti. El-Eriyan, Beşar Esad’ın devlet imkanlarını kullanarak bu suçların işlenmesinde "en üst karar mercii" olarak rol oynadığını vurguladı. Mahkeme, Beşar Esad, Mahir Esad ve Atıf Necib’i "kasten adam öldürme", "çocukları ve birden fazla kişiyi katletme", "işkence", "keyfi tutuklama" ve "insanlığa karşı suç işlemekten" suçlu buldu. 2011 yılında Dera’daki Siyasi Güvenlik Şubesi’nin başında bulunan Atıf Necib’in, Ömer Camii baskını, çocukların tutuklanması ve göstericilere gerçek mermilerle müdahale edilmesi olaylarında doğrudan sorumlu olduğu tespit edildi.

Mahkeme ayrıca, dava dosyasında yer alan ve aralarında eski Savunma Bakanı Fahd Casim el-Freyc, Wafik Nasir, Louay el-Ali, Kusey Mayhoub, Muhammed Ayman Ayyash ve Talal el-Useymi’nin de bulunduğu firari sanıkları gıyabında "kasten öldürme" ve "ölümle sonuçlanan işkence" suçlarından idam cezasına çarptırdı.

Kararın ardından açıklama yapan Ulusal Geçiş Dönemi Adalet Komisyonu Başkanı Abdülbasit Abullatif, "Adalet yerini buldu. Bu karar yolun sonu değil ancak mağdurların hakkının teslim edilmesi ve hukukun üstünlüğünün sağlanması adına son derece önemli bir durak" dedi.

Nisan ayından bu yana süren ve uluslararası hukuk kuruluşları ile mağdur yakınlarının da takip ettiği davada, Başsavcı Hassan al-Turba tarafından sunulan delillerin sağlam ve birbiriyle uyumlu olduğu kaydedildi.

Kolombiya’da meydana gelen 7.4 büyüklüğündeki depremin bilançosu ağırlaşmaya devam ediyor. Kolombiya Başkentler Birliği’nden yapılan açıklamaya göre; felakette hayatını kaybedenlerin sayısı en az 132’ye yükseldi. Can kayıplarının 60’ının Pereira şehrinde kayda geçtiği aktarılırken, ülke genelinde en az 570 kişinin yaralandığı bildirildi. 86 binanın tamamen çöktüğü ve 7 havalimanının faaliyet dışı kaldığı kaydedildi. Arama-kurtarma çalışmalarının Kolombiya ordusu ve polis teşkilatının desteğiyle sürdüğü ifade edildi.

"Evleri hasar gören ailelere geçici kira yardımları sağlanacak"

Kolombiya Devlet Başkanı Abelardo de la Espriella, ulusal hükümetin depremzedelerin yanında olduğunu belirterek, "Bin 400’den fazla mağdur aileye destek olmak amacıyla acil mali kaynaklar ve insani yardım deprem bölgesine tahsis edilmiştir" açıklamasında bulundu. Sağlık durumu tıbbi müdahale gerektiren bazı afetzedelerin ihtiyaçlar doğrultusunda Medellin’e sevk edildiğini kaydeden Espriella, "Ayrıca, evleri hasar gören ailelere geçici kira yardımları sağlanacaktır. Önceliğimiz, afetten etkilenen toplulukların can güvenliği ve refahıdır ve böyle olmaya devam edecektir" ifadelerini kullandı.

Kolombiya son 10 yılın en şiddetli depremi ile sarsılmıştı

Kolombiya, merkez üssü ülkenin Choco eyaletindeki San Jose del Palmar bölgesi olan 7.4 büyüklüğünde depremle sarsılmıştı. Kolombiya Jeoloji Kurumu, depremin son 10 yılda ülkede kayda geçen en şiddetli sarsıntı olduğunu açıklamıştı.

Suriye ve Rusya arasındaki yaklaşık bir buçuk yıllık yoğun müzakere ve görüşmelerin ardından Suriye’deki Lazkiye Uluslararası Havalimanı yakınındaki Hmeymim Havalimanı ve Tartus Limanı’ndaki iki Rus askeri üssünün geleceği nihai karara bağlandı. İki ülke arasında ikili ilişkilerin gelecek dönemdeki çerçevesini çizen bir mutabakat zaptı imzalandı.

Suriye resmi haber ajansı SANA’nın haberine göre Suriye Dışişleri Bakanlığı Basın ve İletişim Dairesi’nden yapılan açıklamada, mutabakat uyarınca Suriye kıyılarındaki Rus askeri varlığının yeniden yapılandırılması sürecinin başladığı bildirildi. Anlaşmaya göre Suriye, Hmeymim Havalimanı ve Tartus Limanı’ndaki 4. ticari rıhtım başta olmak üzere sivil nitelikteki tesislerin yönetimini üstlenecek ve bu tesisleri kademeli olarak sivil yönetim sistemine dahil edecek.

Askeri nitelikteki üs ve tesislere ilişkin olarak ise taraflar, karşılıklı çıkarları koruyan yeni düzenlemeler çerçevesinde bu yapıların işlevini yeniden şekillendirme konusunda uzlaştı. Bu kapsamda askeri üsler, ortak eğitim ve nitelik kazandırma merkezlerine dönüştürülecek.

Üç aydan kısa sürelik bir takvim belirlendi

Mutabakat zaptı kapsamında dönüşüm sürecinin tamamlanması için 3 aydan kısa bir takvim belirlenirken, yeni düzenlemelerin bu sürenin ardından yürürlüğe gireceği kaydedildi. Söz konusu adım, yaklaşık 18 ay önce başlayan müzakerelerden bu yana gelinen en önemli aşama olarak değerlendirilirken, yerel kaynaklar gelişmenin Suriye-Rusya ilişkilerinde yeni bir dönemin habercisi olduğunu belirtiyor.

Öte yandan, Sivil Havacılık ve Hava Taşımacılığı Genel Kurumu Medya Dairesi tarafından yapılan açıklamada, kurumun bugün Lazkiye Uluslararası Havalimanı’nın yönetimini resmen devraldığı bildirildi. Bu adım, Suriye devletinin sivil havacılık tesislerinin yönetim ve işletmesini geri alma ve havalimanlarını ulusal sivil havacılık sistemine dahil etme süreci kapsamında önemli bir gelişme olarak kayıtlara geçti. Havalimanı yönetiminin devralınmasının, Suriye Dışişleri Bakanlığı liderliğinde yürütülen ve sivil nitelikteki tesislerin yönetimlerinin Suriye devletine devredilmesini sağlayan görüşmelerin bir sonucu olduğu belirtildi. Kurumun önümüzdeki dönemde havalimanının yeniden faaliyete geçmesi ve uçuşlara açılması için gerekli teknik ve operasyonel prosedürleri tamamlayacağı, böylece bölgenin diğer vilayetler ile bölgesel ve uluslararası destinasyonlarla olan hava bağlantısının güçlendirileceği ifade edildi.

Ayrıca Suriye Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan sosyal medya paylaşımında Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ve beraberindeki heyetin taraflar arasındaki "tarihi" mutabakat zaptını kapsayan tesisler hakkında bilgi edinmek üzere Lazkiye Uluslararası Havalimanı ve Tartus Limanı’nda saha gezisi gerçekleştirdiği bildirildi.

Geçmişte sivil havalimanı olarak hizmet veren Lazkiye’deki Hmeymim Havalimanı, Rusya tarafından 2015 yılının ortalarında tam donanımlı bir askeri hava üssüne dönüştürülmüştü. Hmeymim Hava Üssü ve Tartus Deniz Üssü, Rusya’nın Orta Doğu ve Akdeniz’deki askeri ve lojistik varlığının iki önemli unsuru haline gelmişti.

Avrupa Parlamentosu’nun Rum milletvekili Fidias Panayiotou, yaptığı açıklamada "İsrail" uyarısında bulundu. Panayiotou, İsraillilerin Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ndeki (GKRY) artan taşınmaz ve arazi alımlarına dikkat çekti. "Neden İsrail’in adayı satın aldığını söylüyorsunuz?" sorusuna Panayiotou, "İsrail’de son yıllarda yaşanan istikrarsızlık nedeniyle İsrail’in zenginleri ülkeden ayrılmayı tercih ediyor. Kıbrıs da en yakın, güvenli ve Avrupa Birliği’nde bulunan bir ülke olduğu için Kıbrıs’ta çok fazla arazi satın alıyorlar. Daireler satın alıyorlar, köyler satın alıyorlar, çok fazla arazi satın alıyorlar ve bunu bazen belirli bölgelerde yoğunlaşıyorlar. Dolayısıyla İsrailliler için adeta mahalleler ya da tamamı İsraillilerden oluşan binalar meydana getirmeye çalışıyorlar" dedi.

"Başka halklardan oluşan gettolar oluşturmak istemezsiniz"

Bu konuda dikkatli olunması gerektiği uyarısında bulunan Panayiotou, "Kıbrıs çok küçük bir ülke. Başka bir ülkeden insanların oluşturduğu köylerin ortaya çıkmasını, bunların bir lobi gücüne sahip olmasını ve ülkeyi de etkilemesini istemezsiniz. Birçok insan benim İsrail karşıtı olduğumu söyleyecektir. Ben İsrail’e karşı değilim. Aynı şekilde Rusların da Kıbrıs’a gelip toprak edinmesine karşıyım. Avrupa Birliği üyesi olmayan üçüncü ülkelerden bahsediyorum. Başka halklardan oluşan gettolar oluşturmak istemezsiniz. Bir köyden geçtiğinizde köyün tamamının İsraillilerden, bir sonraki köyün ise tamamen Ruslardan oluşmasını istemezsiniz. Milli kimliğimizi korumamız gerekiyor ve bu konuda çok dikkatli olmalıyız" dedi.

Panayiotou daha önce de İsrail kaynaklı yatırımların özellikle emlak ve arazi geliştirme sektörlerinde yoğunlaştığını savunmuş ve belirli bölgelerde kapalı yerleşim çevreleri oluşması konusunda uyarıda bulunmuştu.

İsrail’deki seçim kampanyası GKRY’ye taşındı

İsrail’in Güney Kıbrıs’taki artan varlığının göstergelerinden biri de 27 Ekim 2026’da yapılması planlanan İsrail seçimlerinde yarışacak adayların seçim kampanyasının adaya taşınması oldu. İsrail’de başbakanlık için yarışan eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un seçim kampanyasına ait billboardlar Larnaka Havalimanı yakınları başta olmak üzere Güney Kıbrıs’ta görülmeye başlandı.

Eisenkot’un seçim merkezi de söz konusu reklamların resmi seçim kampanyasının parçası olduğunu doğruladı ve Güney Kıbrıs’taki yoğun İsrailli nüfusa ulaşmayı amaçladığını açıkladı.

Bu gelişme üzerine ise Panayiotou, üçüncü ülkelerin seçim kampanyalarının Güney Kıbrıs topraklarında yürütülmesinin yasaklanmasını talep etti.

Kanada’da orman yangınları sürüyor. British Columbia eyaletine bağlı Summerland yakınlarında dün başlayan Bald Range orman yangını kontrolden çıktı. Alevler yaklaşık 9 bin 500 hektarlık bir alanı küle çevirdi. Yangının boyutunun neredeyse iki kat artması sonucu Summerland bölgesinde acil durum ilan edildi. Summerland’ın yaklaşık 12 bin kişilik nüfusunun tamamı ve komşu Peachland’ın yaklaşık 8 bin 500 sakini için tahliye emri verildi.

Kanada Kurumlararası Orman Yangınları Merkezi’ne göre bu yıl ülkede 3.9 milyon hektarlık alan yangınlarda kül oldu.

Birleşik Arap Emirlikleri Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, devlet petrol şirketi ADNOC’a bağlı geminin Hürmüz Boğazı’ndan geçişi sırasında İran’ın füze saldırısına uğradığı ifade edildi. Saldırının şiddetle kınandığı, gemide yaralanan olmadığı belirtildi. Saldırının, seyrüsefer özgürlüğünün önemini teyit eden ve ticari gemilerin hedef alınmasını veya uluslararası deniz yollarının engellenmesini reddeden Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2817 sayılı kararının "açık bir ihlali" olduğu vurgulandı. Ticari gemilerin hedef alınmasının ve Hürmüz Boğazı’nın ekonomik baskı veya şantaj aracı olarak kullanılmasının, "İran Devrim Muhafızları tarafından gerçekleştirilen korsanlık eylemleri" anlamına geldiği ve bunun bölgenin istikrarı, bölge halkları ve küresel enerji güvenliği açısından doğrudan bir tehdit oluşturduğu kaydedildi. İran’a, bu nedensiz saldırıları durdurması, tüm çatışmaların derhal sona erdirilmesine yönelik tam taahhüdünü yerine getirmesi ve bölgesel güvenliği korumak, küresel ekonomi ve ticaretin istikrarını sürdürmek amacıyla Hürmüz Boğazı’nı tamamen ve şartsız olarak yeniden açması çağrısında bulunuldu.

BAE devlet petrol şirketi ADNOC, dünyanın en büyük enerji üreticilerinden biri ve dünya çapındaki müşterilerine ham petrol, doğal gaz ve rafine ürünler ihraç ediyor.

20 ülkeden 500’ü aşkın aktivistin yer aldığı konvoy, Filistin’e destek amacıyla Bosna-Hersek’ten yola çıktı. Türkiye üzerinden güzergahına devam eden konvoy, Şanlıurfa’nın Siverek ilçesine ulaştı.

Konvoya Fransa’dan katılan Sebastian Michelot, Türkiye’de bulunduğu sırada müslüman aktivistlerden etkilendiğini ve İslam dinini benimseme kararı aldığını söyledi. Şehadet getiren Sebastian, bundan sonra Yusuf Selahattin ismini kullanacağını ifade etti.

Siverek’te tercüman aracılığıyla İHA muhabirine konuşan Yusuf Selahattin, müslüman olma kararına ilişkin, "Müslüman olma kararını aldım. Çünkü müslüman olmak zaten insan olmak demektir. Özellikle Türk halkı arasında bunu çok iyi hissettim. Buraya geldiğimde şunu fark ettim ki zaten ben uzun zamandır müslüman gibi yaşıyorum. Bu nedenle müslüman oldum" dedi.

"Filistin davasına daha fazla destek vermem gerektiğini düşündüm"

Filistin konusuna ilgisinin nasıl başladığı sorusunu yanıtlayan Yusuf Selahattin, "Savaştan bir süre önce Filistin davasını araştırmaya başladım. Gazze’den sonra Batı Şeria’da İsrail’in yaptıklarından sonra bu davayla daha fazla ilgilenmeye başladım. Oradaki zulüm ve soykırımı gördükten sonra kendi kendime, ’Benim bu davaya daha fazla destek vermem lazım’ dedim. Devam edeceğim, elimden gelen her şeyi yapacağım" şeklinde konuştu.

"Boykot çağrısı yapmaya devam edeceğim"

Fransa’ya döndükten sonra Filistin konusunda çalışmalarını sürdüreceğini belirten Yusuf Selahattin, "Fransa’ya döndükten sonra kesinlikle elimden geleni yapmaya devam edeceğim. İsrail’i boykot etmeye devam edeceğim. Oradaki insanları ve çevremi boykot etmeleri için çağrı yapacağım. İlerideki tüm konvoylara katılıp bunu en üst düzeyde tutmaya devam edeceğim" ifadelerini kullandı.

ABD ordusundan, Hürmüz Boğazı’ndaki son duruma ilişkin yeni açıklama geldi. CENTCOM, Hürmüz Boğazı’ndaki güney rotasının tüm ticari gemilere açık kalmaya devam ettiğini duyurarak, "ABD güçleri, son 3 ay içinde İran’ın haksız saldırganlığına rağmen binden fazla geminin boğazdan başarılı bir şekilde geçiş yapmasına yardımcı olmuştur ve geçişler bugün de devam etmektedir" açıklamasında bulundu.

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da asker eşleri ve asker ailelerini etkileyen politikalar konusunda başkana danışmanlık yapacak Başkanlık Asker Eşleri Komisyonu kurulmasına ilişkin bir kararnameye imza attığı etkinlikte basın mensuplarının sorularını yanıtladı. İran ile görüşmelerin sona erip ermediği yönünde bir soru alan Trump "Görüşmeler şu anda devam ediyor. Bu inanılmaz bir şey. Bu sefer bunu inkar etmiyorlar. Ama nedense görüşme yaptıklarını söylemekten hoşlanmıyorlar. Ben görüşme yaptığımızı söylüyorum. Bunda büyütülecek ne var? Görüşüyoruz. Bazen birlikte saatlerce konuşmalarına rağmen bunu inkar ediyorlar. Hayır, görüşmeler devam ediyor" ifadelerini kullandı.

"‘Yalvardılar’ demek istemiyorum"

Trump, "Dün onları çok sert vuracaktık. Bildiğim kadarıyla bu İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana gerçekleştirilen bütün saldırılardan daha ağır olacaktı. Oldukça büyük bir şey. Harekete geçmeye hazırdık. Harekete geçmeye hazırdık ama ardından bizi aradılar. Ayrıca, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar’dan da aradılar. Ben de çok kişiyle görüştüm. ‘Yalvardılar’ demek istemiyorum ama İran, vurulmak istemiyordu. ‘Görüşmek istiyoruz. Boğaz hakkında konuşmak istiyoruz’ dediler. Benim için en önemlisi, İran’ın nükleer silahlardan arındırılmasının görüşülmesi. Bütün mesele bu" dedi.

Görüşmelerin İran’ın talebi üzerine gerçekleştirildiğini söyleyen Trump, "Bu talep özellikle Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar tarafından destekleniyor. Başka ülkeler de destekliyor. Çok sayıda ülke ve lider aradı. Bunların birçoğuyla, hatta bir şekilde neredeyse tamamıyla dostane ilişkilerim var. Hepsi buna son bir fırsat verilmesini istedi. Bu son fırsat. Sonuç alınamazsa yeni bir fırsat verilecek bir süreçten söz etmiyoruz. Bu, iyi bir anlaşma metnini imzalamaları için son şansları" ifadelerini kullandı.

"Müzakereler, öyle ya da böyle hızlı ilerleyecek"

İran görüşmelerinin hangi aşamada olduğu ile ilgili bir soruya Trump, "Müzakereler, öyle ya da böyle hızlı ilerleyecek. Çok karmaşık bir konu değil" cevabını verdi. Trump, "Hürmüz Boğazı’nın açılmasını konuşuyoruz. Boğazın kelimenin tam anlamıyla yarına kadar tamamen açılmasını istiyoruz. Bu, birinci aşama. İkinci aşamada İran’ın nükleer kapasitesini görüşeceğiz. Daha önce de belirtildiği gibi, bunun esasen İran’ın nükleer silahlardan arındırılması anlamına geldiğini düşünüyorum. Bunun gerçekleşmesi gerekiyor. Mutlaka gerçekleşmeli" ifadelerini kullandı.

Trump, ikinci aşamanın biraz zaman alacağını fakat bu hususta son derece kararlı olduklarını söyledi.

"İran’ın geçiş ücreti almasına izin vermeyeceğim"

İran’ın Hürmüz Boğazı’nda tamamen serbest seyrüsefere dönmeye hazır olup olmadığı yönünde bir soru alan Trump, "Dönmek zorundalar. İran’ın geçiş ücreti almasına izin vermeyeceğim. Eğer birileri geçiş ücreti alacaksa, bunu biz alacağız. Kontrol tamamen bizde. Hiçbir ücret alınmayacak. Ücret konusunu konuşmuyoruz. Herhangi bir ücret alınmayacak" dedi.

"Lider kadrolarını ortadan kaldırmadan önce son bir fırsat daha vermek istiyorum"

Bir basın mensubunun ABD’nin İran’la müzakerelere devam edebilmek için saldırılarını en az beşinci kez durdurduğunu hatırlatması üzerine Trump, "Belki bir sonuç elde edebiliriz. Lider kadrolarını ortadan kaldırmadan önce son bir fırsat daha vermek istiyorum" dedi.

Trump, "Planladığımız şeyi yapmak çok ağır bir karar. Plan halen masada. Ne olacağını göreceğiz. Fakat bunu gerçekleştirmek gerçekten çok zor. İnsanlara bir fırsat vermemle gurur duyuyorum. Bir ülkeye bu ölçekte saldırmak çok büyük bir adımdır. Bunu yapmak zorunda kalmamayı tercih ederim" ifadelerini kullandı.

"Saldırı dün gece başlayacaktı"

İran tarafının ABD’nin gerçekleştireceği kapsamlı saldırıların haberini sızıntılar aracılığıyla öğrendiğini ve kendisini arayıp "Lütfen saldırmayın, anlaşma yapacağız" dediğini ileri süren Trump, "Bilgi sızdıranların hapse atılması ve bu konudaki yasaların ağırlaştırılması gerekiyor. Diğer taraftan bu sızıntılar aslında işe yaradı. Çünkü saldırının ne kadar ağır olacağı ortaya çıktı ve İran da bunu öğrendi. Ne olacağını biliyorlardı. Saldırı dün gece başlayacaktı ve uzun süre devam edecekti. Sonunda geriye neredeyse hiçbir şey kalmayacaktı. Çok sayıda insanın yaşamasını sağlayacak bir fırsat söz konusu ve bunu kullanmak isterim. Herhangi bir zaman baskısı altında değilim" dedi.

Kosova Savaşı’ndan geriye kalan kayıpların akıbetine ilişkin çalışmalar devam ederken, savaş dönemine ait yeni izler ortaya çıkmaya devam ediyor. Kosova İçişleri Bakanı Xhelal Sveçla, Zubin Potok belediyesine bağlı Kalluder e Vogel ve Jabuke köylerinde 1998-1999 Kosova Savaşı dönemine ait iki toplu mezarın tespit edildiğini açıkladı. Sveçla, Kalluder e Vogel’de sürdürülen kazı çalışmalarının devam ettiğini belirtti.

Sveçla, toplu mezarların tespit edilmesi sürecinde görev alan Kosova Polisi, Savaş Suçları Soruşturma Birimi, Kosova İstihbarat Ajansı, Adli Tıp Enstitüsü ve Kosova Savcılığı ekiplerine teşekkür etti. Kosovalı bakan, çalışmaların, savaş döneminde kaybolan kişilerin akıbetinin aydınlatılması amacıyla sürdürüldüğünü ifade etti. Sırbistan’ın kayıp kişiler konusunda yeterli iş birliği göstermediğini savunan Xhelal Sveçla, Sırbistan’ın süreci engelleyici bir tutum sergilediğini öne sürdü. Uluslararası topluma çağrıda bulunan Kosova içişleri bakanı, Belgrad yönetiminin bu yaklaşımının kınanması gerektiğini vurguladı. Sveçla, Kosova kurumlarının savaşta hayatını kaybeden ve kaybolan tüm kişilerin akıbetini ortaya çıkarmak ve sorumluların adalet önüne çıkarılmasını sağlamak amacıyla çalışmalarını sürdüreceğini söyledi. Kosova İçişleri Bakanı Sveçla, kayıp kişilerin bulunmasının hem aileler hem de adaletin tesisi açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.

ABD Başkanı Donald Trump, Andrews Ortak Hava Üssü’ne giderken başkanlık uçağı Air Force One’da gazetecilerin sorularını yanıtladı. İran’a karşı planlanan yeni saldırıları iptal etme kararına değinen Trump, "Bunu Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve İran talep etti. Harekete geçmeye tamamen hazırdık. Tam olarak şu sıralarda gerçekleştirilecek ve oldukça büyük bir saldırı olacaktı. Ancak müttefikler iptal etmenizi istediğinde, bir nevi ‘peki, bir bakalım’ demeniz gerekiyor. Bunu istemelerinin nedeni ise bir anlaşma çerçevesi oluştuğunu düşünmeleri. Hürmüz Boğazı konusunda bir anlaşma var ve sonrasında nükleer, ya da İran’ın nükleerden arındırılması diyebileceğiniz konuda bir anlaşma olacak. Ben buna İran’ın nükleerden arındırılması diyorum" ifadelerini kullandı.

"Saldırıları bekletiyoruz, istediğimiz zaman yapabiliriz"

İran’ın anlaşmaya varmaması halinde saldırıları yeniden başlatabileceklerinin altını çizen Trump, "Saldırıları bekletiyoruz. Bakıp göreceğiz. İstediğimiz zaman yapabiliriz. Ancak üç ana grup tarafından bizden saldırıları askıya almamız talep edildi. Aslında İran da çok güçlü bir şekilde talep etti. ‘Bir anlaşma yapmak istiyoruz’ dediler. Kamuoyu önünde ne dediklerini bilemiyorum, çünkü çoğu zaman bana bunu söyleyip, sonra ‘Neden bahsettiğini bilmiyoruz’ diyorlar. Açıkçası saldırıya uğramak istemiyorlar çünkü hazırlığımızı gördüler ve boyutunu anladılar" değerlendirmesinde bulundu.

"Anlaşma birçok hayat kurtarır, gereksiz güç kullanımını önler"

İran’la temas halinde olduklarını belirten Trump, "Görüşmeler yarın öğleden sonra (Pazartesi) başlıyor ve sonucunu göreceğiz" dedi. İran’la bir anlaşma yapmaktan yana olduğunu belirten Trump, "Bunu yapmayı çok isterim. Çünkü birçok hayat kurtarır. Dürüst olmak gerekirse gereksiz güç kullanımını önler. Yıkılanları yeniden inşa etmek uzun yıllar alırdı. Hatta yeniden inşa edebileceklerini bile sanmıyorum. Yani, elimizde 2. Dünya Savaşı’ndan bu yana gerçekleştirilecek en büyük saldırı planı vardı ve bu onlar için felaket olurdu. Bunu yapmamızı istemediler. Açıkçası Suudi Arabistan da istemedi. Yakın zamanda bir anlaşma olacağını düşündüler" diye konuştu.

"İstediğimiz an harekete geçmeye hazırız"

İran’a anlaşmaya varması için verilen bir son tarihin bulunup bulunmadığı sorulan Trump, "Bekleyip neler olacağını göreceğiz. İstediğimiz an harekete geçmeye hazırız. Bir anlaşma yapmayı mı tercih ederim? İnsanları öldürme peşinde değilim ve biz bunu istemiyoruz. Bu yüzden bize sordular, özellikle de İran, ama diğer üç ülke. Onlara sordum, Suudi Arabistan kralına sordum. Veliaht prense, ’Ne yapmayı tercih edersiniz?’ dedim. ’Bunu yapmamızı mı istersiniz, yoksa yapmamamızı mı?’ diye sordum. Saldırı yerine bir anlaşma yapmamızı çok daha fazla tercih edeceklerini söylediler, çünkü bu saldırıların nereye varacağını bilemezsiniz. Yani, ülkelerine akın eden insan seliyle ve felaketlerle mi boğuşacaklar? Bir sürü kötü şey yaşanabilir" şeklinde konuştu.

"2. Dünya Savaşı’ndan bu yana en büyük saldırı olacaktı"

Trump, "İran’ın enerji altyapısını vurmaya hazır mıydınız?" sorusuna kesin yanıt vermekten kaçınarak, "Devasa bir saldırı olacaktı. 2. Dünya Savaşı’ndan bu yana açık ara en büyük saldırı olacaktı. Ama bizden bunu yapmamamızı istediler. ’Lütfen yapmayın’ dediler. Diğer komşuları da bunu söyledi. O yüzden nükleerden arınma konusunda bir anlaşma yapıp yapamayacağımızı göreceğiz" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump’tan İran’la yaşanan gerilimle ilgili yeni açıklama geldi. Trump, sosyal medya hesabından yayınladığı mesajda ABD’nin 2. Dünya Savaşı’ndan bu yana görülmemiş bir askeri güçle İran’a karşı harekete geçmeye hazır olduğunu belirterek, "Buna rağmen, kısa süre önce İran ve diğer Orta Doğu ülkeleri, bir anlaşma çerçevesi üzerinde uzlaşıldığı gerekçesiyle bizden saldırıları askıya almamızı istedi" ifadelerini kullandı. Uzlaşılan söz konusu anlaşmanın "Hürmüz Boğazı’nın derhal ve tamamen açılması ve İran kaynaklı nükleer tehdide son verilmesini" içerdiğini vurgulayan Trump, "Gelen talep üzerine, dünyanın yararı ile başarılı ve müreffeh bir İran’ın ayakta kalabilmesi için, hızlı bir şekilde bir anlaşmaya varılması şartıyla saldırıları iptal etmeyi kabul ettim" dedi. İsrail’in de söz konusu taahhüde katıldığını aktaran Trump, taraflara hızlıca hareket etme ve bir anlaşmaya varma çağrısında bulundu.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, resmi ziyaret kapsamında Kırgızistan’a geldi. Aliyev için Çolpon-Ata şehrindeki Ruh Ordu Kültür Merkezi’nde resmi karşılama töreni düzenlendi. Törenin ardından iki lider, baş başa ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirdi. Kırgızistan ve Azerbaycan arasında ulaştırma, lojistik, enerji, yatırım, dijitalleşme, mali, insani ve diğer alanlarda işbirliği anlaşmaları ile Müttefiklik İlişkileri Anlaşması imzaladı.

Aliyev’e "Manas" Devlet Nişanı

Cumhurbaşkanı Caparov, Kırgızistan ile Azerbaycan arasındaki stratejik ortaklığın geliştirilmesi ile iki ülke halkları arasındaki dostluğun güçlendirilmesine sağladığı katkıları nedeniyle Cumhurbaşkanı Aliyev’e birinci derece "Manas" Devlet Nişanı takdim etti.

Aliyev de, iki ülke arasındaki ilişkilerin gelişmesine sağladığı katkıları için Caparov’a Azerbaycan’ın en yüksek devlet nişanı "Haydar Aliyev Nişanı"nı verdi.

Törende konuşan Caparov, İlham Aliyev’in liderliğinde Azerbaycan’ın devletin güçlendirilmesi, ekonomik gelişme ve büyük çaplı projelerin hayata geçirilmesinde önemli başarılar elde ettiğini belirterek, "Azerbaycan Cumhurbaşkanının desteği ve iki ülke halklarının birbirine yakınlaşmasına yönelik kararlı idaresi sayesinde Kırgızistan ile Azerbaycan arasındaki ilişkiler, dostluk ve karşılıklı güvene dayalı gerçek bir stratejik ortaklık niteliği kazandı. Bugün ise bu ilişkiler niteliksel olarak yeni bir aşamaya yükselerek müttefiklik düzeye ulaştı" dedi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, resmi ziyaret kapsamında bulunduğu ABD’deki temaslarını sürdürüyor. Netanyahu, başkent Washington DC’de Beyaz Saray yakınındaki Blair House’ta ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile bir araya geldi. Etkinlikte askeri ve siyasi yetkililer de yer aldı. Görüşmeye ilişkin görüntü ve fotoğrafları paylaşan İsrail Başbakanlık Ofisi, ele alınan konulara ilişkin herhangi bir ayrıntı vermedi.

Netanyahu, dün ABD Başkanı Donald Trump, Başkan Yardımcısı James David Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Hegseth ile birlikte kapalı kapılar ardından görüşme gerçekleştirmişti.

İsrail, ateşkese rağmen Gazze Şeridi’nde saldırılarını sürdürüyor. İsrail ordusunun son 48 saatte düzenlediği saldırılarda 3 kişi hayatını kaybetti, 14 kişi yaralandı. Ayrıca daha önceki saldırılarda yaralanan 1 kişi de kurtarılamadı. İsrail ile Hamas arasında 10 Ekim 2025 tarihinde yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasından bu yana Gazze Şeridi’nde hayatını kaybedenlerin sayısı bin 207’ye, yaralı sayısı 3 bin 914’e ulaştı. İsrail saldırılarının başladığı 7 Ekim 2023’ten bu yana toplam can kaybı ise 73 bin 333’e, yaralı sayısı 174 bin 23’e yükseldi.

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara, Katar merkezli Al Jazeera televizyonuna verdiği özel röportajda, bölgesel ve küresel alandaki son gelişmelerde ülkesinin konumuna ilişkin dikkat çeken açıklamalar yaptı. Suriye’nin İsrail ile ilişkilerine değinen eş-Şara, İsrail ile bir güvenlik anlaşmasına varmak için çalıştıklarını söyledi. Tel Aviv yönetiminin bölgede çeşitli emelleri olduğuna dikkat çeken Devlet Başkanı, Suriye’ye karşı dengeli bir politika izlenmesi amacıyla uluslararası toplumu ve çok sayıda ülkeyi sürece dahil etmeye gayret gösterdiklerini söyledi. İsrail ile kısır çatışmalara girmekten kaçındıklarını vurgulayan eş-Şara, aralarındaki güvenlik anlaşmasının önünde bazı engellerin ve İsrail ihlallerinin bulunduğunu ancak en az zararla barışçıl çözümlere ulaşmak için büyük bir diplomatik çaba yürüttüklerini ifade etti. Bölgenin İsrail ile İran hırsları arasında seçim yapmaya zorlanmaması gerektiğinin altını çizen eş-Şara, bölge ülkelerinin kendine ait bağımsız bir siyasi çizgi oluşturması gerektiğini kaydetti.

"Suriye’nin yeni dönemi inşa, istikrar ve kalkınma odaklı"

Röportajda 60 yıllık Esad rejimi politikalarının Suriye’yi bölgesel ve uluslararası çevresinden soyutladığını belirten eş-Şara, yeni dönemin inşa, istikrar ve kalkınma odaklı olduğunu vurguladı. ABD ve Avrupa ülkelerinin Suriye’nin açtığı yeni sayfayı çok olumlu karşıladığını aktaran eş-Şara, ekonomik yaptırımların tam anlamıyla kalkmasının ülkenin terörü destekleyen devletler listesinden çıkarılmasına bağlı olduğunu dile getirdi. Rusya ile ilişkileri normalleştirme sürecinde olduklarını ve üslerin geleceğine ilişkin müzakerelerin sürdüğünü belirten eş-Şara, Lübnan sınırındaki Hizbullah varlığından endişe duyduklarını ve Lübnan devletinin egemenliğini desteklediklerini söyledi.

"Ülkede kaybolan kişilerin sayısı çok büyük ve şok edici"

İç politikadaki gelişmelere ve insani konulara da değinen eş-Şara, Suriye’nin devrik lideri Beşar Esad rejimi döneminde kaybolan kişilerin durumunu takip etmek üzere özel bir heyet kurduklarını belirterek, heyetin iyi çalıştığını ancak karşılaştıkları sayıların çok büyük ve şok edici olduğunu ifade etti. Terör örgütü YPG/PKK’nın Suriye uzantısı sözde Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile yapılan anlaşmanın uygulanmasına da değinen eş-Şara, süreçte bir yavaşlama yaşandığına dikkat çekti. Eş-Şara, buna rağmen anlaşmayı başarıya ulaştırma konusundaki kararlılıklarını sürdürdüklerini kaydetti.

Suriye’nin doğu bölgesinin eski rejim tarafından yıllarca ihmal edildiğini hatırlatan eş-Şara, başkent Şam ile Deyrizor arasında yeni bir otoyol projesi için çalışıldığını, Irak ile ilişkilerin geliştiğini ancak sınır hattındaki denetlenmeyen gruplardan kaygı duyduklarını sözlerine ekledi.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran limanlarına yönelik deniz ablukasının etkili bir şekilde devam ettiğini duyurdu. CENTCOM’dan yapılan açıklamada, 25 Temmuz itibarıyla 12 ticari geminin rotasının değiştirildiği, ablukaya uymayan 2 ticari geminin hareket kabiliyetinin engellendiği, 2 ticari gemiye ise asker çıkarıldığı bildirildi. 24 Temmuz’da Umman Körfezi’nde seyreden Mozambik bayraklı M/T Lavine adlı geminin tekrarlanan uyarılara rağmen ablukayı birden fazla kez delmeye çalıştığı belirtilerek, "Hareket kabiliyeti engellenen gemi, artık İran’a gitmemektedir" denildi. Son olarak, bugün erken saatlerde Umman Denizi’nde seyreden Komorlar bayraklı M/T Charminar adlı tankere denetim amacıyla asker çıkarıldığı aktarılarak, "Tanker şimdi yolculuğuna devam etmektedir" ifadeleri kullanıldı. ABD güçlerinin teyakkuzda olmayı sürdürdüğü vurgulandı.

ABD’nin İran’a yönelik saldırıları ve Tahran’ın bölgedeki ABD unsurlarına misillemeleriyle geçen iki haftalık gerilimin ardından, The New York Times (NYT) gazetesi dikkat çeken bir iddiayı gündeme taşıdı. NYT’nin hükümet kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre; Cuma günü İran’a yönelik saldırıların şiddetlendirileceğinin sinyalini veren Trump, üst düzey kurmaylarıyla yaptığı istişarelerin ardından bu kapsamlı operasyonu şimdilik erteleme kararı aldı. ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine’in, İran’a karşı yeniden kapsamlı bir operasyon başlatılması durumunda ABD Merkez Komutanlığının (CENTCOM) elindeki önleyici füzelerin kritik düzeyde azalabileceği uyarısında bulunduğu aktarıldı. Bu uyarının Trump’ın kararında etkili olduğu kaydedildi.

"Operasyonların İran’ı birleştirdiği düşünülüyor"

Bir diğer üst düzey ABD’li yetkili ise, Washington yönetiminde şiddetini artıran bir askerî harekatın İran’ı müzakere masasına oturmaya zorlayacağı konusunda şüpheler bulunduğunu söyledi. Söz konusu kaynak, aksine son dönemde peş peşe düzenlenen saldırıların İran’ı dış tehditlere karşı birleştirdiğinin ve kenetlenmesini sağladığının değerlendirildiğini aktardı.

ABD ordusu saldırılarına ara vermişti

ABD ordusu İran’a 13 gece üst üste düzenlediği saldırılara Trump’ın talimatıyla dün gece ara vermişti. Öte yandan, ABD ordusunun İran’a yönelik geniş çaplı operasyonlara dönüş için hazırlıklarını sürdürdüğü ancak Trump’ın henüz bu konuda kesin bir karar vermediği kamuoyuna yansımıştı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, Körfez bölgesinde ABD ile yaşanan son çatışmalar sırasında Amerikan ordusuna ait bazı hava araçlarının yerde konuşlu haldeyken imha edildiğini öne sürdü. İran basınında yer alan haberlere göre, DMO Sözcüsü Hüseyin Muhebi yaklaşık 15 gün süren çatışmalar sırasında bölgedeki ABD üslerinde bulunan 17 insansız hava aracının (İHA) ve 11 askeri uçağın imha edildiğini söyledi. Muhebi, "İran saldırılarında 17 İHA, hangarda bulunan bir F-15 savaş uçağı, bir P-8 keşif uçağı, bir C-17 nakliye uçağı ve 8 yakıt ikmal uçağı imha edilmiştir" ifadelerini kullandı.

Açıklamada, söz konusu hava araçlarının nerede konuşlandırıldığına ilişkin herhangi bir ayrıntı verilmedi.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, 22. Rusya-Kazakistan Bölgelerarası İşbirliği Forumu’na katılmak üzere Rusya’nın Omsk kentine geldi. Tokayev, temasları kapsamında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüştü. Kazakistan Cumhurbaşkanı, Batı’dan gelen sinyaller doğrultusunda Ukrayna savaşına ilişkin görüşünü paylaşma kararı aldığını belirterek, "Belki bu çatışmanın dondurulması ve İstanbul 2.0 formülüne dönülmesi gerekiyor. Çünkü oradan önemli sonuçlar elde edilmişti. Daha sonra Rusya’nın da aralarında bulunduğu büyük güçlerin garantileri altında uzun süredir beklenen barışa doğru ilerlenebilir" dedi.

Cumhurbaşkanı Tokayev, Kazakistan’ın Rusya-Ukrayna meselesinde kayıtsız kalan bir ülke olmadığına dikkati çekerek, "Bununla birlikte tüm öneri ve çağrılara rağmen arabulucu olmayı kesinlikle reddediyorum. Çünkü Rusya’nın büyük bir ülke, Rus halkının da büyük bir halk olduğunu biliyorum. Arabulucuya ihtiyaç duymadan gündemindeki meselelerin üstesinden geleceğine inanıyorum. Hiç kimse bu durumdan nasıl çıkılacağını tam olarak bilmiyor, çünkü tarafların kendi tutumları var. Öte yandan çatışmanın dondurulması seçeneği var. Bu, uluslararası uygulamada daha önce denenmiş bir yöntemdir. Genç insanların hayatını kaybetmesi çok üzücü. Onlar, kardeş Rusya ve Ukrayna halklarının genetik mirasıdır. Bu nedenle yaşananlar durdurulmalı. Çünkü bana göre bugün yaşananlar hem Rusya hem de Ukrayna’nın düşmanlarının işine gelmekte ve onları sevindirmektedir" diye konuştu.

Tokayev ayrıca, Putin’in Ağustos 2025’te ABD’de Başkan Donald Trump ile Alaska eyaletinde gerçekleştirilen zirvede sergilediği "siyasi esneklik" için takdirlerini iletti. Putin ise, Tokayev’i Ukrayna meselesindeki gelişmeler konusunda bilgilendireceğini belirtti.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Şam’da Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ile bir araya geldi. Görüşmede Suriye’nin BM ile ilişkilerinde yeni bir döneme girildiği vurgulanırken, ülkenin yeniden inşası, sığınmacıların geri dönüşü ve İsrail’in Golan Tepeleri’ndeki işgali ele alındı. Guterres ve Şeybani görüşmenin ardından ortak basın toplantısı gerçekleştirdi.

"Sınırlarımızın güvenliğini sağlamaya odaklandık"

Bakan Şeybani, Guterres’in ziyaretinin BM Genel Sekreteri düzeyinde Suriye’ye 17 yıl sonra yapılan ilk ziyaret olduğuna dikkat çekerek bunun resmi boyutların ötesinde derin anlamlar taşıdığını ve Suriye’nin BM’nin etkin bir ortağı haline geldiğinin açık bir ilanı olduğunu ifade etti. Suriye’nin barış için stratejik bir model sunduğunu ifade eden Şeybani, "Silahların devlet kontrolünde toplanması yoluyla sınırlarımızın güvenliğini sağlamaya odaklandık. Suriye deneyimi, BM ile eşi benzeri görülmemiş bir iş birliğinin temellerini atarak dünyaya olağanüstü bir başarı hikayesi sunmaktadır" dedi. Dünya genelindeki en büyük gönüllü geri dönüş hareketlerinden birinin gerçekleştiğini ve 3.5 milyon Suriyelinin ülkesine döndüğünü vurgulayan Şeybani, önceliğin yeniden inşa olduğunu, bu doğrultuda tüm kısıtlamaların kaldırılması gerektiğini ve insani yardımdan sürdürülebilir kalkınmaya geçişi sağlayacak yasal zemini hazırladıklarını belirtti.

"Golan, Suriye toprağıdır"

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ise Suriye’nin iyileşme ve toparlanma sürecinde olduğunu belirterek, "Suriye halkı yıllarca süren zorluklara göğüs gerdi, ancak esnekliğini ve üretkenliğini asla kaybetmedi. Artık yatırım fırsatlarının değerlendirilmesi, ülkenin yeniden inşa edilmesi ve istikrar ortamının hazırlanması gerekiyor" ifadelerini kullandı. Guterres, BM’nin Suriye ile her alanda iş birliğini geliştirmeyi hedeflediğini kaydetti. İsrail’in Golan Tepeleri’ndeki eylemlerine de sert tepki gösteren Guterres, "Golan’da yaşanan İsrail ihlalleri kabul edilemez. Golan, Suriye toprağıdır ve BM, Suriye’nin toprak bütünlüğünün, bağımsızlığının ve egemenliğinin yanındadır. Bu ihlallerin derhal durması yönündeki tutumumuz nettir. Uluslararası toplum daha yapıcı ve etkin bir rol oynamalı, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi aracılığıyla Suriye Golan’ına ilişkin sorumluluklarını yerine getirmelidir" dedi.

Yemen’deki İran destekli Husiler, kontrolleri altındaki Hudeyde kentinde meydana gelen patlamalardan sorumlu tuttukları Suudi Arabistan’a misilleme yaptı. Husilere bağlı Ensarullah Medya Merkezi’nin sosyal paylaşım platformu Telegram üzerinden yaptığı açıklamada, grubun Suudi Arabistan’ın güneyindeki Cizan şehrine füze saldırısı düzenlediği bildirildi.

Suudi Arabistan Sivil Savunma Müdürlüğü ise Cizan’ın yanı sıra Yenbu şehri için geçici "potansiyel tehlike" uyarıları yayınladı. Söz konusu uyarıların nedenine ilişkin detaylı bilgi verilmedi.

Husiler Suudi Arabistan’a saldırı suçlamasında bulunmuştu

Yemen’deki İran destekli Husiler, Suudi Arabistan’ın kendi kontrolleri altındaki Hudeyde kentine yönelik hava saldırısı düzenlediğini öne sürmüştü. Husilere bağlı bir askeri kaynak, "Yemen güçlerinin Suudi Arabistan’ın saldırılarına vereceği karşılık sert olacak" açıklamasında bulunmuştu. Yaşanan gelişmeler, Kızıldeniz’de seyreden Suudi Arabistan bayraklı bir ticari geminin saldırıya uğramasının ardından gelmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, başkent Washington’da düzenlenen Beyaz Saray Muhabirleri Derneği yemeğinde gündeme dair açıklamalarda bulundu. İran’ı çok sert şekilde vurduklarını söyleyen Trump, "Donanmaları yok oldu, hava kuvvetleri gitti, 250 savaş uçakları artık yok, 159 tekneleri denizin dibini boyladı. Radar sistemleri ortadan kaldırıldı, insansız hava araçları (İHA) ise çok az kaldı" ifadelerini kullandı. İran’la temas halinde olduklarını söyleyen Trump, "Bu arada bizimle konuşuyorlar. Bir anlaşma yapmak istiyorlar. Ancak bunu yapmaya hazır olduklarını düşünmüyorum. Henüz zamanı değil. Onları dinlemeye hazırım, fakat nükleer silaha sahip olamazlar" şeklinde konuştu. Başkent Washinton dahil ABD şehirleri, İsrail ya da Orta Doğu’nun nükleer silahlarla yok edilmesini istemediklerinin altını çizen Trump, "Nükleer silahların yol açacağı sonuçları biliyorum ve bunun olmasına izin vermeyeceğiz. Tüm mesele nükleer silah edinmelerine karşı olmamızla ilgili" diye konuştu. Trump, İran’ın nükleer silahlara sahip olması halinde, bunları kullanmaktan çekinmeyeceğini öne sürdü.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran’a yönelik saldırıların 13. gecesinde devam ettiğini duyurdu. CENTCOM’dan yapılan açıklamada, "Bu kapsamda, İran’daki askeri hedeflere karşı yeni bir saldırı dalgası başlatıldı" ifadelerine yer verildi. Devam eden ABD saldırılarının İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) ticari deniz trafiğine yönelik tehdit oluşturma kabiliyetini zayıflatma ve İran’dan hesap sorma amacı taşıdığı vurgulandı.

İran basını: "Ahvaz’da çok sayıda patlama meydana geldi"

İran merkezli Fars Haber Ajansı ise Huzistan eyaletinin başkenti Ahvaz’da çok sayıda patlama meydana geldiğini bildirdi. Amatör kameralara yansıyan görüntülerde farklı bölgelerden alev ve dumanların yükseldiği görüldü.

Trump, daha yoğun saldırı sinyali vermişti

ABD Başkanı Donald Trump, Axios haber sitesine yaptığı açıklamada İran’a yönelik kapsamlı askeri operasyonları yeniden başlatmayı değerlendirdiğini belirterek, "Daha önce hiç olmadığı kadar büyük bir saldırı planlıyorum. Karar vermeye çok yakınım" ifadelerini kullanmıştı. ABD’nin son saldırılarının Trump’ın açıklamasının ardından gelmesi dikkat çekti.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in bu yıl sonunda görev süresinin dolması sebebiyle yeni Genel Sekreterlik yarışı için altı aday ilk kez aynı platformda bir araya geldi. New York’taki BM Genel Merkezi’nde düzenlenen ve Bloomberg tarafından canlı yayınlanan "BM Şehir Toplantısı: Bir Sonraki Genel Sekreter" başlıklı programa Şili’nin eski Cumhurbaşkanı ve BM İnsan Hakları eski Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, Ekvador’un eski Dışişleri Bakanı ve BM Genel Kurulu eski Başkanı Maria Fernanda Espinosa, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Mariano Grossi, Kosta Rikalı eski Bakan ve BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) Genel Sekreteri Rebeca Grynspan, Guyana BM Daimi Temsilcisi Carolyn Rodrigues-Birkett ve Senegal’in eski Cumhurbaşkanı Macky Sall katıldı. Yaklaşık 90 dakika süren programda adaylar, diplomatlar, BM çalışanları ve sivil toplum temsilcilerinden gelen soruları yanıtladı. Tartışmanın önemli bölümünü Gazze, İran’daki savaş, Hürmüz Boğazı’ndaki kriz, Rusya-Ukrayna savaşı, Güvenlik Konseyi’nin tıkanması ve BM’nin uluslararası krizlerin çözümünde giderek daha fazla devre dışı kalması oluşturdu.

Ortadoğu’daki çatışmalar BM’nin etkisizliğini gündeme taşıdı

Adaylar konuşmalarının genelinde, ABD ve İsrail’in İran’la karşı karşıya geldiği savaşın yalnızca bölgesel bir güvenlik krizi olarak değil, Birleşmiş Milletler sisteminin işlerliğini sınayan küresel bir çatışma olarak ele aldı. Tartışmanın başında Gazze ve İran’daki çatışmalar, BM’nin uluslararası barış ve güvenliği koruma kapasitesini sınayan başlıca krizler arasında gösterildi. İran savaşıyla bağlantılı Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin küresel enerji piyasalarını ve uluslararası ticareti tehdit ettiği, buna rağmen BM Güvenlik Konseyi’nin ortak bir karar kabul edemediği vurgulandı. Adaylara doğrudan ABD, İsrail ve İran’ın askeri tutumlarını değerlendirmeleri sorulmadı. Ancak verdikleri cevaplarda savaşın taraflarıyla doğrudan temas kurulması, Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri arasındaki görüş ayrılıklarının aşılması, İran’la diyalog kanallarının açık tutulması ve savaşın Hürmüz Boğazı üzerinden dünya ekonomisine yayılan etkilerinin sınırlandırılması öne çıktı. Altı aday da Güvenlik Konseyi’nin ABD, Çin, Rusya, İngiltere ve Fransa arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle karar alamamasının Genel Sekreter’in hareketsiz kalmasını haklı çıkarmayacağı görüşünde birleşti.

İran savaşının Hürmüz Boğazı’na etkileri altı adaya soruldu

Programın kriz ve çatışmalara ayrılan ilk bölümünde altı adaya, İran savaşıyla bağlantılı Hürmüz Boğazı krizinin küresel enerji piyasalarını, uluslararası ticareti ve dünyanın en önemli deniz yollarından birini nasıl tehdit ettiği soruldu. Moderatörler, Güvenlik Konseyi’nin ortak karar alamadığını hatırlatarak, Konsey içindeki diplomasinin başarısız olması halinde BM’nin barışı koruma ve çatışmayı sona erdirme konusunda nasıl anlamlı bir rol oynayabileceğini sordu. Adayların tamamı, Güvenlik Konseyi’nin İran savaşı ve Hürmüz Boğazı konusunda karar alamamasının Genel Sekreter’in geri çekilmesi anlamına gelmemesi gerektiğini savundu.

Rodrigues-Birkett: "Genel Sekreter’in yapamayacağı tek şey denememektir"

Guyanalı aday Carolyn Rodrigues-Birkett, İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı’nda ortaya çıkan krizin sona erdirilmesi konusunda istenen sonuçların alınamadığını söyledi. Güvenlik Konseyi üyeleri arasında anlaşma sağlanamadığında Genel Sekreter’in çatışan taraflarla diyalog kurulmasını sağlayacak alternatifler geliştirebileceğini belirten Rodrigues-Birkett, jeopolitik şartlar ne kadar zor olursa olsun diplomatik girişimlerden vazgeçilmemesi gerektiğini ifade etti. Rodrigues-Birkett, "Genel Sekreter’in yapamayacağı tek bir şey varsa, o da denememektir" mesajını verdi. İran, Haiti, Sudan ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti gibi krizleri örnek gösteren Rodrigues-Birkett, Genel Sekreter’in elindeki araçların yetersiz kaldığı durumlarda yeni öneriler hazırlayarak bunları Güvenlik Konseyi’ne sunması gerektiğini söyledi. Rodrigues-Birkett ayrıca, Genel Sekreter’in tarafsızlığından, sahadaki BM varlığından, iyi niyet girişimlerinden ve özel temsilci atama yetkisinden yararlanabileceğini belirtti. Bir veto kararının büyük insani acılara yol açması ihtimali halinde, vetoyu kullanacak ülkeyle doğrudan görüşerek kararın sonuçlarını anlatacağını ifade etti.

Sall: BM, İran ve Hürmüz müzakerelerinin dışında kalmamalı

Senegal’in eski Cumhurbaşkanı Macky Sall, BM’nin İran savaşı ve Hürmüz Boğazı dahil birçok büyük krize ilişkin müzakerelerin merkezinde olmadığını söyledi. Örgütün zaman zaman gelişmeleri kenardan izlemek zorunda kaldığını belirten Sall, BM Şartı doğrultusunda işleyen etkili bir Güvenlik Konseyi’ne her zamankinden fazla ihtiyaç bulunduğunu ifade etti. Sall, Konsey üyeleri ve özellikle beş daimi üye arasındaki güven eksikliğinin krizlerin çözümsüz kalmasına neden olduğunu söyledi. Genel Sekreter olarak en önemli katkısının ağır gerilim dönemlerinde bile bütün taraflarla konuşmak, diyalog kanallarını açık tutmak ve iletişim köprüleri kurmak olacağını belirten Sall, ABD, İsrail, İran ve bölgedeki diğer aktörler arasında doğrudan ve dolaylı diplomasi yürütülmesi gerektiğini savundu. Sall, önleyici diplomasi, sessiz diplomasi ve erken uyarı mekanizmalarının kullanılmasını istedi.

Grynspan: Karadeniz modeli Hürmüz Boğazı’nda uygulanabilir

Kosta Rikalı aday Rebeca Grynspan, Güvenlik Konseyi’ndeki tıkanıklığın Genel Sekreter’in görevinin sona erdiği değil, başladığı an olduğunu vurguladı. Genel Sekreter’in temel görevinin uzlaşma imkanları oluşturmak olduğunu belirten Grynspan, Rusya-Ukrayna savaşı sırasında yürütülen Karadeniz Tahıl Girişimi’ni örnek gösterdi. Tahıl ve diğer tarım ürünlerinin dünya pazarlarına taşınmasını sağlayan girişimin gıda fiyatlarının düşürülmesi ve çatışmadan uzaktaki ülkelerin savaşın ekonomik sonuçlarından korunması için geliştirildiğini hatırlatan Grynspan, Hürmüz Boğazı’nda da benzer bir diplomatik model uygulanabileceğini söyledi. Grynspan konuşmasında, "Savaşın tamamını sona erdirecek bir anlaşma sağlanamasa bile petrol ve doğalgaz sevkiyatını, deniz trafiğini ve uluslararası ticareti güvence altına alacak sınırlı mutabakatlar yapılabilir" ifadelerini kullandı. Grynspan, İran ve savaşın diğer taraflarıyla krizin en başından itibaren temas kurulması gerektiğini belirtti.

Bachelet: İyi niyet misyonları ve özel elçiler devreye sokulmalı

Şili’nin eski Cumhurbaşkanı Michelle Bachelet, Genel Sekreter’in öncelikle İran savaşı gibi krizleri öngörmeye ve büyümeden önlemeye çalışması gerektiğini söyledi. Her krizin tamamen önlenemeyeceğini kabul eden Bachelet, bu durumda BM Şartı’nın Genel Sekreter’e sağladığı bütün diplomatik araçların kullanılması gerektiğini belirtti. Bachelet, iyi niyet misyonlarının devreye sokulması, çatışan taraflarla köprülerin korunması, arabuluculuk yapılması, özel elçiler görevlendirilmesi ve bölgesel kuruluşlarla işbirliği yapılması gerektiğini ifade etti. Aynı yöntemin sonuç vermemesi halinde farklı stratejiler geliştirilmesini isteyen Bachelet, Genel Sekreter’in pes etmemesi gerektiğini vurguladı. BM’nin diplomatik girişimlerinin yanı sıra savaş mağdurlarına insani yardım ulaştırmasını ve can kayıplarını azaltmasını da güvence altına alması gerektiğini söyledi.

Grossi: "Tarafsızlık kayıtsızlık değildir"

UAEA Başkanı Rafael Mariano Grossi, Güvenlik Konseyi’nin başarısının yalnızca kabul ettiği kararların sayısıyla ölçülemeyeceğini söyledi. Konsey’deki bölünmenin mevcut uluslararası sistemin öngörülebilir bir sonucu haline geldiğini belirten Grossi, asıl meselenin bütün tarafların güvenebileceği tarafsız bir Genel Sekreter’in göreve gelmesi olduğunu ifade etti. Grossi, tarafsızlığın savaş veya ihlaller karşısında kayıtsız kalmak anlamına gelmediğini vurguladı. Tarafsızlığı, tarafları dinleme, doğrudan kınama dili yerine sonuç üretecek çözümler geliştirme ve sorunun çözümü için sahada bulunma becerisi olarak tanımlayan Grossi, Genel Sekreter’in ABD, İsrail ve İran’la konuşabilecek güvenilirliğe sahip olması gerektiğini söyledi. Grossi, krizlerin yalnızca açıklamalar ve kınamalarla çözülemeyeceğini, çatışmanın nedenlerinin ve bütün tarafların güvenlik kaygılarının anlaşılması gerektiğini savundu.

Espinosa: İran savaşı küresel ekonomik krize dönüşebilir

Ekvadorlu aday Maria Fernanda Espinosa, İran savaşı ve Hürmüz Boğazı krizinin günümüzdeki çatışmaların bölgesel sınırlarla sınırlı kalmadığını gösterdiğini söyledi. Bölgesel bir çatışmanın enerji ve gıda fiyatlarını yükseltebildiğine, tedarik zincirlerini bozabildiğine ve binlerce kilometre uzaktaki ülkeleri etkileyebildiğine dikkat çeken Espinosa, BM’nin bütün kurumsal kapasitesini bu yayılma etkilerini incelemek ve zarar gören ülkelere destek sağlamak için harekete geçirmesi gerektiğini belirtti. Espinosa, Genel Sekreter’in yalnızca tarafsız olduğunu söylemesinin yeterli olmayacağını, ABD, İsrail, İran ve diğer üye devletler tarafından güvenilir ve dürüst bir arabulucu olarak kabul edilmesi gerektiğini kaydetti. Genel Sekreter’in gerektiğinde bölgeye giderek fiziksel olarak diplomatik süreçte bulunması gerektiğini söyledi.

Gazze’de BM’nin etkisizliği Bachelet’e soruldu

Programda Gazze’ye ilişkin ayrıntılı soru doğrudan Michelle Bachelet’e yöneltildi. Bachelet’e, BM’nin Gazze’deki acıları kayıt altına alabildiği ve harekete geçilmesi çağrısında bulunabildiği, ancak tarafları tutumlarını değiştirmeye zorlayamadığı hatırlatıldı. Bachelet, BM’nin etkisinin çöktüğü ve ahlaki otoritenin tek başına yeterli olmadığı bir ortamda nasıl hareket edeceği sorusuna, ahlaki otoriteden yine de vazgeçilemeyeceği cevabını verdi. Uluslararası hukuk, uluslararası insancıl hukuk ve insan hakları ihlalleri karşısında Genel Sekreter’in açıkça konuşması gerektiğini belirten Bachelet, bunun tek başına sonuç vermemesi halinde tarafları bir araya getirecek yeni stratejiler geliştirilmesini istedi. Bachelet, mükemmel olmasa bile uygulanabilir bir diplomatik yol haritası hazırlanabileceğini ve tarafların bu yol haritasını izlemeye ikna edilmeye çalışılması gerektiğini söyledi.

"Barış için birlik" ve BM Şartı’nın 99. maddesi gündeme geldi

Bachelet, Gazze konusunda Güvenlik Konseyi’nin çıkmaza girmesi halinde Genel Kurul’un daha aktif rol üstlenebileceğini söyledi. "Barış için birlik" mekanizmasının Güvenlik Konseyi’nin harekete geçemediği durumlarda kullanılabilecek seçeneklerden biri olduğunu belirten Bachelet, Genel Sekreter’in fark yaratabilecek bütün hukuki ve diplomatik yolları değerlendirmesi gerektiğini ifade etti. Moderatörün, ahlaki otoritenin Gazze’de sonuç üretmediğini hatırlatarak somut olarak hangi aracın kullanılabileceğini sorması üzerine Bachelet, BM Şartı’nın 99. maddesine işaret etti. Söz konusu madde, Genel Sekreter’e uluslararası barış ve güvenliği tehdit ettiğini düşündüğü bir konuyu Güvenlik Konseyi’nin dikkatine sunma imkanı veriyor. Bachelet, 99. maddenin her durumda en uygun seçenek olmayabileceğini, yöntemin krizin şartlarına göre belirlenmesi gerektiğini söyledi. Genel Sekreter’in yalnızca New York’tan açıklama yapmakla yetinmemesi gerektiğini belirten Bachelet, sahaya inilmesi, bölgedeki insanlarla çalışılması ve krizin seyrini değiştirebilecek ülkeler ile diğer aktörlerden oluşan bir diplomatik koalisyon kurulması gerektiğini ifade etti.

Rusya-Ukrayna savaşı üzerinden Genel Sekreter’in ilk adımı soruldu

Tartışmada Rusya-Ukrayna savaşı doğrudan Rafael Grossi’ye yöneltilen bir soruyla gündeme geldi. Bir BM üyesi ülkenin temsilcisi, Güvenlik Konseyi’nin daimi üyelerinden birinin başka bir üye devlete karşı saldırı savaşı başlatması halinde Genel Sekreter’in atacağı ilk somut adımı sordu. Grossi, saldırıyı gerçekleştiren ülkenin Güvenlik Konseyi’nin daimi üyesi olup olmamasına bakılmaması gerektiğini söyledi. Herhangi bir devletin güç kullanmaya veya saldırganlığa başvurmasının Genel Sekreter’in müdahalesini gerektirecek kadar ciddi olduğunu belirten Grossi, BM’nin öncelikle güvenilir bir muhatap olma niteliğini yeniden kazanması gerektiğini ifade etti. Hangi aracın ilk kullanılacağı sorulan Grossi, ilk adımın konuşmak ve dinlemek olduğunu söyledi. Sadece siyasi açıklamalar yapmanın yeterli olmayacağını belirten Grossi, savaşın temel nedenlerinin incelenmesi gerektiğini savundu. Bir ülkenin neden güç kullanımına başvurduğunun anlaşılmasının gerekli olduğunu söyleyen Grossi, aynı zamanda saldırıya uğrayan tarafın durumunun ve taleplerinin de dikkate alınması gerektiğini belirtti. Genel Sekreter’in her iki tarafı dinledikten sonra gerçekçi ve uygulanabilir çözüm önerileri sunması gerektiğini ifade etti.

Grossi: Rusya ve Ukrayna arasında altı ateşkes müzakere ettik

Grossi, uluslararası bir yetkilinin resmi otoritesinden çok güvenilirliğini kullanarak nasıl sonuç elde edebileceği sorusuna Rusya-Ukrayna savaşından örnek verdi. UAEA’nın Zaporijya Nükleer Güç Santrali’nde olası bir nükleer kazayı önlemek amacıyla savaş bölgesindeki tek bağımsız çok taraflı varlığı oluşturduğunu belirten Grossi, kurumun müfettişlerinin santralde görev yaptığını söyledi. Grossi, büyük bir kazayı önleyebilecek hayati onarımların yapılabilmesi amacıyla Rusya Federasyonu ile Ukrayna arasında altı ayrı ateşkes düzenlemesi müzakere ettiklerini açıkladı. Bu sonucun ancak her iki tarafın güvenini kazanmakla mümkün olduğunu belirten Grossi, gerçek müzakere masasına oturulması ve uygulanabilir çözümler getirilmesi gerektiğini vurguladı.

Grynspan’ın Karadeniz deneyimi Rusya-Ukrayna dosyasını öne çıkardı

Rebeca Grynspan da Rusya-Ukrayna savaşına doğrudan atıfta bulunarak, Karadeniz üzerinden tahıl ihracatının sürdürülmesi için yürütülen müzakerelerde yer aldığını hatırlattı. Grynspan, Rusya-Ukrayna savaşının gıda fiyatlarını yükselterek çatışmadan binlerce kilometre uzaktaki insanları etkilediğini söyledi. Genel Sekreter’in görevinin yalnızca savaşan taraflar arasında siyasi bir çözüm aramak olmadığını belirten Grynspan, savaşın küresel ekonomik ve insani sonuçlarını azaltacak sınırlı ancak uygulanabilir anlaşmalar geliştirilmesi gerektiğini savundu.

Bachelet: Büyük güçlerin baskısı karşısında geri adım atmam

Bachelet’e, BM’nin mali açıdan büyük bağışçı ülkelere bağımlı olduğu bir ortamda Genel Sekreter’in Rusya, ABD, Çin, Fransa ve İngiltere gibi güçlü ülkelere karşı bağımsızlığını nasıl koruyacağı da soruldu. Bachelet, büyük bir bağışçının eleştirilerini yumuşatmadığı takdirde fonları kesmekle tehdit etmesi durumunda yine de açıkça konuşacağını söyledi. BM Kadın Birimi’nde görev yaptığı dönemde bir bağışçının benzer bir tehditle karşısına çıktığını anlatan Bachelet, "Büyük güçlerin baskısı karşısında geri adım atmam, yapılması gerekeni yaparım" ifadelerini kullandı. İnsan Hakları Yüksek Komiseri olduğu dönemde bazı belgeleri yayımlamaması için baskı gördüğünü ancak görevini yerine getirdiğini ifade eden Bachelet, Fransa, Rusya, İngiltere, ABD, Çin ve başka ülkelerden dirençle karşılaştığını söyledi. Bachelet, Genel Sekreter’in 193 üye devletin tamamını temsil edebilmesi için tarafsızlık, adalet ve bağımsızlığını koruması gerektiğini vurguladı.

Adaylardan ortak mesaj: Reform kaçınılmaz

Altı adayın tamamı, BM’nin daha etkin, daha hesap verebilir ve daha verimli hale gelmesi gerektiği konusunda görüş birliği içinde oldu. Şili’nin eski Cumhurbaşkanı Michelle Bachelet, örgütün bugün her zamankinden daha önemli olduğunu belirterek, yeni Genel Sekreter’in görevinin BM’yi savunmak, reformları sürdürmek ve kurumlara duyulan güveni yeniden tesis etmek olduğunu söyledi. Ekvador’un eski Dışişleri Bakanı ve eski BM Genel Kurulu Başkanı Maria Fernanda Espinosa ise BM’nin çalışma kültürünün modernleştirilmesi gerektiğini belirterek, "Reform sadece bir slogan olmamalı, kurumu gerçekten dönüştürmeli." ifadelerini kullandı. Guyanalı aday Carolyn Rodrigues-Birkett de likidite krizi ve artan insani ihtiyaçların örgütün daha çevik hale gelmesini zorunlu kıldığını vurgulayarak, reformların artık bir tercih değil zorunluluk olduğunu dile getirdi.

İlk ön yoklama 30 Temmuz’da yapılacak

BM Güvenlik Konseyi’nin 15 üyesi, 30 Temmuz’da yapılması planlanan ilk kapalı oturumda Genel Sekreter adaylarına ilişkin tercihlerini anonim olarak açıklayacak. İlk ön yoklamanın ardından adaylardan biri gerekli dokuz oyu alana kadar yeni oylamalar yapılması bekleniyor. Bir adayın seçilebilmesi için ABD, İngiltere, Fransa, Çin ve Rusya’dan oluşan beş daimi üyeden hiçbirinin veto niteliğindeki olumsuz oyunu almaması gerekiyor. Güvenlik Konseyi’nin üzerinde uzlaştığı aday daha sonra resmi atama için BM Genel Kurulu’na sunulacak. Seçilecek yeni Genel Sekreter, 1 Ocak 2027 tarihinde göreve başlayacak.

ABD Kongresi’nin iki kanadından biri olan Temsilciler Meclisi’nde, Başkan Donald Trump’ın Kongre onayı olmadan İran’a yönelik ABD askeri faaliyetlerini sürdürmesini engellemeyi öngören tasarı oylamaya sunuldu. Kongre’nin açık yetkilendirmesi olmadan ABD ordusunun İran’a yönelik çatışmalarda kullanılmasına son verilmesini talep eden "Savaş Yetkileri Kararı" kapsamındaki tasarı, Cumhuriyetçi Parti’den 4 temsilcinin Demokratlarla birlikte tasarı lehinde oy kullanmasının ardından 214’e karşı 208 oyla kabul edildi. Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Temsilciler Meclisi’ndeki oylama, Kongre’den Trump yönetimine karşı sembolik bir itiraz olarak değerlendirildi.

Benzer bir tasarı senatörlerin desteğini alamadı

İlerleyen saatlerde benzer nitelikteki bir başka tasarı, ABD Kongresi’nin diğer kanadı olan Senato’da oylamaya sunuldu. Ancak Trump yönetiminin İran’a yönelik askeri faaliyetlerini sınırlandırmayı amaçlayan tasarı, yeterli desteği alamadı. Senato, tasarıyı 49’a karşı 47 oyla reddetti.

Tasarıyı Senato’ya sunan Demokrat Parti üyesi Maryland eyaleti Senatörü Chris Van Hollen, "Kötü bir savaştan iyi bir çıkış yolu yoktur. Bu, Kongre(nin nihayet sorumluluk üstlenmesi için bir fırsattır" dedi.

ABD-İran arasındaki askeri ve diplomatik mücadele derinleşirken İngiltere, bölgede yükselen gerilim nedeniyle İran’daki diplomatik personelini geçici olarak geri çektiğini açıkladı. İngiltere Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, "Devam eden güvenlik durumu nedeniyle tedbir amaçlı olarak İngiliz personelimizi geçici süreyle İran’dan çektik. Büyükelçiliğimiz uzaktan faaliyetlerini sürdürmeye devam ediyor. İngiltere hükümetinin İran’da sağlayabileceği destek son derece sınırlıdır. Muhtemel bir acil durumda yüz yüze konsolosluk hizmeti verilemeyecektir ve İran’da sorun yaşamanız halinde İngiltere hükümeti size yardımcı olamayacaktır" denildi.

Açıklamada ayrıca, İngiltere ve İran pasaportu taşıyan kişilerin 90 güne kadar vizesiz olarak İran-Türkiye kara sınırından geçiş yapabildiği belirtildi. İran’dan Türkiye’ye karayoluyla geçmeyi planlayan İngiliz vatandaşlarının sınır kapısına gitmeden önce İngiltere’nin Ankara Büyükelçiliği ve İngiltere Dışişleri Bakanlığı ile irtibata geçerek destek talebinde bulunmaları gerektiği ifade edildi.

Seyahat etmeme çağrıları yinelendi

Bakanlık açıklamasında, İngiliz vatandaşlarına İran’a seyahat etmemeleri çağrısı yinelenerek, "İran’da ikamet eden ya da ziyaret amacıyla ülkede bulunan İngiliz vatandaşları, İran’daki varlıklarını ve ülkede kalmanın doğuracağı riskleri dikkatle değerlendirmelidir" ifadelerine yer verildi.

İngiltere hükümetinin söz konusu açıklaması, ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere yönelik her saldırısına karşılık, başkent Tahran da dahil olmak üzere ülke genelindeki altyapı tesislerini hedef alacaklarını söylemesinin ardından geldi.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Pentagon’un (ABD Savunma Bakanlığı) ek bütçe talebi konusunda ABD Senatosu Ödenekler Komitesi üyelerinin sorularını yanıtladı. Hegseth, İran savaşının ABD’ye maliyetinin sorulması üzerine, "Bugün itibarıyla 37 buçuk milyar dolar" bilgisini paylaştı. Hegseth, bu rakamın 30 Eylül’e kadarki öngörülen maliyetleri de kapsadığını söyledi. Pentagon’un ek bütçe talebinin bir gereklilik olduğunun altını çizen Hegseth, "Bildiğiniz üzere, cesur ve hızlı adımlar atılması gereken tehlikeli bir dünyada yaşıyoruz. 2026 mali yılına yönelik ek bütçe talebinin nedeni de budur" değerlendirmesinde bulundu. Söz konusu ek bütçeyi "Pentagon’un acil ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik gerekli ve acil bir kaynak takviyesi" olarak nitelendiren Hegseth, "Ayrıca farklı bir dönemden geçiyoruz. Teknoloji, işlem gücü, yapay zeka, otonom sistemler ve uzay alanlarındaki kritik yatırımları hemen yapmazsak, bunları halihazırda yapan düşmanlarımız bizi geride bırakabilir" şeklinde konuştu. Hegseth, gerekli fonların sağlanmaması durumunda askeri personel maaşlarının ödenemeyebileceği ve ABD ordusunun hayati operasyonlarını kesintisiz olarak devam ettirme kabiliyetinin risk altına girebileceği uyarısında bulundu.

Hegseth: "Trump, başkomutan olarak övgüyü hak ediyor"

ABD Başkanı Donald Trump ve yönetimine İran savaşı konusunda yöneltilen eleştirilere de yanıt veren Hegseth, "Trump’ın başkomutan olarak İran’ın ABD’yi tehdit edebilecek nükleer silahlara sahip olmasını engelleme cesaretini gösterdiği için övgüyü hak ettiğini" söyledi. Irak ve Afganistan savaşlarına değinen Hegseth, Trump’ın politikasının "bir daha asla o tür aptalca savaşlara girmemek" olduğunu ve bu nedenle ABD’nin "İran toplumunu yeniden şekillendirmeye" çalışmadığını vurguladı. Hegseth, bunun yerine ABD’nin "gerçekçi bir şekilde ve ’Önce Amerika’ anlayışıyla" İran’ın nükleer silaha sahip olmasını engellediğini ifade etti. Hegseth, "Başkan Trump seçim kampanyasını savaşları farklı bir şekilde yürütme vaadi üzerine kurmuştu ve biz de büyük ölçüde bunu yapıyoruz" dedi.

"Çekilirsek, İran Hürmüz Boğazı’nda kendi iradesini dayatmaya çalışırdı"

Hegseth, "İran limanlarına uygulanan ablukanın sona erdirilmesi ve ABD birliklerinin eve dönmesi durumunda bunun sonuçları ne olurdu?" şeklindeki bir soruya ise, "Muhtemel sonuç, dünyanın hoşuna gitmeyecek şekilde Hürmüz Boğazı’nda kendi iradelerini dayatmaya çalışmaları olurdu" yanıtını verdi.

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ile görüşmesi sırasında basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Lübnan’ın uzun zamandır çok kötü muamele görmüş bir ülke olduğunu ifade eden Trump, profesörler, doktorlar, avukatlar ve büyük fikir insanlarıyla olağanüstü insanlardan oluşan bir ülke olan Lübnan’ın onlarca yıldır ağır darbeler aldığını söyledi. Trump, "Lübnan büyük bir düşünce ve aydınlar ülkesi oldu. İnsanlar her şeye rağmen ülkelerini seviyor ve orada yaşamak istiyorlar. Lübnan’a yardım edeceğiz hem de çok yardım edeceğiz" dedi.

Yemen’deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’a deniz ablukası uygulaması kararı hakkında yaptığı açıklamada, "Ne olacağını göreceğiz. Şu ana kadar böyle bir şey olmadı. Ama böyle bir durum ortaya çıkarsa gerekli önlemleri alacağız" dedi.

ABD’nin daha önce Yemen’deki Husilere yönelik güçlü operasyonlar yürüttüğünü söyleyen Trump, "Bu çatışma sırasında ne bizim onlarla, ne de onların bizimle bir sorunu oldu. Böyle bir durum ortaya çıkarsa gereğini yaparız" dedi.

"Çekilme sürecindeler"

İsrail ordusunun Lübnan’dan çekilmesi konusunda bir takvim olup olmadığı sorusu üzerine Trump, "Çekilme sürecindeler. Başka bölgelere yeniden konuşlanıyorlar. Taraflar yine çok iyi anlaşıyor. Lübnan ile imzaladıkları anlaşma çok önemliydi ve yeniden konuşuyorlar" ifadelerini kullandı. Trump, Lübnan ordusunun giderek daha fazla kendi imkanlarıyla hareket edebilir hale geldiğini de belirtti.

"Çaresizce bizimle görüşmek istiyor"

ABD ve İran’ın şiddetli çatışmalara rağmen perde arkasında diyaloğun devam ettiğini söyleyen Trump, "Onlar çaresizce bizimle görüşmek istiyor. Ancak anlamlı bir müzakereye hazır olana kadar, bizim onlarla görüşmeye niyetimiz yok" ifadelerini kullandı.

ABD’nin İran konusunda çok iyi ilerlediğini ve İran’ın kapasitesini kimsenin mümkün olduğunu düşünmediği ölçüde zayıflattıklarını söyleyen Trump, "Ürdün’de savunmayı aşmayı başardıkları bir olay oldu. Başka operatörler görev başında olsaydı bu gerçekleşmezdi. Dünyanın en iyi teçhizatına sahibiz ve neredeyse her şeyi durdurduk. Ancak ABD işi başkalarına bıraktığında sonuç bazen iyi olmuyor" dedi.

"Tarihin en başarılı Dünya Kupası’nı gerçekleştirdik"

Dünya Kupası organizasyonuna da değinen Trump, "Bildiğiniz gibi Dünya Kupası’nı kısa süre önce düzenledik. Tarihin en başarılı Dünya Kupasıydı. Tek bir protesto bile olmadı, suç olayı yaşanmadı" dedi.

İskoçya’dan, Norveç’ten bütün ülkelerden gelen insanları gördüğünü ve kimsenin ayrılmak istemediğini söyleyen Trump, "Tarihin en başarılı Dünya Kupası’nı gerçekleştirdik. Önceki bütün Dünya Kupaları’nın beş katı kadar iş hacmi oluşturdu. Onları yeniden ağırlamak için sabırsızlanıyorum ancak sanırım bir sonraki turnuvayı alamayacağız" dedi.

"(Lübnan) Cumhurbaşkanı isterse, Hizbullah’la görüşürüm"

Hizbullah’la halen görüşüp görüşmedikleri sorusuna Trump, "Bunu söylemek istemiyorum ama evet, Hizbullah’la görüşürdüm" yanıtını verdi. Çözüme ulaşmak için "görüşülmemesi" gerektiği düşünülen taraflarla da görüşmeye hazır olduğunu söyleyen Trump, "(Lübnan) Cumhurbaşkanı isterse, Hizbullah’la görüşürüm. Kendisi uzun zamandır Hizbullah’la aynı ülkede yaşıyor" ifadelerini kullandı.

"Henüz işimiz bitmedi"

İran’ın anlaşmayı kabul etmemesi halinde Hürmüz Boğazı’nın yeniden gemi trafiğine açılmasının ne kadar süreceği sorusuna Trump, "Şu anda operasyonları bıraksak, İran’ın yeniden yapılanması 20-25 yıl sürer. Henüz işimiz bitmedi. Ama çekilsek bile toparlanmaları yıllar sürer. Ancak şu anda ayrılmıyoruz" cevabını verdi.

ABD’nin eski Başkanı Barack Obama döneminde yapılan nükleer anlaşmanın İran’ın nükleer silaha ulaşmasının önünü açtığını fakat kendi anlaşmalarının İran’ın önünde bir duvar oluşturacağını ifade eden Trump, "Mevcut durumda nükleer silaha sahip olamazlar. Üretmeleri yıllar sürer. Kurmayı düşündükleri yeni tesise kesinlikle saldırırız. Bir düşünün, nükleer silahlar yüzünden bu durumdalar ama yine de bir tesisi yeniden faaliyete geçirmeye çalışıyor olabilirler. O tesisi vururuz. Nükleer faaliyet yürütmeyi düşündükleri her yeri güçlü bir şekilde vuracağız. Onlara verdiğimiz zararın boyutunu İran dışında kimse bilmiyor. Yarın çekilsek bile büyük bir başarı elde etmiş oluruz ancak yarın çekilmiyoruz" ifadelerini kullandı.

"Kanada’nın biz olmadan ayakta kalması mümkün değil"

Kanada’ya yüzde 50 ilave gümrük vergisi uygulama kararının Kanada’daki orman yangınlarından oluşan dumanların ABD şehirlerini etkilemesine karşılık olarak mı verildiği sorusu üzerine Trump, "Hayır, bu ayrı bir konu. Onu ayrıca değerlendiriyoruz. Bu yalnızca onların çiftçilerimize ve halkımıza karşı sergilediği tutuma bir yanıt" dedi.

Kanada’nın ayakta kalmak için ABD’ye ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Trump, "Kanada’nın biz olmadan ayakta kalması mümkün değil. Buna rağmen yaklaşık 50 yıldır bize çok sert davranıyorlar" dedi.

"Suriye Devlet Başkanı ile çok iyi anlaşıyoruz"

Suriye’nin Hizbullah’ı silahsızlandırmak için Lübnan’a girmesini halen destekleyip desteklemediği sorusu üzerine Trump, "Bu bir fikir. Suriye Devlet Başkanı ile çok iyi anlaşıyoruz. Çok iyi iş çıkardı" ifadelerini kullanarak, "Suriye Devlet Başkanı, Lübnan’a girerek Hizbullah konusunda bir şey yapmak istiyor. Uzun zamandır Hizbullah’la savaşıyor. Bunun çok etkili olacağını düşünüyorum. Dolayısıyla bu, değerlendirilebilecek bir konu" dedi.

Kanada’yı ormanlarını düzgün yönetememekle suçladı

Kanada’ya yüzde 50 ilave gümrük vergisi uyguladıktan sonra orman yangınları nedeniyle ayrı bir gümrük vergisi uygulamayı düşünüp düşünmediği sorusuna Trump, "Bakın, çok büyük zarar meydana geldi. Ormanları gerektiği gibi yönetmiyorlar. Rüzgar da dumanı doğrudan New York ve Detroit’in üzerine taşıyor. Detroit’te hayatı durdurmak zorunda kaldılar, bunu gördünüz. Michigan da ciddi etkilendi. İşletmeler dört gün boyunca kapalı kaldı. Yaptıkları şeyin sonuçları çok ciddi ve ormanları düzgün yönetselerdi bu yangınlar çıkmazdı" yanıtını verdi.

"Henüz hiçbir şey görmediler"

İran’ın Hürmüz Boğazı tehditleriyle ara seçimleri etkilemeye çalıştığına inanıp inanmadığı sorusu üzerine Trump, "Muhtemelen. Ancak beni etkileyemeyecekler. Ben yalnızca doğru olanı yapacağım. Yaklaşan seçimleri düşünerek hareket etmiyorum" dedi.

ABD’nin Venezuela’ya askeri müdahale ile büyük bir başarı elde ettiğini vurgulayan Trump, "İran meselesi, daha büyük ve daha karmaşık. Ancak verilen zarara bakarsanız, orada da muhtemelen aynı ölçüde başarılı olduğumuzu görürsünüz. Bugün çekilsek, İran’ın yeniden yapılanması onlarca yıl sürer. Hatta bir daha hiçbir zaman yeniden yapılanabileceklerini sanmıyorum. Açıkçası henüz hiçbir şey görmediler. Şimdiye kadar onlara karşı ölçülü davrandık" dedi.

"Nükleer materyali takip ediyoruz"

İran’ın uranyum zenginleştirmede kullanılan santrifüjleri Kazma Dağı’na taşıdığına inanıp inanmadığı ve "Henüz işimiz bitmedi" derken ne kastettiği şeklindeki bir soruya Trump, "(Santrifüjleri) taşımış olabilirler ancak elimizde bunu doğrulayan bir kayıt yok. Diğer yandan, zaten ellerinde nükleer materyal olmadığı sürece bunun hiçbir anlamı yok. Biz nükleer materyali takip ediyoruz ve asıl önemli mesele bu. Fakat o bölgeyi muhtemelen çok yakında vuracağız" cevabını verdi.

Natanz Nükleer Santrali’ne bir buçuk kilometre mesafedeki Kazma Dağı’na ilişkin açıklamasında Trump, "Bu konuda yapabilecekleri hiçbir şey yok. Normalde böyle bir şey söylemezdim. Bir şey yapabileceklerini düşünseydim bunu asla söylemezdim. Ancak yakında o bölgeyi çok ağır biçimde vuracağız" ifadelerini kullandı.

"Orduyu desteklememiz gerekiyor"

Toplantıda Lübnan’ın ABD’den hangi yardımları talep ettiği yönünde bir soru alan Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ise, ABD’den siyasi destek ve Lübnan Silahlı Kuvvetleri için destek talepleri olduğunu ifade etti. Aoun, "Orduyu desteklememiz gerekiyor. Lübnan Silahlı Kuvvetleri, ülkenin güvenliğini ve istikrarını koruyor. Ordu olmazsa her şey çöker. Bunu istemiyoruz ve Başkan Trump’ın da böyle düşündüğüne inanıyorum. 1975’te ilk çöken kurum Lübnan Silahlı Kuvvetleri idi. Bunun sonucunda çok sayıda yerel milis güç ortaya çıktı ve güney boş kaldı" dedi.

ABD ordusu, İran’a karşı 10 gecedir devam eden saldırıların son dalgasının tamamlandığını duyurdu. CENTCOM’dan yapılan açıklamada,

"ABD güçleri, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılarını sürdürme kabiliyetini zayıflatmak amacıyla İran’a ait askeri komuta merkezlerini, deniz unsurlarını, füze ve insansız hava aracı (İHA) fırlatma noktaları ile hava savunma sistemlerini hedef aldı" ifadelerine yer verildi. Ticari gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişi sürdürdüğü aktarılarak, "CENTCOM güçleri, mayıs ayının başından bu yana yaklaşık 900 ticari gemi ile 450 milyon varil ham petrolün Hürmüz Boğazı’ndan güvenli şekilde geçişine katkı sağladı.

ABD güçleri, İran’ı boğazdan serbest ve güvenli şekilde geçiş yapmaya çalışan sivil denizcilere yönelik haksız saldırılarından sorumlu tutmak için teyakkuzda olmayı sürdürüyor" denildi.

CENTCOM, yeni saldırı dalgasını duyurmuştu

CENTCOM, TSİ 23.00 itibarıyla İran’a karşı yeni bir saldırı dalgası başlatıldığını duyurmuştu. Saldırıların İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemilere yönelik saldırılarda kullandığı askeri kabiliyetleri daha da zayıflatmayı amaçladığı ifade edilmişti.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı ve İran teknik müzakere ekibinin lideri Kazım Garibabadi, ABD’nin devam eden saldırılarına ilişkin açıklamalarda bulundu. Garibabadi, "Müzakereler yürütüyorduk ve maalesef Amerikalılar, mutabakat zaptı kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal ederek bu saldırgan eylemleri gerçekleştirdi. Şu anda yürüttüğümüz şey, ülkenin kararlı bir şekilde savunulmasıdır ve Amerikalılar, bu tür saldırganlık eylemlerinin hiçbir sonuç vermeyeceği mesajını bir kez daha almışlardır" ifadelerini kullandı. Garibabadi, "Amerikalılar akıllı olsalardı, başka çözümler seçerdi. Ancak şu an önümüzdeki yol, ülkemizi kararlılıkla savunmak ve saldırganlara karşılık vermektir. Gördüğünüz gibi ABD, fiilen tüm yükümlülüklerini ihlal etti ve her şeyi askıya aldı. Dolayısıyla mutabakat zaptı, hükümleri uyarınca biz de tüm taahhütlerimizi askıya aldık ve şu anda bunları uygulamıyoruz. Şu an itibarıyla ülkemizi savunma faaliyetinde bulunduğumuz gerçeği dışında yeni bir bilgimiz yok" diye konuştu.

İran yönetimi, ilk kez resmen mutabakat zaptının askıya alındığını ve hiçbir maddesini uygulamayacaklarını dile getirmiş oldu.

İsrail’in 7 Ekim 2023’te Gazze Şeridi’ne başlattığı saldırılar, geçen yıl varılan ateşkes anlaşmasına rağmen devam ediyor. İsrail güçleri, Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye bölgesinde bir karakolu hedef aldı. Saldırıda 7 kişi hayatını kaybetti.

İsrail Savunma Kuvvetleri’nden (IDF) saldırıya ilişkin henüz bir açıklama yapılmadı.

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da düzenlenen bir imza töreninde İran krizine ilişkin açıklamalarda bulundu. İran ordusunu yerle bir ettiklerini öne süren Trump, "Onları çok sert vuruyoruz. Daha düne kadar bir anlaşmamız vardı, her şey tamamlanmıştı ama sonra anlaşmada hoşlarına gitmeyen bir şey olduğunu fark ettikleri için o anlaşmayı hemen bozdular. Kafaları farklı çalışıyor ancak biz buna müsamaha göstermeyeceğiz" ifadelerini kullandı. Bu gece İran’ı sert bir şekilde vurduklarını hatırlatan Trump, "Hürmüz Boğazı’na müdahalede bulunma yeteneklerinin tamamını ortadan kaldırıyoruz. Bence günün sonunda tüm durumu kontrol altına alacağız" dedi. İran’ın kendi vatandaşlarına da "berbat" davrandığını kaydeden Trump, "Tespit edebildiğimiz kadarıyla şu ana kadar 52 bin protestocuyu öldürdüler; bundan daha fazla da olabilir ama en az 52 bin protestocu öldürüldü. Bu gerçekten korkunç bir durum. Bunu çok hızlı bir şekilde kontrol altına alacağız" şeklinde konuştu.

"İran’ı çok sert vuruyoruz, bu devam edecek"

Trump’a İran’ın anlaşmadan vazgeçtiği yönündeki ifadeleri hatırlatılarak, "Müzakere edilmiş bir çözüme ulaşılamayacağı sonucuna mı vardınız?" sorusu yöneltildi. Böyle bir sonuca varmadığını vurgulayan Trump, "Ama bu gece onları çok ağır vuruyoruz. Bildiğiniz gibi onlara saldırıyoruz. Muazzam miktarda mühimmatımız var. Yıllardır sahip olmadığımız sayılara sahibiz ve onları çok sert vuruyoruz; bu devam edecek ve ne olacağını göreceğiz. Ancak tüm saldırı yeteneklerini yok ediyoruz ve boğazı kontrol ediyoruz. Ablukayı yeniden uyguluyoruz. Ve bu abluka İran dışındaki hiç kimse için geçerli değil. Başka bir üslupla, İran ile iş yapan hiç kimse geçemez, onun dışındaki herkes geçebilecek. Yani bu çok güçlü bir abluka. Abluka muhtemelen onları vurmaktan bile daha etkiliydi ama bence bu ikisinin kombinasyonu asıl işi bitiren şey oluyor" değerlendirmesinde bulundu. Trump, buna rağmen İran’la muhtemel bir anlaşmanın hala mümkün olduğuna inandığını ifade etti.

"Bize karşı hiçbir güçleri yok"

Vietnam savaşının 19 yıl sürdüğüne, İran’la yaşanan askeri gerilimin ise yalnızca 4 aydır devam ettiğine işaret eden Trump, "1 aylık bir süre içinde donanmalarını saf dışı bıraktık. Hava kuvvetlerini saf dışı bıraktık. Hava kuvvetleri artık yok. Füzelerinin ve İHA’larının çoğunu imha ettik. İHA üretim kapasitelerini yaklaşık yüzde 92 oranında çökerttik. Füze üretim kapasitelerini ise yüzde 89 oranında yok ettik. Evet, az bir kapasiteleri kalmış olabilir ama bize karşı hiçbir güçleri yok. Bu artık neredeyse askeri bir çatışmadan ibaret" değerlendirmesinde bulundu.

Trump İran yönetimini suçladı

İran’ın üzerinde mutabık kalınan bir anlaşmadan son anda caydığı iddiasını yineleyen Trump, "47 yıldır yaptıkları şey tam olarak bu. Tek fark, kimsenin benim gibi müzakere etmemiş olması. Aslında bu işin George Bush, Barack Obama, Joe Biden ve onlardan önceki ABD Başkanları tarafından çoktan bitirilmesi gerekiyordu" dedi. İran rejimi ve kendisinin ilk görev döneminde öldürülen İranlı General Kasım Süleymani’nin birçok kişinin ölümünden sorumlu olduğunu öne süren Trump, "İnsanları sadece öldürmekle kalmadılar. Bacakları, kolları olmayan, yüzü feci şekilde zarar görmüş genç bir eski askerin ortalıkta yürüdüğünü gördüğünüzde, bilin ki bunu yapan İran’dı" dedi.

"Hürmüz Boğazı açık ve açık kalacak"

Hürmüz Boğazı’nın durumuna da değinen Trump, "Boğaz açık ve açık kalacak. Kapasitelerini çok ciddi oranda azalttık ama biliyorsunuz, bir süre daha savaşacaklar. Ordumuz harika bir iş çıkardı" diye konuştu. İran’ın nükleer tesislerine yönelik saldırılarını hatırlatan Trump, "İşin özünü herkese söylüyorum ve dinlemek istedikleri sürece de söyleyeceğim: İran nükleer silaha sahip olamayacak. Eğer onları B2 bombardıman uçaklarıyla bombalamasaydık, çoktan nükleer silaha sahip olmuşlardı. Bombaladığımız günden itibaren 1 ay içinde, nükleer silahı ellerine almış olacaklardı. Nükleer silaha sahip olsalardı şu an İsrail ve muhtemelen Orta Doğu da olmazdı. İşin içinde olduklarını bile bilmeyen 5 farklı ülkeye füze gönderdiklerini gördünüz. Çünkü onlar tamamen vicdansızlar. Onlar deli ve biz buna müsamaha göstermeyeceğiz" şeklinde konuştu.

Trump, korudukları ülkelerden ödeme istedi

ABD’nin şu anda dünyanın çok zengin bir bölgesini İran’a karşı koruduğunu ve bunun için yaptıkları masrafın karşılanması gerektiğini ifade eden Trump, "Para harcıyoruz ve yardım ettiğimiz ülkeler, kendilerine sağladığımız koruma karşılığında bize ödeme yapacak" dedi. Bu ülkelere Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Bahreyn ve Kuveyt’i örnek gösteren Trump, "Biliyorsunuz, dünyadaki diğer tüm ülkelerden daha fazla petrole sahibiz. İnanılmaz bir yer olan Venezuela’yı da eklediğinizde, dünya arzının yüzde 50’sinden fazlasına sahibiz. Bizim buna ihtiyacımız yok ama bunu müttefiklerimizi korumak açısından yapıyoruz; İsrail, Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri dahil. Hepsini koruyoruz ve çok etkili bir iş çıkardık" ifadelerini kullandı.

Trump: "İran’ın ordusunu büyük oranda yok ettik"

4 ay öncesine kadar İran’ın çok güçlü bir orduya sahip olduğunu aktaran Trump, " Şimdi ise donanmaları bile yok. 159 gemileri suyun altında. Toplamda 159 gemileri vardı ve şu an her biri suyun dibinde. 230 uçakları vardı, hepsi gitti. Müthiş radarları vardı, hepsi gitti. Müthiş uçaksavarları vardı, hepsi gitti. Maalesef, lider kadroları da tamamen yok oldu. Birinci kademe liderlerinin hepsi öldü. İkinci kademe liderlerinin hepsi öldü. Şu an az çok muhatap olduğumuz üçüncü kademe liderlerinin ise bazıları zaten gitti" diye konuştu. Tüm bunlara rağmen İran’ın çok iyi durumda olduğu yönünde haberler yapan medya kuruluşlarına tepki gösteren Trump, "Onları izliyorsunuz ve ’Aslında durumları oldukça iyi değil mi?’ dediklerini duyuyorsunuz. Size açıkça söyleyeyim; şu anda yüzde 300’ün üzerinde enflasyonları var. 4 ay önce enflasyonları yüzde 5’ti. Şimdi ise yüzde 350 bile olabilir. Bir anlaşma yaptılar, bunu muhtemelen 10 kez bozdular ve birçok insanı öldürdüler. Bizim insanlarımızı öldürdüler ama asıl protestoculara yaptıklarına bakın: 52 bin protestocuyu katlettiler. Benim görev süremde bunların hiçbirini yapamazlar. Bu yüzden onları askeri olarak hiçbir şey yapamayacakları bir konuma getirdik. Ellerinde yalan haberlerden başka hiçbir şey yok. Çünkü o yalan haber medyası savaşı kazanmamızı görmektense kaybetmemizi tercih eder, ki bu bir bakıma gerçekten vatana ihanettir. Bu gerçekten bir nevi vatana ihanettir" şeklinde konuştu.

"Anlaşma yapmak istiyorlar"

Söz konusu eylemleri nedeniyle İran’a bu gece büyük bir saldırı dalgası daha gerçekleştirdiklerini ifade eden Trump, "Bir anlaşma yapmak istiyorlar, geri geldiler. 2 gün önce bir anlaşma yapmıştık ve şimdi yine anlaşmak istiyorlar. 47 yıldır müzakere ediyorlar ama kimse onlara askeri olarak vurmamıştı. Biz onları çok sert vuruyoruz" dedi.

BAE Savunma Bakanlığı, ülkeye ait "Mombasa" ve "Al Bahiyah" isimli tankerlerin Hürmüz Boğazı’nın güneyinde, Umman karasuları içinde İran’ın seyir füzesi saldırısına uğradığını duyurdu. Bakanlıktan yapılan açıklamada, "Saldırı, ‘Mombasa’ tankerindeki 1 Hintli mürettebatın hayatını kaybetmesine ve 4’ü ağır olmak üzere 8 kişinin yaralanmasına yol açtı. Yaralılar arasında 6 Hindistan ve 2 Ukrayna vatandaşı bulunuyor" ifadelerine yer verildi. Saldırılar sonrasında tankerlerde çıkan yangınların kontrol altına alındığı ancak maddi hasara neden olduğu belirtilerek, "Uluslararası hukukun ciddi şekilde ihlali olarak kabul edilen, bölgenin güvenlik ve istikrarını tehdit eden bu küstah saldırıyı kınıyoruz" denildi. BAE’nin İran saldırılarına karşılık verme ve halkı ile egemenliğini koruyacak önlemleri alma hakkını saklı tuttuğu hatırlatılan açıklamada, bu kapsamdaki tüm gerekli tedbirlerin alındığı vurgulandı.

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı hakkında açıklamada bulundu. Trump, "Hürmüz Boğazı açık ve İran olsun ya da olmasın açık kalacak" ifadelerini kullandı. ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda yeniden abluka başlatacağını duyuran Trump, "Yalnızca İran gemilerinin veya İran’ın müşterilerinin boğazdan giriş-çıkışını engelleyen uygulamayı yeniden yürürlüğe koyuyoruz. Bu uygulama bu nedenle ‘İran Ablukası’ olarak adlandırılacak. Diğer tüm ülkeler Hürmüz Boğazı’nı serbest ve adil şekilde kullanmaya devam edecektir" dedi.

ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerde ücret alacağını aktaran Trump, "ABD, bugünden itibaren ‘Hürmüz Boğazı’nın Koruyucusu’ olarak anılacak. Ancak bu görevin gereği olarak ve adalet ilkesi doğrultusunda, dünyanın bu son derece hassas bölgesinde güvenlik ve emniyet için yapılan tüm harcamaların karşılanması amacıyla, boğazdan taşınan tüm yüklerden yüzde 20 oranında ödeme alınacak. Bu uygulamanın hayata geçirilmesi ve gerekli yapılanma derhal başlayacaktır" dedi.

ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptına rağmen taraflar arasındaki çatışmalar sürüyor. İranlı kaynakların ülkenin Hürmüzgan eyaletindeki Keşm Adası yakınlarında patlama sesleri duyulduğuna ilişkin açıklamalarının ardından ABD basını, Hürmüz Boğazı yakınlarında İran’a ait unsurların ABD ordusu tarafından hedef alındığını öne sürdü.

ABD merkezli haber sitesi Axios, ABD’li yetkililere dayandırdığı haberinde ABD ordusunun İran’a ait füze ve hava savunma sistemlerine yönelik çeşitli saldırılar düzenlediğini ve boğaz çevresindeki farklı noktalarda İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) ait küçük sürat teknelerini hedef aldığını aktardı.

ABD ordusu, İran’a yönelik son saldırı dalgasının tamamlandığını duyurdu. CENTCOM’dan yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırıları nedeniyle İran’ın bu hafta üçüncü kez hedef alındığı hatırlatılarak, "ABD kuvvetleri; karadan ve denizden havalanan savaş uçakları, İHA’lar ve deniz unsurları tarafından fırlatılan hassas güdümlü mühimmatlarla yaklaşık 140 İran askeri hedefini vurdu. Hedefler arasında İran’a ait füze ve İHA sahaları, denizcilik kabiliyetleri, mühimmat depolama tesisleri, iletişim ağları ve kıyı gözetleme noktaları yer aldı" ifadelerine yer verildi.

"Üç saldırı dalgasında 300’ü aşkın hedef vuruldu"

CENTCOM’un bu hafta gerçekleştirilen üç saldırı dalgasıyla İran’a ait toplam 300’den fazla hedefi vurduğu belirtilen açıklamada, bu operasyonların Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilerin güvenliğini sağlama amacı taşıdığı vurgulandı. Ticari gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişi sürdürdüğü aktarılarak, "Mayıs ayının başından bu yana ABD kuvvetleri, 800’den fazla ticari geminin ve 400 milyon varil ham petrolün Hürmüz Boğazı’ndan güvenli bir şekilde geçişine yardımcı oldu" denildi.

ABD İran’ı bir kez daha hedef almıştı

CENTCOM’dan günün erken saatlerinde yapılan açıklamada, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılarına misilleme olarak İran’a yönelik bu haftaki üçüncü saldırı dalgasının başlatıldığı bildirilmişti. Gelişmelerin ardından ABD askeri varlıklarına ev sahipliği yapan Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn, yeni füze ve İHA saldırılarına hedef olduklarını duyurmuştu.

Venezuela’da 24 Haziran’da meydana gelen 7,2 ve 7,5 büyüklüğündeki depremlerin bilançosu ağırlaşmaya devam ediyor. Venezuela İletişim ve Enformasyon Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada felakette hayatını kaybedenlerin sayısının en az 4 bin 118’e yükseldiği kaydedildi. Yaralı sayısının değişmeyerek 16 bin 740’ta kaldığı belirtilirken, şimdiye dek 6 bin 462 kişinin enkazdan kurtarıldığı hatırlatıldı. 856 binanın hasar gördüğü ve 190 binanın tamamen yıkıldığı, 17 bin 907 depremzedenin ise evinden olduğu ifade edildi. 29 bin 966 depremzedeye tıbbi yardım, 86 bin 794 aileye yardım malzemesi sağlandığı aktarılarak, arama-kurtarma çalışmalarının 3 bin 454 uluslararası görevli, 30 bin 76 yerel görevli ve 29 bin 843 gönüllünün katılımıyla sürdüğü vurgulandı. 24 Haziran’da meydana gelen depremlerden bu yana bin 171 artçı sarsıntı kaydedildiği belirtildi.

Venezuela’da meydana gelen depremler büyük yıkıma neden olmuştu

Venezuela 24 Haziran’da 39 saniye arayla meydana gelen 7,2 ve 7,5 büyüklüğünde depremlerle sarsılmıştı. Depremler birçok bölgede büyük yıkıma neden olmuştu. Venezuela İletişim ve Enformasyon Bakanlığı’ndan yapılan önceki açıklamada, depremlerde hayatını kaybedenlerin sayısının en az 3 bin 889’a yükseldiği kaydedilmişti. Yaralı sayısı ise 16 bin 740 olarak ifade edilmişti.

Venezuela’da 24 Haziran’da meydana gelen 7,2 ve 7,5 büyüklüğündeki depremlerin bilançosu ağırlaşmaya devam ediyor. Venezuela İletişim ve Enformasyon Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada felakette hayatını kaybedenlerin sayısının en az 4 bin 118’e yükseldiği kaydedildi. Yaralı sayısının değişmeyerek 16 bin 740’ta kaldığı belirtilirken, şimdiye dek 6 bin 462 kişinin enkazdan kurtarıldığı hatırlatıldı. 856 binanın hasar gördüğü ve 190 binanın tamamen yıkıldığı, 17 bin 907 depremzedenin ise evinden olduğu ifade edildi. 29 bin 966 depremzedeye tıbbi yardım, 86 bin 794 aileye yardım malzemesi sağlandığı aktarılarak, arama-kurtarma çalışmalarının 3 bin 454 uluslararası görevli, 30 bin 76 yerel görevli ve 29 bin 843 gönüllünün katılımıyla sürdüğü vurgulandı. 24 Haziran’da meydana gelen depremlerden bu yana bin 171 artçı sarsıntı kaydedildiği belirtildi.

Venezuela’da meydana gelen depremler büyük yıkıma neden olmuştu

Venezuela 24 Haziran’da 39 saniye arayla meydana gelen 7,2 ve 7,5 büyüklüğünde depremlerle sarsılmıştı. Depremler birçok bölgede büyük yıkıma neden olmuştu. Venezuela İletişim ve Enformasyon Bakanlığı’ndan yapılan önceki açıklamada, depremlerde hayatını kaybedenlerin sayısının en az 3 bin 889’a yükseldiği kaydedilmişti. Yaralı sayısı ise 16 bin 740 olarak ifade edilmişti.

ABD Hazine Bakanlığı’nın İran bağlantılı kişi ve kuruluşlara yeni yaptırımlar uygulamasına Tahran yönetiminden tepki gecikmedi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ülkesinin ABD ile varılan mutabakatın hükümlerine uyduğunu, ancak ABD’den benzer bir tutum göremediklerini vurguladı. Washington yönetiminin son hamlesinin Mutabakat Zaptı’nın (MoU) 9. maddesinde yer alan "Nihai anlaşma imzalanana dek, ABD İran’a herhangi yeni bir yaptırım uygulamayacaktır" hükmünü ihlal ettiğini kaydeden Arakçi, "Bu ihlal, ABD’nin diğer ihlallerinin ve yanlış adımlarının ardından gelmiştir" hatırlatmasında bulundu. Herkesin mevcut gerçekliği görmesi gerektiğinin altını çizen Arakçi, "Uyum ancak karşılıklı olabilir" ifadelerini kullandı.

ABD İran’a yönelik yeni yaptırımlar uygulamıştı

ABD Hazine Bakanlığı, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere yönelik son saldırılarının ardından, İran bağlantılı kişi ve kuruluşlara yeni yaptırımlar uygulandığını duyurmuştu. Bakanlıktan yapılan açıklamada, yaptırımların Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) Dubai kentinde yaşayan İranlı bankacı ve iş insanı Ali Ensari ile bazı kişi ve kuruluşları hedef aldığı belirtilmişti. Açıklamada, Ensari’nin İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney’in "kilit finansörlerinden biri" olduğu ve kamu kaynaklarıyla oluşturulan serveti geniş çaplı denizaşırı gayrimenkul ve ticari varlıklara aktararak kendisini, İran yönetimindeki üst düzey isimleri ve İran Devrim Muhafızları Ordusu’nu (DMO) zenginleştirdiği iddia edilmişti. ABD Hazine Bakanlığ’na bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC), bazı önemli İran döviz bürolarının da yaptırım listesine eklendiğini bildirmişti.

İran, Kuveyt ve Bahreyn’in ardından ABD saldırılarına misilleme olarak Katar’ı da hedef aldı. İran basını, İran’ın Katar’daki bir uydu antenini hedef alan dron saldırıları düzenlediğini bildirdi. Kuveyt ve Bahreyn’deki saldırılara da değinen İran basını, Kuveyt’te Patriot hava savunma sisteminin, Bahreyn’de ise ABD ordusuna ait bir yakıt deposunun hedef alındığını aktardı.

Saldırılardaki can ve mal kaybı henüz bilinmiyor.

ABD-İran arasındaki son çatışmalar ardından Hürmüz Boğazı’nda tansiyon yükselmeye devam ediyor. CENTCOM’dan yapılan açıklamada, ABD ordusunun Orta Doğu bölgesindeki askeri varlığını sürdürdüğü vurgulandı. Açıklamada, "Bugün, CENTCOM güçleri bölgesel güvenlik ve istikrarı desteklemeye devam ederken, 20’den fazla ABD Donanması savaş gemisi Orta Doğu genelindeki sularda devriye görevi yürütüyor" denildi.

Açıklamada ayrıca, geçtiğimiz ay ABD Donanması’na ait savaş gemileri ve hava unsurlarının, Amerikan ordusunun gücünü ve ateş kapasitesini sergilemek amacıyla Umman Denizi’nde yakın düzende seyir gerçekleştirdiği belirtildi.

Bu açıklama, ABD-İran arasında bu gece düzenlenen karşılıklı saldırılar ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Ankara’da düzenlen NATO Zirvesi sırasındaki, "İran ile ateşkes benim için bitti. Artık onlarla anlaşmak istemiyorum" açıklamasının ardından geldi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, resmi ziyaret kapsamında Suriye’nin başkenti Şam’a geldi. Macron ve beraberindeki heyet, Şam Uluslararası Havalimanı’nda Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani tarafından karşılandı. Macron, Beşar Esad rejiminin devrilmesinin ardından Suriye’yi ziyaret eden ilk Avrupa Birliği (AB) ülkesi lideri olurken, aynı zamanda 2009 yılından bu yana Suriye’yi ziyaret eden ilk Fransa Cumhurbaşkanı oldu.

Macron, sosyal medya hesabından Suriye ziyaretine ilişkin yaptığı açıklamada, "Buraya, Suriye halkına Fransa’nın desteğini ifade etmek için geldim. Egemen, birliğini çeşitliliği içinde koruyan ve komşularıyla barış içinde yaşayan bir Suriye için buradayız. Gelin, birlikte istikrar ve barış adına yeni bir sayfa açalım" dedi.

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ve Macron, iki ülke heyetlerinin katılımıyla geniş kapsamlı bir yuvarlak masa toplantısı gerçekleştirecek. Görüşmelerde Suriye’nin yeniden inşası başta olmak üzere bölgesel ve uluslararası konulardaki son gelişmeler ile çeşitli alanlardaki ikili iş birliği imkanlarının ayrıntılı bir şekilde ele alınması bekleniyor.

Macron’a ziyareti sırasında TotalEnergies ve Fransız konteyner taşımacılığı grubu CMA CGM’nin CEO’ları da dahil olmak üzere iş dünyasının önde gelen isimleri eşlik ediyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD merkezli Fox News’e röportaj verdi. ABD Başkanı Donald Trump ile İran konusunda herhangi bir görüş ayrılığı olup olmadığına dair soruya Netanyahu, "O, Amerika için iyi olanı yapıyor. Ben İsrail’in, tek Yahudi devletinin lideriyim. Ben İsrail için iyi olanı yapıyorum. Zamanın yüzde 99’unda aynı fikirdeyiz. Ancak her ailede, her yakın arkadaşlıkta olduğu gibi bazen fikir ayrılıkları olur ve bunları açıkça, özgür bir ruhla münazara ederiz ve genellikle de çözüme kavuştururuz" cevabını verdi.

Trump ile görüşmek üzere yarın ABD’ye gidebileceği belirtilen Netanyahu, Trump ile nükleer silahı olmayan bir İran hedefini paylaştığını söyledi. ABD-İran arasındaki mutabakat zaptına ilişkin değerlendirmesi sorulan Netanyahu, "Bence henüz bitmedi. Bittiğinde değerlendireceğim. Ama dediğim gibi, bence en önemli şey ortak bir hedefimizin olması. Bu da İran’ın nükleer silahlara veya nükleer silah yapma kapasitesine sahip olamayacağı anlamına geliyor" dedi.

İran’da ABD-İsrail saldırılarında öldürülen dini lider Ali Hamaney’in devam eden cenaze törenine ilişkin Netanyahu, "Sadece ’Amerika’ya ölüm’ diye bağırmadılar, ’Trump’ı öldürün’ dediler. ’Trump’a ölüm’ diye bağırdılar. Bunu İsrail’de duymayacaksınız. İsrail, ABD’nin en iyi müttefikidir" dedi.

ABD Başkan Yardımcısı James David Vance ile ilişkisi hakkındaki soru üzerine ise Netanyahu, "Vance’e saygı duyuyorum. Çok iyi bir ilişkimiz var, ancak bu onun her söylediğine katıldığım anlamına gelmiyor. Ve şunu da belirtmeliyim, Donald Trump, Beyaz Saray’da sahip olduğumuz en büyük dost" dedi.